Janusz Markowski urodzi艂 si臋 w 1947 r. w 艁odzi. Tam uko艅czy艂 szko艂臋 podstawow膮, tam te偶 ucz臋szcza艂 do V Liceum Og贸lnokszta艂c膮cego im. W艂adys艂awa Stanis艂awa Reymonta. W 1965 r., po uzyskaniu 艣wiadectwa dojrza艂o艣ci, kieruj膮c si臋 swoimi zainteresowaniami, rozpocz膮艂 studia na kierunku biologia na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Prac臋 magistersk膮 pt. Materia艂y do poznania biologii rozrodu sikory bogatki Parus major wykona艂 w Zak艂adzie Zoologii Og贸lnej pod kierunkiem prof. dr. hab. Franciszka Wojtasa. Bezpo艣rednio po uko艅czeniu studi贸w zosta艂 zatrudniony w Zak艂adzie Zoologii Og贸lnej na stanowisku asystenta. W 1974 r. przeni贸s艂 si臋 do Zak艂adu Anatomii Por贸wnawczej i Ekologii Zwierz膮t, z kt贸rym wi膮za艂a si臋 jego dalsza kariera zawodowa i naukowa. Rozpraw臋 doktorsk膮 pt. Zmienno艣膰 metryczna i niemetryczna populacji nornika p贸艂nocnego, Microtus oeconomus (Pallas, 1776), w cyklu wieloletnim, napisan膮 pod kierunkiem prof. dr. hab. Zdzis艂awa Pucka, obroni艂 w 1978 r. i uzyska艂 stopie艅 doktora nauk przyrodniczych. Stopie艅 doktora habilitowanego nauk biologicznych w zakresie zoologii uzyska艂 w 1992 r. na podstawie pracy zatytu艂owanej Cechy niemetryczne w badaniach populacyjnych ssak贸w. W 1999 r. utworzy艂 i obj膮艂 kierownictwem Zak艂ad Dydaktyki Biologii i Badania R贸偶norodno艣ci Biologicznej. W tym samym roku otrzyma艂 tytu艂 profesora zwyczajnego nauk biologicznych i zosta艂 awansowany na stanowisko profesora zwyczajnego.
Profesor Markowski odby艂 szereg sta偶y naukowych krajowych i zagranicznych (m.in. w Institute of Arctic Biology University of Fairbanks, USA; Institute of Biology University of Oslo, Norwegia; Zoological Museum of Moscow State University, Rosja) oraz licznych kr贸tkoterminowych wyjazd贸w, kt贸re ukszta艂towa艂y jego zainteresowania, warsztat badawczy i naukowe kontakty. Zainteresowania badawcze Profesora koncentrowa艂y si臋 na ochronie bior贸偶norodno艣ci, ekologii populacyjnej, genetyce populacyjnej ptak贸w i ssak贸w. By艂 inicjatorem bada艅 ornitologicznych i teriologicznych na macierzystym wydziale. Od 1988 r. kierowa艂 kilkuosobowym zespo艂em badawczym w Katedrze Ekologii i Zoologii Kr臋gowc贸w, a od 1999 r. w Zak艂adzie Dydaktyki Biologii i Badania R贸偶norodno艣ci Biologicznej. W 2000 r. nawi膮za艂 wsp贸艂prac臋 z prof. Paw艂em P. Liberskim z Zak艂adu Patologii Molekularnej i Neuropatologii Uniwersytetu Medycznego w 艁odzi oraz z prof. Richardem Yanagihar膮 z Pacific Center for Emerging Infectious Diseases Research, University of Hawaii 鈥� Manoa, USA, w zakresie bada艅 nad rol膮 drobnych gryzoni i owado偶ernych jako rezerwuar贸w wirus贸w Hanta odpowiedzialnych za gor膮czki krwotoczne z zespo艂em nerkowym i p艂ucnym. Wynikiem wsp贸艂pracy by艂y publikacje, w kt贸rych opisano nowe serotypy wirusa Hanta Lodz-1 i Lodz-2 u nornika zwyczajnego, Boginia Virus u rz臋sorka rzeczka i Virus Nova u kreta. Ponadto stwierdzono mo偶liwo艣膰 transmisji wirus贸w mi臋dzy gatunkami ryj贸wkowatych w obr臋bie tego samego 艣rodowiska i mo偶liwo艣膰 zaka偶enia (inokulacji) hodowlanej linii kom贸rek ludzkich przez wirusa izolowanego z tkanek kreta.
Dorobek naukowy prof. Markowskiego liczy dwie艣cie trzyna艣cie pozycji, z czego sze艣膰dziesi膮t dwie stanowi膮 prace badawcze, w tym trzydzie艣ci opublikowanych w czasopismach z listy Journal Citation Reports (JCR), trzydzie艣ci pi臋膰 rozdzia艂贸w w monografiach, dwadzie艣cia sze艣膰 dokumentacji do plan贸w ochrony obszar贸w chronionych, trzy dokumentacje rezerwat贸w i obszar贸w chronionych oraz wsp贸艂autorstwo pi臋ciu ksi膮偶ek.
Profesor Markowski od momentu rozpocz臋cia pracy zawodowej w艂膮czy艂 si臋 w dzia艂ania zwi膮zane z organizacj膮 nauki i dydaktyki na uczelni. W latach 1970鈥�1984 pe艂ni艂 funkcj臋 opiekuna naukowego Sekcji Ornitologicznej Studenckiego Ko艂a Naukowego Biolog贸w (SKNB), a w latach 1984鈥�2012 by艂 opiekunem naukowym SKNB. Uczestniczy艂 wielokrotnie w pracach Wydzia艂owej Komisji Rekrutacyjnej dla wyboru kandydat贸w na I rok studi贸w, jako sekretarz, egzaminator i przewodnicz膮cy. W latach 1993鈥�2004 by艂 opiekunem Stacji Terenowej w Bromierzyku (Kampinoski Park Narodowy).
Od 1993 do 2002 r. pe艂ni艂 funkcj臋 prodziekana ds. kierunku Ochrona 艢rodowiska na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi U艁 i sekretarza naukowego Studium Doktoranckiego Ekologii i Ochrony 艢rodowiska, z kt贸rej ust膮pi艂 w roku 2014 r. W latach 2014鈥�2016 sprawowa艂 funkcj臋 kierownika tych studi贸w. Uczestniczy艂 w pracach Uczelnianej Komisji Dydaktycznej, Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej, Uczelnianej Komisji Akredytacyjnej (1993鈥�2002), by艂 cz艂onkiem Uczelnianej Komisji Bioetyki (1993鈥�2012) oraz cz艂onkiem Uczelnianej Komisji ds. Studi贸w Doktoranckich (2008鈥�2016).
Profesor aktywnie uczestniczy艂 tak偶e w pracach towarzystw naukowych: Polskiego Towarzystwa Zoologicznego (PTZool), 艁贸dzkiego Towarzystwa Naukowego (艁TN) i German Society of Mammalogy. W latach 1973鈥�1981 by艂 sekretarzem Oddzia艂u 艁贸dzkiego PTZool, a w latach 1984鈥�2000 jego przewodnicz膮cym. Od 1987 do 2000 r. przewodniczy艂 Sekcji Teriologicznej PTZool i by艂 cz艂onkiem Komitetu Dehnel-Petrusewicz Memorial Fund. W latach 2005鈥�2009 pe艂ni艂 funkcj臋 wiceprzewodnicz膮cego PTZool. Od 1993 r. jest cz艂onkiem 艁贸dzkiego Towarzystwa Naukowego. Sprawowa艂 funkcj臋 przewodnicz膮cego Komisji Biologicznej na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym, sekretarza i przewodnicz膮cego Wydzia艂u Matematyczno-Przyrodniczego. Od 2000 r. jest cz艂onkiem German Society of Mammalogy.
Profesor Markowski by艂 organizatorem wielu konferencji i zjazd贸w, zar贸wno krajowych, jak i mi臋dzynarodowych, w tym Zjazdu Sekcji Ornitologicznej PTZool (1990 r.), V Zjazdu Sekcji Teriologicznej PTZool i XVI Zjazdu PTZool w 艁odzi (1995 r.), Og贸lnopolskiej Konferencji 鈥濪robne ssaki鈥� (1994 r.), konferencji 鈥濭atunkowa i obszarowa ochrona Polski 艣rodkowej鈥� (1994 r.), og贸lnopolskiej konferencji 鈥濭enetyka populacyjna: stan i perspektywy bada艅 w Polsce鈥� (2000 r.) oraz mi臋dzynarodowych sympozj贸w 鈥濫cological genetics in mammals鈥� w 艁odzi (1992, 1994 r.). W 2007 r. wsp贸艂organizowa艂 81st Annual Meeting of German Mamalian Society and 1st Polish-German Theriological Meeting w 艁odzi.
Profesor uczestniczy艂 aktywnie w pracach komitet贸w naukowych PAN, w tym Komitetu Ochrony Przyrody (1993鈥�1998) oraz Komitetu Zoologii, kt贸rego by艂 wiceprzewodnicz膮cym (2008鈥�2012) i przewodnicz膮cym (2012鈥�2016). W latach 2016鈥�2019 by艂 r贸wnie偶 wiceprzewodnicz膮cym Komitetu Biologii Organizmalnej PAN. Zasiada艂 w Radzie Naukowej Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierz膮t PAN w Krakowie (1993鈥�1998). Przez wiele lat uczestniczy艂 w pracach Rady Naukowej Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w 艁odzi, a w latach 1998鈥�2008 by艂 jej wiceprzewodnicz膮cym. Od 1980 do 2008 r. by艂 cz艂onkiem Wojew贸dzkiej Komisji Ochrony Przyrody w 艁odzi, a w latach 2008鈥�2019 cz艂onkiem Regionalnej Rady Ochrony Przyrody przy Regionalnej Dyrekcji Ochrony 艢rodowiska w 艁odzi. Od 1997 do 2008 r. nale偶a艂 do Spo艂ecznej Rady Naukowej przy Zespole Nadpilicznych Park贸w Krajobrazowych. Decyzj膮 Prezydenta Miasta 艁odzi zosta艂 powo艂any na przewodnicz膮cego Spo艂ecznej Rady przy Schronisku dla Zwierz膮t w 艁odzi (2003鈥�2006). W latach 2000鈥�2003 przewodniczy艂 Zespo艂owi Eksperckiemu ds. edukacji ekologicznej przy Wojew贸dzkim Funduszu Ochrony 艢rodowiska i Gospodarki Wodnej w 艁odzi. Od 2003 do 2009 r. by艂 cz艂onkiem Wojew贸dzkiej Komisji ds. Ocen Oddzia艂ywa艅 na 艢rodowisko.
Za swoj膮 dzia艂alno艣膰 prof. Markowski by艂 wielokrotnie odznaczany i wyr贸偶niany, m.in. Z艂otym Krzy偶em Zas艂ugi, Z艂ot膮 Odznak膮 Uniwersytetu 艁贸dzkiego, Srebrn膮 Odznak膮 Ligi Ochrony Przyrody, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Medalem Polskiego Towarzystwa Zoologicznego oraz Medalem 艁贸dzkiego Towarzystwa Naukowego. Kilkakrotnie uzyskiwa艂 nagrody Rektora U艁 za prac臋 naukowo-badawcz膮 i dydaktyczno-wychowawcz膮.