91滴滴

Dobra nauka: Proza staroangielska bez tajemnic

Naukowcy z Wydzia艂u Filologicznego U艁 pod kierownictwem dr Anny Cichosz zbadaj膮 staroangielskie teksty pisane proz膮 pod k膮tem sk艂adni (czyli struktury zda艅) oraz r贸偶nic frazeologicznych (powtarzalnych po艂膮cze艅 mi臋dzywyrazowych).

 

Opublikowano: 02 marca 2018

Od dawna wiadomo, 偶e sk艂adnia staroangielskiej poezji i prozy r贸偶ni膮 si臋 od siebie, ale wi臋kszo艣膰 specjalist贸w z g贸ry zak艂ada, 偶e w obr臋bie prozy nie ma istotnych r贸偶nic sk艂adniowych. 艁贸dzcy angli艣ci poddaj膮 jednak to za艂o偶enie w w膮tpliwo艣膰.

- Po pierwsze najstarsze teksty staroangielskie pochodz膮 z VIII w., a najm艂odsze z XI, a przez 300 lat j臋zyk m贸g艂 ulec zasadniczym zmianom. Po drugie nie mo偶na wykluczy膰 istnienia r贸偶nic regionalnych. Po trzecie znaczna cz臋艣膰 tekst贸w to t艂umaczenia z 艂aciny, wi臋c niekt贸re konstrukcje mog膮 stanowi膰 przyk艂ady kalek j臋zykowych. Po czwarte nie mo偶na te偶 wykluczy膰 r贸偶nic stylistycznych, kt贸rych nieuwzgl臋dnienie w opisie j臋zyka staroangielskiego mo偶e zaburza膰 nasz膮 wiedz臋 na jego temat - uzasadnia dr Cichosz.

- Jak dot膮d nikt nie przeanalizowa艂 r贸偶nic pomi臋dzy tekstami staroangielskimi pisanymi proz膮. Nasz projekt b臋dzie nowym spojrzeniem na sk艂adni臋 z punktu widzenia pojedynczego tekstu. W ramach projektu zamierzamy zidentyfikowa膰 jak najwi臋cej konstrukcji sk艂adniowych uznawanych dot膮d za w艂a艣ciwe dla j臋zyka staroangielskiego, a w rzeczywisto艣ci ograniczonych wy艂膮cznie do jednego czy kilku tekst贸w. To pozwoli na zweryfikowanie naszej wiedzy dotycz膮cej sk艂adni tego j臋zyka. Z kolei analiza frazeologii jest ca艂kowit膮 nowo艣ci膮 w badaniach nad j臋zykiem staroangielskim - wyja艣nia dr Cichosz.

Staroangielski to j臋zyk u偶ywany przez mieszka艅c贸w Wysp Brytyjskich z teren贸w wsp贸艂czesnej Anglii mi臋dzy inwazj膮 anglosask膮 w V w. n.e. a inwazj膮 norma艅sk膮 w XI w. n.e., charakteryzuj膮cy si臋 do艣膰 swobodnym szykiem zdania i struktur膮 przypominaj膮c膮 wiele wsp贸艂czesnych j臋zyk贸w germa艅skich, takich jak niemiecki czy islandzki. Wsp贸艂czesna angielszczyzna r贸偶ni si臋 zasadniczo od innych j臋zyk贸w z rodziny germa艅skiej, ale w okresie anglosaskim j臋zyk mieszka艅c贸w Brytanii by艂 wolny od wp艂yw贸w francuskich i mia艂 czysto germa艅ski charakter. Badania nad j臋zykiem staroangielskim s膮 mo偶liwe dzi臋ki niezwyk艂emu bogactwu literatury anglosaskiej, kt贸ra zachowa艂a si臋 do naszych czas贸w. Poza najs艂ynniejszymi przyk艂adami poezji staroangielskiej takimi jak Beowulf istnieje te偶 wiele tekst贸w zapisanych proz膮, z kt贸rych du偶a cz臋艣膰 to mniej lub bardziej swobodne t艂umaczenia z 艂aciny (m.in. fragmenty Biblii, 偶ywoty 艣wi臋tych i liczne homilie).

Przeprowadzenie wnikliwych i nowatorskich bada艅 prozy staroangielskiej b臋dzie mo偶liwe poprzez uzyskanie dofinansowania w kwocie prawie 290 ty艣 z艂. dla grantu "Zr贸偶nicowanie konstrukcji sk艂adniowo-frazeologicznych w prozie staroangielskiej" w konkursie NCN SONATA.

Projekt dr Anny Cichosz zosta艂 najwy偶ej oceniony przez ekspert贸w NCN i otrzyma艂 pierwsze miejsce na li艣cie rankingowej projekt贸w humanistycznych, dystansuj膮c tym samym 37 innych projekt贸w z wiod膮cych instytucji naukowych w Polsce.

Uniwersytet 艁贸dzki potwierdza tym samym swoj膮 wysok膮 pozycj臋 po艣r贸d najlepszych uniwersytet贸w klasycznych w Polsce.

Tekst 藕r贸d艂owy: dr Anna Cichosz

Redakcja: Centrum Promocji

ul. Narutowicza 68, 90-136 艁贸d藕
NIP: 724 000 32 43
KONTAKT鈥嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌

© 91滴滴 2026