91滴滴

Studia historyczne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego uko艅czy艂em w czerwcu 1975 r., otrzymuj膮c dyplom magisterski z wyr贸偶nieniem, medal 鈥瀂a Chlubne Studia鈥�, a w 1976 r. nagrod臋 w og贸lnopolskim XI Konkursie na najlepsze prace magisterskie dotycz膮ce lat wojny, okupacji i odbudowy PRL. 12 maja 1983 r. obroni艂em w U艁 rozpraw臋 doktorsk膮 na temat: 鈥濪zia艂alno艣膰 opieku艅cza Zwi膮zku Patriot贸w Polskich w ZSRR (1943-1946)鈥�, nast臋pnie (1985) wyr贸偶nion膮 nagrod膮 I stopnia w og贸lnopolskim konkursie. 18 czerwca 1998 r. z艂o偶y艂em na macierzystym Wydziale Filozoficzno-Historycznym U艁 kolokwium habilitacyjne. Podstaw膮 przewodu habilitacyjnego by艂a rozprawa "Sowieci wobec Polak贸w na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej 1939-1941". 28 listopada 2019 r. uzyska艂em tytu艂 profesora nauk humanistycznych.

Prac臋 zawodow膮 rozpocz膮艂em w 1968 r. - po uko艅czeniu Liceum Pedagogicznego w Tomaszowie Mazowieckim. Przez dwa lata by艂em nauczycielem w Szkole Podstawowej w Klukach (powiat be艂chatowski). W latach 1970-1975 studiowa艂em w Instytucie Historii, gdzie nast臋pnie zosta艂em zatrudniony i przeszed艂em kolejne szczeble awansu zawodowego - od asystenta do profesora. R贸wnolegle (2000-2014) pracowa艂em na kierunku dziennikarstwo i komunikacja spo艂eczna w Wy偶szej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej (obecnie Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna) w 艁odzi.

Moje zainteresowania badawcze dotycz膮 nast臋puj膮cych problem贸w:

鈥濷peracja polska鈥� NKWD 1937-1938;

Losy obywateli polskich na Wschodzie po 17 wrze艣nia 1939 r.;

Radziecka okupacja ziem wschodnich RP w latach 1939-1941;

Represje wobec obywateli polskich w ZSRR w latach II wojny 艣wiatowej;

Edukacja dzieci polskich w ZSRR 1939-1946;

Dzia艂alno艣膰 Zwi膮zku Patriot贸w Polskich w ZSRR;

Polskoj臋zyczne wydawnictwa w ZSRR 1939-1946;

Studenci polscy w g艂臋bi terytorium ZSRR 1941-1946;

Stosunki polsko-radzieckie w latach 1939-1946;

Wsp贸艂czesna Rosja.

Po uko艅czeniu studi贸w historycznych zaj膮艂em si臋 w 1976 r. badaniem 鈥瀊ia艂ych plam鈥� w historii stosunk贸w polsko-radzieckich okresu II wojny 艣wiatowej. Wobec obstrukcji strony radzieckiej w sprawie mojego sta偶u archiwalnego w Moskwie, przygotowa艂em pod kierunkiem prof. dr. hab. W艂adys艂awa Bortnowskiego doktorat w oparciu o dost臋pne w Polsce 藕r贸d艂a archiwalne, pras臋 i opublikowane dokumenty. Dotyczy艂 on dzia艂alno艣ci opieku艅czej Zwi膮zku Patriot贸w Polskich w ZSRR (1943-1946). Na tle dramatycznych los贸w polskich zes艂a艅c贸w ukaza艂em formy, rozmiary i znaczenie r贸偶norakiej pomocy organizowanej przez ZPP dla poprawy ich bytu oraz dla zachowania polsko艣ci. Wyniki tych bada艅 mog艂y ukaza膰 si臋 drukiem w postaci dw贸ch ksi膮偶ek dopiero po przemianach ustrojowych w Polsce i jako echo zel偶enia kursu politycznego w ZSRR (pieriestrojka). Przemiany te umo偶liwi艂y tak偶e znaczne poszerzenie zakresu zainteresowa艅 naukowych, przede wszystkim za艣 realizacj臋 kwerend 藕r贸d艂owych na Wschodzie. W Moskwie jako pierwszy polski historyk uzyska艂em dost臋p m.in. do 艣wie偶o odtajnionych materia艂贸w w Archiwum Specjalnym, w by艂ym Centralnym Archiwum przy KC KPZR, w by艂ym Centralnym Pa艅stwowym Archiwum Rewolucji Pa藕dziernikowej, Najwy偶szych Organ贸w W艂adzy i Organ贸w Zarz膮dzania Pa艅stwowego ZSRR. Dzi臋ki 偶mudnym studiom 藕r贸d艂owym w plac贸wkach archiwalnych i bibliotecznych w Polsce oraz na Wschodzie przygotowa艂em rozpraw臋 habilitacyjn膮 鈥� pionierskie, obszerne opracowanie (50 arkuszy wydawniczych), po艣wi臋cone polityce Sowiet贸w wobec Polak贸w na zaanektowanych ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej (1939-1941). W czterech segmentach merytorycznych (Agresja, aneksja, unifikacja; Represje; O艣wiata i szkolnictwo wy偶sze; Informacja, propaganda, kultura, indoktrynacja) przedstawi艂em szeroki kr膮g zagadnie艅, szczeg贸艂owo charakteryzuj膮c r贸偶ne aspekty polityki okupanta radzieckiego wobec Polak贸w i jej skutki. Rezultaty studi贸w przeprowadzonych w czasie sta偶y badawczych w Moskwie, Iwanowie, Leningradzie, Kijowie, Mi艅sku, Lwowie, Odessie, Abakanie, Minusi艅sku i w A艂matach, a tak偶e w Polsce (w tym m.in. w zasobach internetowych zawieraj膮cych 藕r贸d艂a z Instytutu Hoovera oraz z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie) prezentowa艂em na wielu konferencjach naukowych, w licznych artyku艂ach i kolejnych publikacjach zwartych. Nawi膮za艂em 艣cis艂e kontakty ze 艣rodowiskiem Sybirak贸w, z Rodzin膮 Katy艅sk膮 i Instytutem Pami臋ci Narodowej. W ramach seminari贸w magisterskiego i doktorskiego wypromowa艂em ponad 100 prac po艣wi臋conych losom obywateli polskich na Wschodzie po 17 wrze艣nia 1939 r., co spopularyzowa艂o Instytut Historii Uniwersytetu 艁贸dzkiego jako wa偶ny o艣rodek bada艅 nad t膮 zaniedban膮 w historiografii PRL tematyk膮. Wyrazem uznania dla moich osi膮gni臋膰 by艂o m.in.: zaproszenie mnie do prac w mi臋dzyrz膮dowej Polsko-Rosyjskiej Grupie ds. Trudnych, cz艂onkostwo w Radzie Naukowej 鈥濱ndeksu Represjonowanych鈥� O艣rodka KARTA w Warszawie, przewodniczenie Okr臋gowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w 艁odzi, cz艂onkostwo w Kapitule Nagrody IPN 鈥濳ustosz Pami臋ci Narodowej鈥�, przewodniczenie Radzie Programowej Klub贸w Historycznych im. Gen. Stefana Roweckiego 鈥濭rota鈥� w okr臋gu 艂贸dzko-kaliskim, cz艂onkostwo w Radzie Muzeum Wojska w Bia艂ymstoku i merytoryczna wsp贸艂praca przy tworzeniu Muzeum Pami臋ci Sybiru w Bia艂ymstoku, cz艂onkostwo w Radzie Naukowej 鈥濨iblioteki Zes艂a艅ca鈥� 鈥� serii wydawniczej Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, cz艂onkostwo w zespole redakcyjnym rocznika 鈥濵y, Sybiracy鈥�, cz艂onkostwo w redakcji kwartalnika 鈥瀂es艂aniec鈥�, cz艂onkostwo w Radzie Muzeum przy Muzeum Pami臋ci Sybiru w Bia艂ymstoku, cz艂onkostwo w Mi臋dzynarodowej Radzie Naukowej Polska-Kazachstan.

Za opublikowane prace otrzyma艂em 12 nagr贸d Rektora U艁, Nagrod臋 Polskiej Fundacji Kulturalnej im. Prezydenta Edwarda Raczy艅skiego w Londynie, Indywidualn膮 Nagrod臋 Naukow膮 Prezydenta Miasta 艁odzi, Nagrod臋 Przegl膮du Wschodniego 2017.

Najwa偶niejsze spo艣r贸d ponad 350 publikacji:

Przemieszczenie obywateli polskich w Zwi膮zku Radzieckim w 1944 roku, Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego, 艁贸d藕 1989, ss. 130. 鈥濧cta Universitatis Lodziensis鈥�. Folia Historica 32.

Ocali膰 i repatriowa膰. Opieka nad ludno艣ci膮 polsk膮 w g艂臋bi terytorium ZSRR (1943-1946), Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego, 艁贸d藕 1994, ss. 297, 1 nlb., 1 wklejka.

Sowieci wobec Polak贸w na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej 1939-1941, Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego, 艁贸d藕 1997, ss. 695.

Wydanie II, Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego, 艁贸d藕 1998, ss. 695. G艂贸wna Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytut Pami臋ci Narodowej, Uniwersytet 艁贸dzki.

Wsp贸艂czesna Rosja. Leksykon. Polityka. Organizacje. Spo艂ecze艅stwo. Pod redakcj膮 Alicji St臋pie艅 przy wsp贸艂pracy Albina G艂owackiego, Andrzeja Skrzypka, Fryderyka G. Owsijenko, Uniwersytet 艁贸dzki 鈥� Instytut Studi贸w Mi臋dzynarodowych, 艁贸d藕 1999, ss. 284

Wsp贸艂autorzy: Fryderyk G. Owsijenko, Andrzej Skrzypek, Alicja St臋pie艅.

Rosja Putina. Leksykon, pod redakcj膮 Albina G艂owackiego, Alicji St臋pie艅-Kuczy艅skiej, Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego, 艁贸d藕 2004, ss. 369

Wsp贸艂autorzy: Micha艂 S艂owikowski, Alicja St臋pie艅-Kuczy艅ska.

Gmina Zadzim 1919-2009, Urz膮d Gminy w Zadzimiu, Oddzia艂 艁贸dzki Polskiego Towarzystwa Historycznego, 艁贸d藕 2010, ss. 401

Wsp贸艂autorzy: Krzysztof Lesiakowski, Maria Nartonowicz-Kot, Leszek Olejnik.

Obywatele polscy w Kirgizji. Wyb贸r dokument贸w (1941-1946), Naczelna Dyrekcja Archiw贸w Pa艅stwowych, Warszawa 2010, ss. 350

[Redakcja naukowa, wyb贸r i opracowanie dokument贸w].

Na pomoc zes艂a艅czej edukacji. Dzia艂alno艣膰 wydawnicza Komitetu do spraw Dzieci Polskich w ZSRR (1943-1946), Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego, 艁贸d藕 2017, ss. 507.

Wydanie drugie, Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego, 艁贸d藕 2019, ss. 507, 1 nlb.

W tajdze i w stepie. O deportacjach obywateli polskich w g艂膮b Zwi膮zku Sowieckiego w latach 1940-1941, Instytut Bada艅 nad Dziedzictwem Kulturowym Europy i Muzeum Pami臋ci Sybiru, Bia艂ystok 2022, ss. 143, 17 nlb.

Masowe wyw贸zki obywateli polskich w g艂膮b Sowiet贸w w latach 1940-1941, Seria: Spotkania z Mistrzami, [z.] XII, Redakcja i opracowanie: Cezary Kuklo, Wojciech Walczak. Polskie Towarzystwo Historyczne, Wydzia艂 Historii i Stosunk贸w Mi臋dzynarodowych Uniwersytetu w Bia艂ymstoku, Bia艂ystok 2022, ss. 47.