M贸wi膮c o inflacji, my艣limy najcz臋艣ciej o jej najpopularniejszym mierniku, tj. o wska藕niku cen towar贸w i us艂ug konsumpcyjnych. Za jego pomoc膮 mo偶emy oceni膰, w jakim tempie zmieniaj膮 si臋 ceny d贸br kupowanych przez gospodarstwa domowe. Ta miara inflacji najlepiej ilustruje zmian臋 koszt贸w utrzymania przeci臋tnego gospodarstwa domowego. Jednak w koszyku inflacji znajduj膮 si臋 produkty r贸偶ni膮ce si臋 pod wieloma wzgl臋dami. Por贸wnajmy na przyk艂ad paliwa z us艂ugami fryzjerskimi. Pierwszy z tych produkt贸w ma cen臋, kt贸ra jest 艣ci艣le powi膮zana z cenami ropy naftowej, kt贸re z kolei s膮 ustalane na rynku 艣wiatowym. Cena, kt贸r膮 widzimy na stacjach benzynowych, jest cz臋sto pochodn膮 wydarze艅 politycznych i finansowych, wykraczaj膮cych daleko poza perspektyw臋 naszej gospodarki. Co istotne, cena ta mo偶e ulega膰 cz臋stym zmianom 鈥� korekty cennik贸w paliw s膮 na porz膮dku dziennym. Z drugiej strony, ceny us艂ug s膮 silniej zwi膮zane z wydarzeniami gospodarczymi maj膮cymi swoje 藕r贸d艂o w kraju, na przyk艂ad z wysoko艣ci膮 wynagrodze艅. Ceny us艂ug zmieniaj膮 si臋 rzadziej 鈥� m贸wimy, 偶e charakteryzuj膮 si臋 wysok膮 sztywno艣ci膮. Stopie艅 sztywno艣ci cen oraz to, czy ruchy cen maj膮 swoje 藕r贸d艂o w kraju czy za granic膮, ma bardzo istotne znaczenie z punktu widzenia polityki pieni臋偶nej. Dlatego w analizach w艂a艣ciwej reakcji polityki gospodarczej na inflacj臋 cz臋sto wykorzystuje si臋 pomocniczo inn膮 miar臋 cen: inflacj臋 bazow膮. Mierzy ono 鈥瀎undamentalne鈥� tempo wzrostu cen, z pomini臋ciem kr贸tkookresowych wstrz膮s贸w, kt贸re s膮 nieod艂膮czn膮 cech膮 miernika inflacji og贸艂em. Pomiar inflacji bazowej ma d艂ug膮 histori臋, w Polsce jej poziom obliczany jest regularnie od 1998 r., co dodaje mu wiarygodno艣ci.
W艂a艣nie temu zagadnieniu po艣wi臋cona jest praca doktorska, a tak偶e p贸藕niejsza monografia pt. 鈥炩�� dr Agnieszki Leszczy艅skiej-Paczesnej. Zawiera ona opis modelu teoretycznego, kt贸ry s艂u偶y analizie polityki pieni臋偶nej w kontek艣cie wykorzystywania r贸偶nych miernik贸w cen: inflacji og贸艂em oraz inflacji po wy艂膮czeniu cen 偶ywno艣ci i energii (tj. inflacji bazowej). W cz臋艣ci empirycznej praca pokazuje, jakie s膮 r贸偶nice w sztywno艣ci cen g艂贸wnych rodzaj贸w d贸br oraz jaka by艂a faktyczna reakcja polskiej polityki pieni臋偶nej na kszta艂towanie si臋 inflacji, inflacji bazowej, aktywno艣ci gospodarczej oraz kursu walutowego.
殴r贸d艂o: dr Agnieszka Leszczy艅ska-Paczesna,
Redakcja: Centrum Promocji U艁