91滴滴

Kierownik: prof. dr hab. El偶bieta 呕膮dzi艅ska

Visiting Research Fellow in the Adelaide Medical School in the Faculty of Health and Medical Sciences (The University of Adelaide, Australia) w okresie 14.10.2014 - 15.10.2017, 16.10.2017 - 15.10.2020, 16.10.2020 - 15.10.2023 i 16.10.2023 r. - 15.10.2026 r.

Katedra Antropologii prowadzi badania, dydaktyk臋 oraz ekspertyzy w zakresie antropologii biologicznej, w tym antropologii historycznej, antropologii klinicznej, ontogenezy i ekologii cz艂owieka.

Tematyka bada艅

• Antropologia historyczna

Struktura schorze艅 populacji pradziejowych i historycznych;

Zr贸偶nicowanie biologiczne ludzkich populacji pradziejowych i historycznych;

Wykorzystanie danych antropologicznych w ustaleniu zwi膮zk贸w pokrewie艅stwa mi臋dzy osobnikami z艂o偶onymi w jednej jamie grobowej na podstawie badania historycznego materia艂u kostnego;

Wyznaczniki stresu 艣rodowiskowego w populacjach pradziejowych i historycznych;

Biologia populacji ludzkich z okresu rewolucji neolitycznej;

Zr贸偶nicowanie neolitycznych populacji ludzkich z terenu Polski w zakresie cech morfologicznych szkieletu oraz archaicznego (kopalnego) mtDNA.

• Antropologia ontogenetyczna

Badanie prawid艂owo艣ci rozwoju fizycznego dzieci i m艂odzie偶y;

Czynniki r贸偶nicuj膮ce przebieg fazy progresywnej rozwoju biologicznego;

Spo艂eczno-艣rodowiskowe uwarunkowania procesu wzrastania;

Biologiczne przejawy rozwarstwienia spo艂ecznego populacji ludzkich;

Asymetria struktur g艂owy (fluktuuj膮ca i kierunkowa);

Zmienno艣膰 pigmentacji sk贸ry w populacji polskiej (czynniki warunkuj膮ce wahania wska藕nika melaniny i wska藕nika rumienia).

• Odontologia (Dental Anthropology)

Cechy odontometryczne, odontoskopijne, asymetria fluktuacyjna uz臋bienia populacji ludzkich wsp贸艂czesnych i pradziejowych;

Morfologia koron z臋bowych osobnik贸w z wadami genetycznymi (zesp贸艂 Downa, rozszczep wargi i podniebienia) oraz os贸b z zespo艂em dezaprobaty p艂ci;

Metody oceny wieku osobnik贸w na podstawie zdj臋膰 rtg aparatu 偶ucia;

Badania DNA pozyskanego z z臋b贸w populacji ludzkich wsp贸艂czesnych i historycznych (antropologia molekularna).

• Antropologia kliniczna

Wp艂yw chor贸b na cechy rozwojowe;

Morfologiczne skutki schorze艅;

Badania odr臋bno艣ci rozwojowych chorych z wadami wrodzonymi;

Badania antropologiczne os贸b z zespo艂em dezaprobaty p艂ci;

Analiza stanu rozwoju dzieci z chorobami alergicznymi.

• Ekologia cz艂owieka

Czynniki warunkuj膮ce wahania wska藕nika wt贸rnej proporcji p艂ci (SSR - ang. Secondary Sex Ratio) populacji ludzkich.

Realizowane projekty

鈥濨udowa morfologiczna kr臋gu a predyspozycja do wyst膮pienia spondylolizy zm臋czeniowej w populacji ludzkiej - badania geomorfometryczne na materiale szkieletowym鈥� - projekt naukowy finansowany w ramach konkursu MINIATURA 8 (NCN), nr 2024/08/X/NZ8/00212; miejsce realizacji sta偶u naukowego b臋d膮cego cz臋艣ci膮 projektu: Uniwersytet w Katanii (W艂ochy); kierownik: dr Joanna Mietli艅ska-Sauter. Termin realizacji: 2024-2025.

鈥濫pigenetyczne pod艂o偶e procesu starzenia w艣r贸d os贸b z nag艂ym zatrzymaniem kr膮偶enia (NZK).鈥� - projekt badawczy zostanie zrealizowany na Uniwersytecie Kopenhaskim, uzyska艂 dofinansowanie w ramach konkursu MINIATURA 5 (NCN), nr 2021/05/X/NZ1/01049; kierownik: dr Paulina Pruszkowska-Przybylska. Termin realizacji 15.12.2021-15.12.2022.

"Analiza epigenomu w celach dochodzeniowo-艣ledczych 鈥� zwi臋kszenie mo偶liwo艣ci identyfikacyjnych i wykrywczych bada艅 DNA" (EPIGENOM) - projekt nr DOB-BIO10/06/01/2019 realizowany w ramach umowy z NCBiR przez konsorcjum, w kt贸rego sk艂ad wchodz膮: Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji, Uniwersytet 艁贸dzki, Uniwersytet Jagiello艅ski, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie oraz AIS.PL Sp. z o.o. Z ramienia U艁 Kierownikiem Zespo艂u oraz Cz艂onkiem Komitetu Steruj膮cego jest dr hab. Aneta Sitek, prof. U艁 (Katedra Antropologii U艁). Termin realizacji 2019-2022 rok.

鈥濩yfrowe udost臋pnianie zasob贸w biomolekularnych i opisowych Biobanku i Katedry Antropologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego 鈥� charakterystyka populacji zamieszkuj膮cych tereny dzisiejszej Polski na przestrzeni dziej贸w. Platforma informacyjna e-Czlowiek.pl鈥� 鈥� w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Poddzia艂anie 2.3.1. "Cyfrowe udost臋pnianie informacji sektora publicznego ze 藕r贸de艂 administracyjnych i zasob贸w nauki" na lata 2014-2020. POPC.02.03.01-00-0012/17- kierownik: mgr in偶. B艂a偶ej Marciniak (Pracownia Biobank Lab Katedry Biofizyki Molekularnej U艁), koordynator: dr hab. Wies艂aw Lorkiewicz, prof. U艁 (Katedra Antropologii U艁). Termin realizacji 2017-2020 rok.

鈥濿zorzec zwi膮zanej z wiekiem i p艂ci膮 zmienno艣ci g臋sto艣ci mineralnej szkieletu i cz臋sto艣ci z艂ama艅 osteoporotycznych od neolitu do czas贸w nowo偶ytnych jako wyznacznik zmian kondycji biologicznej populacji ludzkich鈥� - projekt badawczy, kt贸ry uzyska艂 dofinansowanie w ramach konkusu OPUS12 (NCN), nr 2016/23/B/NZ8/03145; kierownik: prof. dr hab. El偶bieta 呕膮dzi艅ska. Termin realizacji 2017-2022 rok.

"Ukierunkowanie specjalistycznej opieki medycznej nad dzieckiem oty艂ym - ocena spo艂ecznych dystans贸w w odniesieniu do nadmiar贸w i niedomiar贸w masy cia艂a u dzieci i m艂odzie偶y 艂贸dzkiej w okresie ostatniego 25-lecia" - grant Prezydenta Miasta 艁odzi nr 167/08/2011 (kierownik: dr hab. El偶bieta 呕膮dzi艅ska, prof. U艁, wykonawcy: dr Aneta Sitek, dr Iwona Rosset oraz dr n. med. Lidia Ostrowska-Nawarycz i dr n. przyr. Tadeusz Nawarycz - Zak艂ad Biofizyki Katedry Nauk Podstawowych i Przedklinicznych UM w 艁odzi);

"Zakres zmienno艣ci cech pigmentacyjnych populacji jako istotny element w艣r贸d genetyczno-艣rodowiskowych czynnik贸w ryzyka wyst臋powania nowotwor贸w sk贸ry" - grant MNiSW nr 0754/B/P01/2011/40 (kierownik: dr Aneta Sitek, wykonawcy: dr hab. El偶bieta 呕膮dzi艅ska, prof. U艁, dr hab. Bogus艂aw Antoszewski - II Katedra Chirurgii Uniwersytetu Medycznego w 艁odzi, dr Iwona Rosset);

"Hypoplastyczna linia neonatalna - wyznacznik stresu oko艂oporodowego. Mo偶liwo艣ci praktycznego zastosowania w badaniach rozwoju prenatalnego wsp贸艂czesnych i historycznych populacji ludzkich" - grant MNiSW nr N303506038 (kierownik: dr hab. El偶bieta 呕膮dzi艅ska, prof. nadzw. U艁, wykonawcy: dr Beata Borowska-Strugi艅ska, dr Wies艂aw Lorkiewicz);

"Kszta艂towanie si臋 wsp贸艂czesnej populacji Europy Centralnej w 艣wietle bada艅 neolitycznego mtDNA" - grant MNiSW nr N303335463 (kierownik: dr Wies艂aw Lorkiewicz, g艂贸wny wykonawca: dr hab. El偶bieta 呕膮dzi艅ska, prof.nadzw.U艁 i dr hab. Henryk Witas, prof.UM - Zak艂ad Biologii Molekularnej Uniwersytetu Medycznego w 艁odzi, dr hab. El偶bieta Haduch i dr Anita Szczepanek - Zak艂ad Antropologii Uniwersytetu Jagiello艅skiego);

"Znaczenie alleli delta F508CFTR i warunkuj膮cych tolerancj臋 laktozy dla oceny pochodzenia rodzimych populacji neolitycznych" - grant MNiSW nr N109286737 (kierownik: dr hab. Henryk Witas, prof UM - Zak艂ad Biologii Molekularnej Uniwersytetu Medycznego w 艁odzi, g艂贸wny wykonawca: dr hab. El偶bieta 呕膮dzi艅ska, prof.nadzw.U艁).

Katedra Antropologii U艁 otrzyma艂a dofinansowanie w ramach projektu NOVUM Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (konkurs 2008) na wyposa偶enie laboratorium osteologicznego - pomieszczenia do przechowywania i wst臋pnej analizy materia艂贸w szkieletowych - Program NOVUM Wsparcie finansowe inicjatyw o istotnym znaczeniu dla nauki w Polsce. Beneficjenci edycji 2008.

Tematy badawcze dofinansowane w ramach projektu "Doktoranci - Regionalna Inwestycja w M艂odych Naukowc贸w" - Akronim D-RIM, kt贸rego celem jest poprawa innowacyjno艣ci i zwi臋kszenie konkurencyjno艣ci wojew贸dztwa 艂贸dzkiego poprzez inwestowanie w m艂ode kadry naukowe Uniwersytetu 艁贸dzkiego:

"Czynniki warunkuj膮ce zmienno艣膰 hypoplastycznej linii neonatalnej鈥� 鈥� dr Marta Kurek;

"Osteopenia i osteoporoza - epidemiologia schorzenia, analiza wyst臋powania w ludzkich populacjach historycznych i wsp贸艂czesnych"- mgr Anna Spinek.

Stypendia doktoranckie wsp贸艂finansowane s膮 przez Uni臋 Europejsk膮 ze 艢rodk贸w Europejskiego Funduszu Spo艂ecznego i Bud偶etu Pa艅stwa w ramach Poddzia艂ania 8.2.1 Programu Operacyjnego Kapita艂 Ludzki.

奥蝉辫贸艂辫谤补肠补

Instytut Archeologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego

Instytut Archeologii I Etnologii PAN, 艁贸d藕

Instytut Biologii Molekularnej PAN, Pracownia Genetyki i Fizjologii Mycobacterium

Katedra Metod Statystycznych Instytut Statystyki i Demografii Wydzia艂 Ekonomiczno-Socjologiczny

Klinika Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej

Laboratorium Antropologii Molekularnej i Paleogenetyki Uniwersytetu we Florencji (W艂ochy)

Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w 艁odzi

Polska Akademia Nauk Zak艂ad Antropologii

Polskie Towarzystwo Antropologiczne

Zak艂ad Antropologii Uniwersytetu Jagiello艅skiego

Zak艂ad Biofizyki Katedry Nauk Podstawowych i Przedklinicznych UM w 艁odzi

Zak艂ad Medycyny S膮dowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie

鲍蝉艂耻驳颈/贰办蝉辫别谤迟测锄测

Badania naukowe prowadzone w Katedrze Antropologii mog膮 by膰 podstaw膮 zleconych prac us艂ugowych w nast臋puj膮cej tematyce:

1.ekspertyzy antropologiczne ludzkich populacji historycznych i pradziejowych (szkieletowych i cia艂opalnych), kt贸re obejmuj膮: ocena liczby osobnik贸w w poch贸wku, ocena wieku biologicznego osobnika, p艂ci, przebytych schorze艅, patologii morfologicznych (ew. odbiorca 鈥� instytucje archeologiczne, konserwatorskie zajmuj膮ce si臋 przygotowaniem terenu pod prace budowlane, np. przy budowie autostrad; instytucje rz膮dowe poszukuj膮ce bieg艂ych antropolog贸w w przypadku odkrywania np. miejsc poch贸wk贸w zbiorowych. Badanie populacji pradziejowych: dr Beata Borowska-Strugi艅ska, dr Wies艂aw Lorkiewicz.Funkcj臋 bieg艂ego antropologa dla Instytutu Pami臋ci Narodowej pe艂ni艂 dr Wies艂aw Lorkiewicz);

2.ekspertyzy odontologiczne (ew. pracodawca jw.);

3.ocena i monitorowanie niedobor贸w i nadmiar贸w masy cia艂a dzieci i os贸b doros艂ych (ew. pracodawca 鈥� plac贸wki edukacyjne, plac贸wki zdrowia publicznego);

4.monitorowanie rozwoju dzieci na podstawie aktualnych norm auksologicznych (siatek centylowych metod膮 LMS z mo偶liwo艣ci膮 precyzyjnego ustalenia pozycji centylowej) dzieci i m艂odzie偶y 艁odzi (ew. pracodawca j.w.);

5.monitorowanie norm parametr贸w morfologicznych w tym r贸wnie偶 cech pigmentacyjnych wsp贸艂czesnej populacji Polak贸w (ew. odbiorca 鈥� zak艂ady przemys艂u dziewiarskiego, obuwniczego, kosmetycznego itp., zak艂ady po艣rednicz膮ce w eksporcie odzie偶y, artyku艂贸w u偶ytkowych, kt贸re powinny by膰 dostosowane do populacyjnych norm morfologicznych, ergonomiczne).