Pierwszy pokaz ruchomych obraz贸w zarejestrowanych przez braci Augusta i Ludwika Lumi猫re odby艂 si臋 28 grudnia 1895 roku w Salonie Indyjskim Grand Caf茅 w Pary偶u. Od tego dnia rozpoczyna sw贸j bieg historia kina. Filmoznawcy z katedry Historii i Teorii Filmu Polskiego wsp贸lnie z Muzeum Kinematografii wymy艣lili oryginalny spos贸b, aby uczci膰 120. rocznic臋 narodzin kina. Projekt edukacyjno-badawczy "12 film贸w na 120-lecie kina" polega艂 na przygotowaniu i rozes艂aniu specjalnie skonstruowanej ankiety, w kt贸rej pytano o 12 tytu艂贸w najlepszych film贸w oraz 12 tytu艂贸w najlepszych film贸w polskich. Spo艣r贸d wymienionych film贸w proszono te偶 o wskazanie jednego, szczeg贸lnie wa偶nego, pozosta艂e tytu艂y mog艂y zosta膰 wpisane w dowolnej kolejno艣ci. Poniewa偶 gust jest trudnym polem do dyskusji, filmoznawcy sprecyzowali zadanie:
"鈥a najistotniejszy przyjmujemy osobisty punkt widzenia; nie pytamy o najwa偶niejsze filmy w historii kina, ale w艂a艣nie o filmy najlepsze Pana/Pani zdaniem. Idealnie by艂oby, gdyby uda艂o si臋 禄wymaza膰 z pami臋ci芦 wszelkie powsta艂e ju偶 禄rankingi arcydzie艂芦 i akademickie podzia艂y na mistrz贸w i outsider贸w - jeste艣my ciekawi, na ile ustalone kanony sprawdzaj膮 si臋 wsp贸艂cze艣nie, na ile za艣 podlegaj膮 modyfikacji.
Filmoznawcy rozes艂ali ankiet臋 zar贸wno do tw贸rc贸w, czyli do re偶yser贸w, producent贸w, scenarzyst贸w, operator贸w obrazu, scenograf贸w, monta偶yst贸w, autor贸w muzyki filmowej oraz do popularyzator贸w filmu - krytyk贸w filmowych, wyk艂adowc贸w akademickich, kierownik贸w Dyskusyjnych Klub贸w Filmowych. Na ankiet臋 odpowiedzia艂o 艂膮cznie 297 os贸b, wymieniono 903 tytu艂y film贸w zagranicznych oraz film贸w 445 polskich. W艣r贸d respondent贸w znale藕li si臋 m.in. zdobywcy Oscara, Allan Starski i Ewa Braun, Filip Bajon, Agnieszka Holland, Jerzy Stuhr, Wiktor Zborowski, Na podstawie ankiet opracowano dwie listy rankingowe. Pierwsze miejsce w艣r贸d film贸w polskich zaj臋艂a "Ziemia obiecana" Andrzeja Wajdy, drugie - "R臋kopis znaleziony w Saragossie" Hasa, a trzecie - "Popi贸艂 i diament" Andrzeja Wajdy. Najlepszym filmem 艣wiatowym okaza艂o si臋 "Osiem i p贸艂" Federico Felliniego.
- Ankieta, kt贸r膮 rozsy艂ali艣my by艂a bardzo prosta, bo taka musia艂a te偶 by膰. Mieli艣my do czynienia z tw贸rcami, a oni bywaj膮 do艣膰 chimeryczni i na sam pomys艂 wype艂niania ankiety, potrafi膮 zareagowa膰 ucieczk膮 - informuje organizator projektu, dr Konrad Klejsa z katedry Historii i Teorii Filmu Uniwersytetu 艁贸dzkiego - Oczywi艣cie wa偶ny by艂 element badawczy, ale r贸wnie istotne by艂 zwi膮zek naszego projektu z jubileuszow膮 zabaw膮 na 120-lecie filmu. Badania pokaza艂y do艣膰 ciekawe wyniki w r贸偶nicach preferencji dotycz膮cych wieku i zawodu. Wida膰 jak na d艂oni, 偶e w grupie do 40 i do 60 lat tylko po艂owa tytu艂贸w film贸w si臋 powtarza.
Zapytany o to, czy wyniki ankiety zdziwi艂y jej pomys艂odawc贸w dr Klejsa, dodaje:
- Wyniki ankiety w kategorii film贸w polskich nie s膮 szczeg贸lnie zaskakuj膮ce. "Ziemia obiecana", kt贸ra wygra艂a, zawsze cieszy艂a si臋 du偶ym powodzeniem ze wzgl臋du na 艣wietnych aktor贸w, scenografi臋, muzyk臋 czy kostiumy. Natomiast zaskoczy艂a nas dominacja filmu ameryka艅skiego, w drugim rankingu. Jeszcze 20 lat temu, kiedy podobn膮 ankiet臋 przeprowadzi艂 "Kwartalnik Filmowy" w rankingu pojawia艂o si臋 znacznie wi臋cej kina europejskiego.
Ze szczeg贸艂owym raportem z ankiety przeprowadzonej przez filmoznawc贸w mo偶na zapozna膰 si臋 na stronie Muzeum Kinematografii: