Andrej Bob谩k (ur. 12.10.1949 r. w Pre拧ovie, S艂owacja) 鈥� fizyk, profesor zwyczajny w Katedrze Fizyki Teoretycznej i Astrofizyki, Wydzia艂u Nauk Przyrodniczych, Uniwersytetu im. P. J. 艩afarika w Koszycach.
Profesor Andrej Bob谩k studiowa艂 fizyk臋 na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Koszycach w latach 1967-1972. W 1973 r. uko艅czy艂 studia drugiego stopnia zako艅czone tytu艂em doktora nauk przyrodniczych (RNDr.) i podj膮艂 prac臋 naukow膮 w Katedrze Fizyki Teoretycznej i Geofizyki na Uniwersytecie w Koszycach. W 1982 r. otrzyma艂 stopie艅 naukowy kandydata nauk (CSc.) i stanowisko adiunkta. W 1986 r. uko艅czy艂 habilitacj臋 i uzyska艂 tytu艂 docenta w zakresie fizyki teoretycznej. Stopie艅 naukowy DrSc. (doktor vied) uzyska艂 na Uniwersytecie Komensk茅ho w Bratys艂awie w 2000 r. Od 2001 r. jest profesorem tytularnym fizyki na Uniwersytecie w Koszycach.
W trakcie kariery zawodowej na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Koszycach prof. A. Bob谩k pe艂ni艂 szereg akademickich funkcji. W latach 1985鈥�2002 by艂 kierownikiem Katedry Fizyki Teoretycznej i Geofizyki. W latach 2003鈥�2007 sprawowa艂 funkcj臋 prodziekana do spraw studi贸w doktoranckich. Nast臋pnie, w latach 2007-2011 by艂 prodziekanem do spraw naukowych i wsp贸艂pracy zagranicznej. W latach 2012-2015 ponownie pe艂ni艂 funkcj臋 kierownika Katedry (obecnie Katedra Fizyki Teoretycznej i Astrofizyki). Od 2011 r. do chwili obecnej obejmuje stanowisko wicedyrektora do spraw dydaktycznych w Instytucie Fizyki na swoim Wydziale.
W latach 2008鈥�2016 prof. Andrej Bob谩k pe艂ni艂 r贸wnie偶 funkcj臋 przewodnicz膮cego rz膮dowej instytucji grantowej VEGA (Scientific Grant Agency of the Ministry of Education, Science, Research and Sport of the Slovak Republic and the Slovak Academy of Sciences) w Bratys艂awie.
Profesor Andrej Bob谩k jest cenionym wyk艂adowc膮 akademickim i autorem trzech skrypt贸w wydanych na Uniwersytecie w Koszycach. Prowadzi wyk艂ady z mechaniki teoretycznej, teorii pola elektromagnetycznego, teorii wzgl臋dno艣ci, przej艣膰 fazowych i zjawisk krytycznych. By艂 promotorem kilku prac doktorskich, w tym jednej zagranicznej. Wykonawcy tych prac odnosili dalsze sukcesy na drodze akademickiej kariery, do osi膮gni臋cia tytu艂u profesora w艂膮cznie.
Dzia艂alno艣膰 naukowa prof. Andreja Bob谩ka koncentruje si臋 w obszarze teoretycznych bada艅 w艂asno艣ci uk艂ad贸w magnetycznych. Zakres zainteresowa艅 obejmuje zw艂aszcza magnetyki o nieuporz膮dkowanej strukturze, rozcie艅czone stopy magnetyczne, uk艂ady amorficzne, magnetyki o spinach mieszanych, magnetyki molekularne oraz tzw. uk艂ady spinowo-sfrustrowane. W trakcie swoich bada艅 rozwin膮艂 teoretyczn膮 metod臋 efektywnego pola dla modelu Isinga, kt贸ra sta艂a si臋 podstaw膮 dla fenomenologicznej teorii grupy renormalizacji oraz zosta艂a rozszerzona na kwantowy model Heisenberga. Otrzyma艂 szereg znacz膮cych wynik贸w dotycz膮cych termodynamiki badanych uk艂ad贸w, a zw艂aszcza diagram贸w fazowych i przej艣膰 krytycznych. Mo偶na 艣mia艂o powiedzie膰, 偶e prof. A. Bob谩k jest jednym z g艂贸wnych tw贸rc贸w szko艂y teorii magnetyzmu w Koszycach. Cieszy si臋 te偶 zas艂u偶onym uznaniem mi臋dzynarodowej spo艂eczno艣ci fizyk贸w zajmuj膮cych si臋 teori膮 magnetyzmu uk艂ad贸w spinowo-zlokalizowanych. Teoretyczne metody opisu w艂asno艣ci magnetycznych rozwijane przez prof. A. Bob谩ka sta艂y si臋 inspiracj膮 dla wielu o艣rodk贸w naukowych na 艣wiecie, m.in. w Japonii, Brazylii, Anglii, Maroko, Niemczech, w tym tak偶e dla grupy 艂贸dzkiej. Prace prof. A. Bob谩ka, w sumie ponad 100 publikacji, by艂y cytowane ponad 900 razy, indeks Hirscha wynosi 18. Jest recenzentem kilku wiod膮cych czasopism mi臋dzynarodowych z dziedziny fizyki cia艂a sta艂ego, fizyki statystycznej i magnetyzmu. By艂 uczestnikiem i wsp贸艂organizatorem wielu konferencji, kierowa艂 11 grantami.
奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 pomi臋dzy Zak艂adem Fizyki Cia艂a Sta艂ego U艁 a Katedr膮 Fizyki Teoretycznej i Geofizyki UPJ艩 datuje si臋 od pocz膮tku lat 80. W贸wczas, w ramach umowy o wsp贸艂pracy wzajemnej pomi臋dzy uniwersytetami pierwszy kontakt nawi膮zali kierownicy tych jednostek (p贸藕niejsi Rektorzy): prof. Leszek Wojtczak (ZFCS) i prof. Slavko Chalupka (KFTiG). Doktor Andrej Bob谩k, jako m艂ody w贸wczas pracownik, od pocz膮tku w艂膮czy艂 si臋 w t臋 wsp贸艂prac臋 i nieprzerwanie kontynuuje j膮 po dzie艅 dzisiejszy.
Pierwsza wsp贸lna praca dr. A. Bob谩ka z pracownikami ZFCS (T. Balcerzak, A. Bob谩k, J. Mielnicki, V. H. Truong, A New Approach for the Diluted Ising Ferromagnet Description, phys. stat. sol. (b) 130, 183-190 (1985)), zosta艂a opublikowana w 1985 r. i doczeka艂a si臋 37 cytowa艅. Od tego czasu zosta艂o wydanych 20 wsp贸lnych prac we wsp贸艂autorstwie z prof. A. Bob谩kiem, przy czym najbardziej znana z nich (A. Bob谩k, F. O. Abubrig, T. Balcerzak, Multicritical Points in the Mixed Ferro-ferrimagnetic Ternary Alloy with a Single-ion Anisotropy, Phys. Rev. B 68 (2003) 224405-1鈥�224405-9) by艂a cytowana 43 razy. Prace te by艂y publikowane w renomowanych czasopismach mi臋dzynarodowych, takich jak: 鈥濸hysical Review B i E鈥�, 鈥濲ournal of Magnetism and Magnetic Materials鈥�, 鈥濸hysica A鈥�, 鈥濸hysica Status Solidi B鈥�, 鈥濩zechoslovak Journal of Physics鈥�, 鈥濧cta Physica Polonica A鈥�, 鈥濸hysics Letters A鈥�. Ponadto wydano 11 komunikat贸w konferencyjnych oraz wyg艂oszono 4 referaty wsp贸艂autorskie na konferencjach mi臋dzynarodowych.
Tematem wsp贸lnych publikacji by艂y teoretyczne badania magnetyk贸w, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem strukturalnego nieporz膮dku i jego wp艂ywu na przej艣cia fazowe. Wsp贸lne badania pozwoli艂y rozwin膮膰 teori臋 termodynamiczn膮 materia艂贸w magnetycznych. Badano magnetyki rozcie艅czone, zar贸wno uk艂ady masywne, jak i niskowymiarowe, uk艂ady amorficzne, modele spin贸w mieszanych, magnetyki molekularne oraz planarne z geometrycznymi frustracjami. Profesor A. Bob谩k zainspirowa艂 o艣rodek 艂贸dzki metod膮 efektywnego pola (EFT) Honmury i Kaneyoshiego, kt贸ra okaza艂a si臋 niezwykle u偶yteczna dla teorii magnetyzmu. Metoda ta, we wsp贸lnych pracach zosta艂a rozwini臋ta na w/w uk艂ady magnetyczne.
W ramach umowy o wsp贸艂pracy, w ci膮gu ponad 30 lat, mia艂y miejsce regularne wzajemne wizyty naukowe. Profesor A. Bob谩k, jako kierownik Katedry, zach臋ca艂 m艂odszych wsp贸艂pracownik贸w do przyjazd贸w do 艁odzi i cz臋sto ich ze sob膮 zabiera艂. Z pracownikami tymi, a zw艂aszcza z prof. Micha艂em Ja拧膷urem, by艂ym doktorantem prof. A. Bob谩ka a obecnie kierownikiem KFTiG, powsta艂o r贸wnie偶 wiele wsp贸lnych publikacji. Ze strony o艣rodka 艂贸dzkiego do Koszyc wyjecha艂o na sta偶e wielu pracownik贸w i doktorant贸w. Nale偶y te偶 wymieni膰 aktywne uczestnictwo naszych pracownik贸w w mi臋dzynarodowej konferencji CSMAG, organizowanej w Koszycach co 3 lata. Profesor A. Bob谩k stale nadzoruje merytorycznie tocz膮c膮 si臋 wsp贸艂prac臋 i dba o jej dalszy rozw贸j. Trzeba te偶 podkre艣li膰, 偶e pobyty pracownik贸w KFCS w Koszycach zawsze by艂y doskonale przygotowane pod wzgl臋dem organizacyjnym oraz stworzenia warunk贸w do pracy naukowej. Profesor A. Bob谩k aktywnie stara艂 si臋 o 艣rodki finansowe na podtrzymanie tej wsp贸艂pracy, uwzgl臋dniaj膮c tematyk臋 badawcz膮 w kierowanych przez siebie grantach.
W艣r贸d korzy艣ci dla KFCS, wynikaj膮cych ze wsp贸艂pracy, nale偶y tak偶e wymieni膰 mo偶liwo艣膰 korzystania z klastera obliczeniowego, b臋d膮cego w posiadaniu KFTiG w Koszycach. Dzi臋ki temu mo偶liwe by艂o przeprowadzenie czasoch艂onnych oblicze艅 do wielu publikacji, w tym np. do pracy doktorskiej, a nast臋pnie habilitacyjnej prof. Karola Sza艂owskiego. Trzeba stwierdzi膰, 偶e w ramach wsp贸艂pracy nast膮pi艂 rozw贸j m艂odszej kadry naukowej w obu wsp贸艂pracuj膮cych ze sob膮 Katedrach, gdy偶 wsp贸lne publikacje by艂y cz臋sto zwi膮zane z tematyk膮 prac doktorskich i habilitacyjnych. Wzajemne wizyty s艂u偶y艂y wymianie do艣wiadcze艅, umacnianiu wsp贸艂pracy i przyjacielskich kontakt贸w. Wsp贸lne seminaria podczas tych wizyt by艂y inspiracj膮 dla kontynuacji prac i wyznacza艂y kierunki dalszych dzia艂a艅. Wielka w tym zas艂uga prof. Andreja Bob谩ka, wypr贸bowanego przyjaciela Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Opracowanie: Prof. dr hab. Tadeusz Balcerzak