W dziejach Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego trwale zapisa艂o si臋 wielu znacz膮cych uczonych i cenionych wyk艂adowc贸w. Cz艂onkowie Rady Wydzia艂u przychylili si臋 jednak do propozycji przedstawionej przez pracownik贸w Instytutu Filozofii a wniosek nie wzbudzi艂 najmniejszych kontrowersji. Co zatem sprawi艂o, 偶e Profesor Lazari-Paw艂owska (1921-1994) zas艂u偶y艂a w opinii wnioskodawc贸w i cz艂onk贸w Rady na to szczeg贸lne wyr贸偶nienie? Rzecz膮 zupe艂nie naturaln膮 jest to, 偶e w zdecydowanej mniejszo艣ci s膮 dzi艣 pracownicy Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego, kt贸ry mieli okazj臋 zna膰 osobi艣cie Profesor Lazari-Paw艂owsk膮, ucz臋szcza膰 na jej zaj臋cia czy prowadzi膰 z Pani膮 Profesor rozmowy. Obok tych stosunkowo nielicznych jest jeszcze grono tych, kt贸rzy wprawdzie Profesor nie spotkali na swej drodze, ale jednak o niej s艂yszeli. Warto jednak, by jak najszersze grono Pracownik贸w i Student贸w, i to nie tylko Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego, ale te偶 innych Wydzia艂贸w naszej Uczelni, pozna艂o bli偶ej Ij臋 Lazari-Paw艂owsk膮 - jako cz艂owieka i naukowca - bowiem pod wieloma wzgl臋dami godna jest tego, by si臋 na niej wzorowa膰.
呕y膰 i pracowa膰 naukowo przysz艂o Profesor Iji Lazari-Paw艂owskiej w czasach nie艂atwych pod wieloma wzgl臋dami. Nie tylko ta okoliczno艣膰 ma tu znaczenie, 偶e kontakt naukowy ze 艣wiatem zewn臋trznym, 艣wiatem zachodnim, by艂 nader utrudniony i ograniczony; chodzi tu przede wszystkim o to, 偶e by艂 to czas ograniczonej swobody, swobody wypowiadania si臋, swobody pracy naukowej. By艂 to te偶 czas - zw艂aszcza chodzi o okres antysemickiej nagonki roku 1968 i represjonowania uczestnik贸w studenckiego protestu, wymierzonego przeciwko opresywnej w艂adzy - w kt贸rym przykre reperkusje mog艂o mie膰 okazywanie jakiejkolwiek dozy solidarno艣ci czy sympatii z represjonowanymi b膮d藕 b臋d膮cymi obiektem propagandowej nagonki.
By艂 to zatem czas niew膮tpliwej pr贸by. W okresie brutalnego stalinowskiego zideologizowania i p贸藕niejszego 艂atwego ulegania w nauce ideologicznemu 偶argonowi - na co w szczeg贸lno艣ci nara偶one by艂y nauki spo艂eczne i nauki humanistyczne, w tym w znacznej mierze filozofia - Ija Lazari-Paw艂owska pozosta艂a wierna swojemu j臋zykowi i naukowemu j臋zykowi swoich 艂贸dzkich nauczycieli i mistrz贸w: Tadeusza i Janiny Kotarbi艅skich oraz Marii i Stanis艂awa Ossowskich.
Z racji szacunku dla drugiego cz艂owieka i gotowo艣ci solidaryzowania si臋 z krzywdzonymi i represjonowanymi, a zapewne te偶 z racji poczucia szacunku dla samej siebie, Profesor Lazari-Paw艂owska nie odwraca艂a si臋 te偶 od tych, kt贸rych czy to los pokrzywdzi艂, czy te偶 kt贸rych autorytarna w艂adza chcia艂a skaza膰 na spo艂eczn膮 izolacj臋 i 艣rodowiskowe zoboj臋tnienie. We wspomnieniach wielu os贸b, kt贸re zna艂y Profesor Ij臋 Lazari-Paw艂owsk膮 w tych najtrudniejszych czasach, przewija si臋 ten w艂a艣nie motyw: pami臋膰 osoby, kt贸ra z szacunku dla drugiego cz艂owieka - a w szczeg贸lno艣ci tego, kt贸remu zgodnie z 偶yczeniem sprawuj膮cych w艂adz臋 inni mieli okaza膰 wrogo艣膰, pogard臋 lub przynajmniej oboj臋tno艣膰 - nie omieszka艂a takiej osobie okaza膰 swego wsp贸艂czucia, zrozumienia czy wr臋cz solidarno艣ci.
Naukowe dokonania Pani Profesor pozostaj膮 poza wszelka dyskusj膮; ale nie jedynie ze wzgl臋du na owe dokonania nasze 艣rodowisko filozoficzne wyst膮pi艂o z inicjatyw膮 nazwania nowej wydzia艂owej Auli imieniem Profesor Iji Lazari-Paw艂owskiej. Przes膮dzi艂o o tym to w艂a艣nie, co stanowi艂o istotny dodatek do naukowych osi膮gni臋膰, a co sprawia艂o, 偶e studiowanie i uprawianie nauki - zw艂aszcza w tych trudnych czasach - pod opiek膮 naukowca o takiej w艂a艣nie osobowo艣ci zapisa艂o si臋 tak mocno i dobrze w pami臋ci, tych, kt贸rym dane by艂o zna膰 Pani膮 Profesor, uczestniczy膰 w prowadzonych przez ni膮 zaj臋ciach b膮d藕 spotka膰 j膮 na swej 偶yciowej b膮d藕 zawodowej drodze. Profesor Iji Lazari-Paw艂owskiej nale偶y si臋 upami臋tnienie w艂a艣nie ze wzgl臋du na te zdobi膮ce naukowca przymioty osobowo艣ci, kt贸re go wyr贸偶niaj膮 i kt贸re pozwalaj膮 mu sprosta膰 wyzwaniom, na jakie wystawiony jest w trudnych czasach - zar贸wno jako cz艂owiek, jak i jako naukowiec. Upami臋tni膰 Profesor Ij臋 Lazari-Paw艂owsk膮 nale偶y te偶 i po to, by w kolejnych pokoleniach naukowc贸w, w trudnych czasach, jakie zawsze mog膮 nadej艣膰 - z czym si臋 trzeba liczy膰, mimo wyznawanej przez Profesor Ij臋 Lazari-Paw艂owsk膮 wiary w "post臋p moralny" - bez trudu mo偶na si臋 by艂o orientowa膰, jakie postawy zas艂ugiwa膰 winny na moralne uznanie i upami臋tnienie.
Na koniec s艂owo wyja艣nienia. Na umieszczonej na 艣cianie Auli mosi臋偶nej tablicy figuruje s艂owo "sala" - nie ma tam mowy o "auli". Pracownicy Instytutu Filozofii ju偶 przed laty - za zgod膮 贸wczesnej Rady Wydzia艂u - jeszcze w swej dawniejszej siedzibie przy ulicy Stefana Kopci艅skiego, nadali najwi臋kszej sali wyk艂adowej w 贸wczesnym budynku Instytutu Filozofii imi臋 Profesor Iji Lazari-Paw艂owskiej. Dla zachowania pewnej ci膮g艂o艣ci oraz z woli wskazania na to, i偶 nale偶n膮 estym膮 darzy艂o 艣rodowisko filozof贸w Profesor Ij臋 Lazari-Paw艂owsk膮 ju偶 od momentu powo艂ania obecnego Instytutu, zdecydowano si臋 na umieszczenie tej w艂a艣nie tablicy, tej pierwszej tablicy, na 艣cianie naszej nowej wydzia艂owej Auli.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych i 艣cis艂ych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych. Zobacz nasze projekty naukowe na
Autor: Andrzej Maciej Kaniowski, Kierownik Katedry Etyki, Instytut Filozofii U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁