Urodzi艂 si臋 9 stycznia 1952 w 艁odzi. Po uko艅czeniu studi贸w ekonomicznych na Uniwersytecie 艁贸dzkim w 1972 r. podj膮艂 prac臋 w Katedrze Ekonomii tej uczelni. W 1978 r. uzyska艂 stopie艅 naukowy doktora, a w 1986 r. habilitowa艂 si臋. Od 1986 r. zwi膮zany z Instytutem Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. W latach 1978-1979 i 1985-1986 odby艂 sta偶e naukowe w Uniwersytecie Columbia i Uniwersytecie w Chicago, za艣 w 1990 r. w London School of Economics. W 1994 r. otrzyma艂 tytu艂 profesora nauk ekonomicznych.
Od lat 90. pe艂ni艂 szereg wa偶nych funkcji publicznych w kraju i za granic膮. W 1990 r. zosta艂 doradc膮 i konsultantem w Ministerstwie Finans贸w, a nast臋pnie Ministerstwie Przekszta艂ce艅 W艂asno艣ciowych i Centralnym Urz臋dzie Planowania. W 1996 r. obj膮艂 stanowisko konsultanta Banku 艢wiatowego. W latach 1994-1996, by艂 wiceprzewodnicz膮cym Rady Strategii Spo艂eczno-Gospodarczej przy Radzie Ministr贸w, a nast臋pnie doradc膮 ekonomicznym prezydenta RP.
Dwukrotnie pe艂ni艂 funkcj臋 wicepremiera i ministra finans贸w: w 1997 r. w rz膮dzie W艂odzimierza Cimoszewicza oraz w latach 2001-2002 w rz膮dzie Leszka Millera. W latach 2004-2005 by艂 premierem rz膮du RP.
Od 2006 r. sekretarz wykonawczy Komisji Gospodarczej ONZ ds. Europy (UNECE), a od stycznia 2009 r. dyrektor Departamentu Europejskiego Mi臋dzynarodowego Funduszu Walutowego. Wcze艣niej pe艂ni艂 r贸wnie偶 funkcj臋 szefa koalicyjnej Rady Koordynacji Mi臋dzynarodowej w Iraku (2003) a nast臋pnie dyrektora ds. polityki gospodarczej w Tymczasowych W艂adzach Koalicyjnych w Iraku, gdzie odpowiada艂 m.in. za reform臋 walutow膮, stworzenie nowego systemu bankowego i nadz贸r nad gospodark膮 (2003-2004).
Opublikowa艂 ponad 100 prac naukowych, po艣wi臋conych g艂贸wnie teorii pieni膮dza oraz polityki antyinflacyjnej w krajach rozwijaj膮cych si臋. Specjalizuje si臋 w zakresie ekonomii stosowanej oraz wsp贸艂czesnej my艣li ekonomicznej. Jest tak偶e cz艂onkiem Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN.
W dniu 10 czerwca 2010 r. prof. dr hab. Marek Belka zosta艂 powo艂any przez Sejm RP na Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Urz膮d obj膮艂 w dniu 11 czerwca 2010 r. po zaprzysi臋偶eniu przez Sejm RP i sprawowa艂 do 21 czerwca 2016 r.
W styczniu 2011 r. prof. Marek Belka zosta艂 wybrany na trzyletni膮 kadencj臋 do Komitetu Steruj膮cego Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ESRB). Od listopada 2011 r. pe艂ni r贸wnie偶 funkcj臋 przewodnicz膮cego Komitetu Rozwoju Banku 艢wiatowego i Mi臋dzynarodowego Funduszu Walutowego. Od czerwca 2012 r. jest Przewodnicz膮cym Komitetu Steruj膮cego Inicjatywy Wiede艅skiej 2, a od maja 2013 r. cz艂onkiem/Central Bank Governance Group/dzia艂aj膮cej w ramach Banku Rozrachunk贸w Mi臋dzynarodowych w Bazylei (BIS). W sierpniu 2016 roku Marek Belka zosta艂 niezale偶nym cz艂onkiem rady dyrektor贸w funduszu nieruchomo艣ciowego Echo Polska Properties. W czerwcu 2017 roku zosta艂 powo艂any na cz艂onka rady nadzorczej Banku Handlowego w Warszawie S.A. We wrze艣niu obj膮艂 tak偶e funkcj臋 cz艂onka rad nadzorczych sp贸艂ek z grupy Vienna Insurance (Compensa, Compensa 呕ycie oraz InterRisk). Od 2019 r. jest europos艂em w IX kadencji Parlamentu Europejskiego.