Profesor Irena Soba艅ska urodzi艂a si臋 8 grudnia 1948 r. w Radomsku. W roku 1971 uzyska艂a tytu艂 magistra ekonomii na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego. W tym samym roku podj臋艂a prac臋 w Uniwersytecie 艁贸dzkim na etacie asystenta w Katedrze Rachunkowo艣ci, kt贸ra do roku 1994 funkcjonowa艂a w ramach Wydzia艂u Ekonomiczno- -Socjologicznego U艁, a od owego roku dzia艂a na nowym wydziale U艁, tj. Wydziale Zarz膮dzania.
Po zatrudnieniu w Katedrze Rachunkowo艣ci w pracy naukowej koncentrowa艂a si臋 na poznawaniu problem贸w i koncepcji pomiaru koszt贸w w przedsi臋biorstwach przemys艂owych stanowi膮cych, w teorii rachunkowo艣ci, wyodr臋bniony obszar wiedzy okre艣lany rachunkiem koszt贸w. W badaniach naukowych od pocz膮tku swojej kariery stosowa艂a podej艣cie interdyscyplinarne, wykorzystuj膮ce m.in. modelowanie cybernetyczne, og贸ln膮 teori臋 system贸w von Bertalanffy鈥檈go, teori臋 uwarunkowa艅 sytuacyjnych, teori臋 podejmowania decyzji, analiz臋 systemow膮, analiz臋 uwarunkowa艅 behawioralnych, teori臋 ekonomii instytucjonalnej (teori臋 koszt贸w transakcyjnych) oraz socjologi臋 (teori臋 system贸w spo艂ecznych Luhmanna).
W roku 1980 Profesor Soba艅ska obroni艂a prac臋 doktorsk膮 pt. Rachunek koszt贸w a modele koszt贸w napisan膮 pod kierunkiem prof. dr hab. Alicji Jarugowej. Studia w zakresie teorii rachunku koszt贸w i rachunkowo艣ci zarz膮dczej kontynuowa艂a w latach 1980鈥�1990 w Uniwersytecie 艁贸dzkim, a tak偶e w trakcie sta偶y naukowych w uniwersytetach niemieckich w Ruhr-Universit盲t-Bochum i Justus-Liebig-Universit盲t Gie脽en. Uniwersytety te wybra艂a ze wzgl臋du na wysoki poziom rozwoju rachunku koszt贸w w teorii i praktyce niemieckiej w relacji do kraj贸w angloj臋zycznych. Mi臋dzynarodow膮 kooperacj臋 naukow膮 kontynuowa艂a w okresie p贸藕niejszym, wsp贸艂pracuj膮c z uniwersytetami w Kownie, Tybindze, Tartu i Pradze. Rezultatem bada艅 przeprowadzonych podczas wymienionych sta偶y zagranicznych by艂o opublikowanie kilku artyku艂贸w oraz praca habilitacyjna, pt. Tendencje rozwoju rachunku koszt贸w w Niemczech, obroniona w roku 1998.
W dniu 14 sierpnia 2014 r. Irena Soba艅ska otrzyma艂a tytu艂 profesora zwyczajnego w dziedzinie nauk ekonomicznych.
Od pocz膮tku wieku XXI zainteresowania badawcze Profesor I. Soba艅skiej w du偶ej mierze by艂y skoncentrowane na trzech g艂贸wnych obszarach: zmianach zachodz膮cych w regulacjach zasad sporz膮dzania sprawozda艅 finansowych zwi膮zanych z integracj膮 podsystemu rachunkowo艣ci zarz膮dczej i podsystemu rachunkowo艣ci finansowej, zastosowania dobrych praktyk rachunkowo艣ci w przedsi臋biorstwach klasy 艣wiatowej, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem Lean Accounting, a tak偶e specyfice rachunkowo艣ci zarz膮dczej w uniwersytetach publicznych.
Jako badacza i naukowca cechuje Profesor I. Soba艅sk膮 dociekliwo艣膰, wytrwa艂o艣膰, nowatorskie i innowacyjne spojrzenie na problem badawczy. Ma du偶y wk艂ad w rozw贸j kadry naukowej, by艂a opiekunem naukowym kilkunastu doktorant贸w i promotorem sze艣ciu doktor贸w. Profesor Irena Soba艅ska jest autork膮 b膮d藕 wsp贸艂autork膮 ponad 190 ksi膮偶ek, artyku艂贸w, recenzji i t艂umacze艅, publikowanych tak偶e w czasopismach zagranicznych.
Profesor I. Soba艅ska istotnie przyczyni艂a si臋 r贸wnie偶 do doskonalenia metod dydaktycznych w U艁. Od roku 1975 by艂a cz艂onkiem mi臋dzykatedralnego Zespo艂u wdra偶aj膮cego ameryka艅sk膮 gr臋 decyzyjn膮 do nauczania rachunkowo艣ci i zarz膮dzania na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym. By艂a tak偶e inicjatork膮 i tw贸rc膮 koncepcji wdro偶enia do procesu nauczania na Wydziale Zarz膮dzania U艁 zintegrowanego systemu informatycznego IFS realizowanego od roku 2005 w ramach bloku specjalizacyjnego Zintegrowane Zarz膮dzanie Firm膮.
Profesor I. Soba艅ska, maj膮c rozleg艂膮 wiedz臋 o systemie rachunkowo艣ci przedsi臋biorstw w gospodarce rynkowej i znaj膮c rozwi膮zania tego sytemu stosowane w przedsi臋biorstwach socjalistycznych, by艂a 艣wiadoma radykalno艣ci zmian, jakie powinny nast膮pi膰 w systemie rachunkowo艣ci polskich przedsi臋biorstw na skutek transformacji od systemu socjalistycznego do systemu kapitalistycznego. Z tej przyczyny w艂膮czy艂a si臋 aktywnie w proces transformowania systemu rachunkowo艣ci polskich przedsi臋biorstw w r贸偶nych obszarach 鈥� uczestnicz膮c w opracowaniu zmian w regulacjach prawnych rachunkowo艣ci (m.in. przygotowuj膮c na pocz膮tku lat dziewi臋膰dziesi膮tych XX w. pierwsze w Polsce t艂umaczenie niemieckoj臋zycznej wersji Dyrektywy Czwartej EWG), prowadz膮c dzia艂alno艣膰 doradcz膮 i dydaktyczno-popularyzatorsk膮.
Profesor I. Soba艅ska wsp贸艂pracowa艂a z praktyk膮 projektuj膮c, na zlecenie przedsi臋biorstw, dostosowane do ich potrzeb i uwarunkowa艅 systemy rachunkowo艣ci zarz膮dczej (og贸艂em opracowa艂a ponad 50 takich projekt贸w). Dzia艂alno艣膰 popularyzatorska Profesor I. Soba艅skiej polega艂a r贸wnie偶 na redakcji i wsp贸艂autorstwie pierwszego w Polsce skryptu Rachunkowo艣膰 zarz膮dcza, autorstwie i wsp贸艂autorstwie kilkunastu ksi膮偶ek i kilkudziesi臋ciu artyku艂贸w przybli偶aj膮cych wiedz臋 o systemie i metodach rachunkowo艣ci zarz膮dczej.
Profesor Soba艅ska, jako jeden z najwi臋kszych mi艂o艣nik贸w i propagator贸w rachunkowo艣ci zarz膮dczej w Polsce, zawsze walczy艂a o symetryczny rozw贸j systemu rachunkowo艣ci, sk艂adaj膮cego si臋 z podsystem贸w rachunkowo艣ci zarz膮dczej i rachunkowo艣ci finansowej. Jej ogromnym sukcesem by艂o powo艂anie w Stowarzyszeniu Ksi臋gowych w Polsce w roku 2004 Komisji Rachunkowo艣ci Zarz膮dczej i Controllingu, kt贸rej przewodniczy艂a. Dzi臋ki pracom tej Komisji, Rada Naukowa Stowarzyszenia podj臋艂a decyzj臋 o certyfikacji zawodu specjalisty Rachunkowo艣ci Zarz膮dczej, kt贸ry zosta艂 zamieszczony w wykazie zawod贸w, opublikowanym przez Ministerstwo Pracy i Polityki Spo艂ecznej w roku 2010.
W latach 1998鈥�2012 Profesor I. Soba艅ska by艂a kierownikiem Katedry Rachunkowo艣ci na Wydziale Zarz膮dzania U艁. W tym okresie nast膮pi艂 znacz膮cy rozw贸j kadry naukowo-badawczej Katedry 鈥� 13 os贸b uzyska艂o stopie艅 doktora, a 8 鈥� stopie艅 doktora habilitowanego w dziedzinie ekonomii w zakresie nauk o zarz膮dzaniu. W tym czasie zainicjowa艂a i zorganizowa艂a na Wydziale Zarz膮dzania U艁 wiele konferencji naukowych, w tym trzy zagraniczne (polsko-litewskie) oraz dziewi臋膰 krajowych, z cyklu: Rachunkowo艣膰 鈥� Zarz膮dzanie 鈥� Globalizacja.
Na szczeg贸lne podkre艣lenie zas艂uguje wk艂ad Profesor Soba艅skiej w reformowanie systemu zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego. W latach 2004鈥�2007, na zlecenie Rektora U艁, wraz z zespo艂em pracownik贸w z Katedry Rachunkowo艣ci opracowa艂a nowatorski, pierwszy w Polsce, projekt systemu informacyjnego do zdecentralizowanego zarz膮dzania uniwersytetem, kt贸ry zosta艂 wdro偶ony w Uniwersytecie 艁贸dzkim w roku 2012.
Profesor Irena Soba艅ska uzyska艂a liczne odznaczenia regionalne, 艣rodowiskowe i pa艅stwowe: Srebrny Krzy偶 Zas艂ugi (1999), Medal Uniwersytetu 艁贸dzkiego w S艂u偶bie Spo艂ecze艅stwu i Nauce (2001), Medal Komisji Edukacji Narodowej (2003), Z艂oty Krzy偶 Zas艂ugi (2003), Z艂ot膮 Odznak臋 鈥瀂as艂u偶ony w Rozwoju Stowarzyszenia Ksi臋gowych w Polsce鈥� (2006). By艂a laureatk膮 13 nagr贸d indywidualnych i zespo艂owych przyznanych przez Rektora U艁 oraz I Nagrody Rektora U艁 za najlepszy podr臋cznik akademicki w 2004 r. (Rachunek koszt贸w i rachunkowo艣膰 zarz膮dcza, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003).