Zbigniew W艂odzimierz Anusik urodzi艂 si臋 23 lutego 1957 r. w 艁odzi. W tym te偶 mie艣cie uko艅czy艂 w 1976 r. II Liceum Og贸lnokszta艂c膮ce im. Gabriela Narutowicza. Jako ucze艅 czwartej klasy zosta艂 laureatem II Olimpiady Historycznej, zajmuj膮c V miejsce w finale og贸lnopolskim. W 1976 r. rozpocz膮艂 studia historyczne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego, kt贸re uko艅czy艂 z wyr贸偶nieniem w 1980 r. Prac臋 magistersk膮 pt. 呕ycie polityczne w Piotrkowie w XVI鈥揦VIII wieku napisa艂 pod kierunkiem prof. dr. hab. Bohdana Baranowskiego. 1 pa藕dziernika 1980 r. zosta艂 zatrudniony na stanowisku asystenta w Zak艂adzie Historii Powszechnej Nowo偶ytnej i Najnowszej w Instytucie Historii U艁. Na prze艂omie 1982 i 1983 r. odby艂 s艂u偶b臋 wojskow膮. 1 wrze艣nia 1983 r. uzyska艂 awans na stanowisko starszego asystenta. Lata asystentury po艣wi臋ci艂 na przygotowanie rozprawy doktorskiej pt. Misja polska w Sztokholmie w latach 1789鈥�1795, kt贸r膮 napisa艂 pod kierunkiem prof. dr Zofii Libiszowskiej i obroni艂 w grudniu 1989 r. 18 stycznia 1990 r. Rada Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego U艁 nada艂a mu stopnie艅 doktora nauk humanistycznych, za艣 miesi膮c p贸藕niej zosta艂 zatrudniony na stanowisku adiunkta w tym samym Zak艂adzie, w kt贸rym pracowa艂 od 1980 r. (po jego podziale w 1995 r. zosta艂 adiunktem w Zak艂adzie Historii Powszechnej Nowo偶ytnej). 15 lutego 2001 r. odby艂o si臋 kolokwium habilitacyjne dr. Zbigniewa Anusika na podstawie opublikowanej przez niego w roku 2000 pracy pt. Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787鈥�1792. Moc膮 uchwa艂y Rady Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego U艁 z dnia 1 lutego 2001 r. uzyska艂 stopie艅 naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii powszechnej nowo偶ytnej, co otworzy艂o mu drog臋 do kolejnego awansu. 1 lipca 2003 r. zosta艂 zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego w dotychczasowym Zak艂adzie, za艣 1 pa藕dziernika 2005 r. obj膮艂 kierownictwo samodzielnego Zak艂adu Historii Nowo偶ytnej Kraj贸w Nadba艂tyckich, a od 1 czerwca 2006 r. stan膮艂 na czele Katedry Historii Nowo偶ytnej Polski i Kraj贸w Nadba艂tyckich. Z kolei postanowieniem z dnia 22 pa藕dziernika 2007 r. Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej nada艂 Zbigniewowi Anusikowi tytu艂 naukowy profesora nauk humanistycznych. Od 1 pa藕dziernika 2011 r. Profesor kieruje Katedr膮 Historii Nowo偶ytnej macierzystej uczelni.
Zainteresowania naukowe Profesora koncentruj膮 si臋 wok贸艂 historii Polski i powszechnej XVI, XVII i XVIII stulecia. Od niemal czterdziestu lat Zbigniew Anusik zajmuje si臋 tak偶e badaniami zwi膮zanymi z nowo偶ytn膮 histori膮 Szwecji, dziejami stosunk贸w polsko-szwedzkich oraz histori膮 dyplomacji polskiej i powszechnej XVIII stulecia. W ostatnich dw贸ch dekadach coraz wi臋cej miejsca w swoich badaniach po艣wi臋ca wydarzeniom Wielkiej Rewolucji Francuskiej i mi臋dzynarodowym oddzia艂ywaniom wypadk贸w zachodz膮cych we Francji w latach 1787鈥�1799, a w ostatnich latach 鈥� badaniom nad struktur膮 w艂asno艣ci ziemskiej w Rzeczypospolitej XVII w. i genealogi膮 polskich rodzin szlacheckich w XVI鈥揦VIII w.
Realizacj臋 tych szerokich zainteresowa艅 naukowych umo偶liwi艂y Profesorowi nie tylko liczne kwerendy w archiwach i bibliotekach krajowych, lecz tak偶e naukowe wyjazdy zagraniczne. Dwukrotnie (w latach 1987鈥�1988 i 1992鈥�1993) by艂 stypendyst膮 Instytutu Szwedzkiego (Sveriges Institutet). Po raz trzeci odwiedzi艂 Sztokholm jesieni膮 1997 r. w ramach stypendium przyznanego mu przez Fundacj臋 z Brzezia Lanckoro艅skich. Profesor skorzysta艂 r贸wnie偶, w lipcu 1996 r., ze stypendium Fundacji im. Stefana Batorego, kt贸re umo偶liwi艂o mu podj臋cie bada艅 naukowych na Uniwersytecie w Oksfordzie (Wolfson College).
Efektem realizacji powy偶szych projekt贸w badawczych i sta偶贸w naukowych jest niezwykle bogata tw贸rczo艣膰 naukowa profesora. Zbigniew Anusik jest bowiem autorem dwustu pi臋膰dziesi臋ciu czterech publikacji z zakresu historii nowo偶ytnej Polski oraz powszechnej. Na ten dorobek sk艂ada si臋 w pierwszym rz臋dzie siedem monografii (bardzo dobrze przyj臋tych i cz臋sto cytowanych przez historyk贸w polskich i zagranicznych). Ponadto Profesor jest autorem stu dwudziestu dw贸ch oryginalnych artyku艂贸w naukowych, trzynastu obszernych artyku艂贸w recenzyjnych, dwudziestu pi臋ciu recenzji, dwudziestu czterech biogram贸w zamieszczonych w Polskim s艂owniku biograficznym, a tak偶e trzydziestu o艣miu innych, drobnych prac o charakterze naukowym (s艂owa wst臋pne, sprawozdania z konferencji, pro memoria itp.). Pe艂ni艂 on r贸wnie偶 funkcj臋 redaktora dwudziestu trzech wydawnictw zbiorowych (wieloautorskich). Napisane przez Profesora artyku艂y i recenzje zosta艂y opublikowane na 艂amach znanych naukowych czasopism historycznych, takich jak 鈥濧cta Universitatis Lodziensis. Folia Historica鈥�, 鈥濩zasopismo Prawno-Historyczne鈥�, 鈥濳wartalnik Historyczny鈥�, 鈥濸rzegl膮d Historyczny鈥�, 鈥濸rzegl膮d Nauk Historycznych鈥�, 鈥濺ocznik 艁贸dzki鈥�, 鈥濺oczniki Dziej贸w Spo艂ecznych i Gospodarczych鈥�, 鈥濻tudia Historyczne鈥�, 鈥濻tudia Maritima鈥�, 鈥濿ojskowy Przegl膮d Historyczny鈥�, 鈥瀂apiski Historyczne鈥� i 鈥瀂eszyty Wiejskie鈥� oraz w r贸偶nego rodzaju pracach zbiorowych, materia艂ach z konferencji naukowych czy ksi臋gach pami膮tkowych.
Profesor Anusik by艂 te偶 pomys艂odawc膮 i wsp贸艂tw贸rc膮 (wraz z prof. dr. hab. Albinem G艂owackim) wydawanego od 2002 r. do dzi艣 przez Instytut Historii U艁 czasopisma naukowego 鈥濸rzegl膮d Nauk Historycznych鈥�. Od momentu powstania tego p贸艂rocznika pe艂ni艂 funkcj臋 sekretarza redakcji, a od 2009 r. jest jego redaktorem naczelnym.
Zbigniew Anusik ma w swoim dorobku tak偶e organizacj臋 kilku konferencji naukowych w Instytucie Historii U艁. W listopadzie 1995 r., wsp贸lnie z dr. hab. Jerzym Gobisem, prof. U艁, zorganizowa艂 og贸lnopolsk膮 konferencj臋 naukow膮 pt. 鈥濷艣wieceni wobec rozbior贸w Polski鈥�, kt贸ra zgromadzi艂a dziewi臋tnastu badaczy z kilku o艣rodk贸w krajowych. W listopadzie 2005 r. ju偶 samodzielnie zorganizowa艂 konferencj臋 pt. 鈥濻pory o pa艅stwo w dobie nowo偶ytnej. Mi臋dzy racj膮 stanu a partykularyzmem鈥�, w kt贸rej uczestniczy艂o trzydziestu trzech referent贸w z kilkunastu o艣rodk贸w krajowych oraz dwaj go艣cie zagraniczni. Z kolei w 2010 r. by艂 organizatorem konferencji pt. 鈥濿艂adza i polityka w czasach nowo偶ytnych鈥� (by艂o to spotkanie dedykowane pami臋ci prof. dr Zofii Libiszowskiej w dziesi膮t膮 rocznic臋 jej 艣mierci), w kt贸rej uczestniczy艂o pi臋tnastu badaczy z kilku o艣rodk贸w krajowych i zagranicznych. Profesor zorganizowa艂 ponadto dwie kolejne konferencje z tego cyklu pt. 鈥濿艂adza i polityka w czasach nowo偶ytnych. Dyplomacja i sprawy wewn臋trzne鈥� (odby艂a si臋 jesieni膮 2019 r.) oraz 鈥濿艂adza i polityka w czasach nowo偶ytnych. Pa艅stwo a Ko艣ci贸艂鈥� (odby艂a si臋 w ko艅cu wrze艣nia 2022 r.), na kt贸rej zaprezentowali swoje referaty historycy z kilkunastu polskich uczelni. Poza tym Profesor wzi膮艂 udzia艂 w oko艂o czterdziestu konferencjach naukowych. Na ka偶dej z nich wyg艂asza艂 referat, co opr贸cz tw贸rczo艣ci naukowej pozwoli艂o mu sta膰 si臋 postaci膮 znan膮 i rozpoznawaln膮 w kr臋gach historyk贸w zajmuj膮cych si臋 nowo偶ytn膮 histori膮 Polski i powszechn膮.
Obok dzia艂alno艣ci naukowej Zbigniew Anusik pe艂ni艂 te偶 szereg wa偶nych funkcji administracyjnych, dydaktycznych i organizacyjnych na Wydziale Filozoficzno-Historycznym U艁. W latach 1999鈥�2002 by艂 pe艂nomocnikiem dyrektora Instytutu Historii do Spraw Dydaktycznych (tak okre艣lano w贸wczas zast臋pc臋 dyrektora Instytutu Historii). Z kolei od 1 wrze艣nia 2002 r. do 31 sierpnia 2008 r. sprawowa艂 funkcj臋 prodziekana Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego do Spraw Nauczania. Prac臋 t臋 艂膮czy艂 z obowi膮zkami dyrektora Instytutu Historii (od 1 listopada 2005 r. do 30 wrze艣nia 2008 r.). W latach 2000鈥�2008 by艂 tak偶e kierownikiem Podyplomowego Studium Historii oraz Historii i Wiedzy o Spo艂ecze艅stwie, realizowanych w Instytucie Historii. W latach 2013鈥�2016 Zbigniew Anusik by艂 cz艂onkiem Zespo艂u Ekspert贸w Narodowego Centrum Nauki. Od 2015 r. do chwili obecnej jest te偶 cz艂onkiem Komitetu Nauk Historycznych PAN. Od 1 wrze艣nia 2008 r. do 31 sierpnia 2016 r. obejmowa艂 stanowisko dziekana Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego U艁.
Mimo pe艂nienia tylu funkcji administracyjnych, Profesor wypromowa艂 do chwili obecnej na prowadzonych przez siebie seminariach pi臋tnastu doktor贸w nauk humanistycznych i stu pi臋ciu magistr贸w. Ponadto Zbigniew Anusik by艂 recenzentem w siedmiu przewodach doktorskich i o艣miu przewodach habilitacyjnych. Powierzono mu tak偶e funkcj臋 recenzenta w o艣miu post臋powaniach o nadanie tytu艂u profesora. Dwa razy by艂 te偶 superrecenzentem w post臋powaniach profesorskich.
W uznaniu powy偶szych zas艂ug dla Uniwersytetu 艁贸dzkiego prof. dr hab. Zbigniew Anusik otrzyma艂 liczne nagrody. Za swoje osi膮gni臋cia naukowe zosta艂 sze艣ciokrotnie wyr贸偶niony nagrod膮 indywidualn膮 Rektora U艁, pi臋ciokrotnie (w latach 1997, 2002, 2007, 2012 i 2017) nagrod膮 I stopnia i raz (w roku 1994) nagrod膮 II stopnia, przyznano mu tak偶e nagrod臋 zespo艂ow膮 I stopnia (w roku 1990), a trzykrotnie (w latach 2008, 2012 i 2014) nagrod臋 zespo艂ow膮 II stopnia. W roku 2015 Profesor otrzyma艂 nagrod臋 zespo艂ow膮 Rektora U艁 za szczeg贸lne osi膮gni臋cia w obszarze nauk humanistycznych. Z kolei w latach 2009鈥�2015 otrzymywa艂 nagrody Rektora U艁 I stopnia za osi膮gni臋cia organizacyjne. W roku 1990 otrzyma艂 r贸wnie偶 nagrod臋 dydaktyczn膮 II stopnia. Za dzia艂alno艣膰 organizacyjn膮 i naukow膮 przyznano mu w 2001 r. Z艂ot膮 Odznak臋 U艁, a w 2010 r. Medal 鈥濽niwersytet 艁贸dzki w S艂u偶bie Spo艂ecze艅stwu i Nauce鈥�. Poza tym w 2008 r. Profesor zosta艂 odznaczony Medalem Srebrnym za D艂ugoletni膮 S艂u偶b臋, a w 2013 r. Medalem Z艂otym za D艂ugoletni膮 S艂u偶b臋. Wyr贸偶niony zosta艂 tak偶e w 2012 r. szczeg贸lnie cenionym przez nauczycieli akademickich Medalem Komisji Edukacji Narodowej.