Ze wzgl臋du na potrzeb臋 szybkiego wsp贸lnego dzia艂ania naukowc贸w na rzecz zrozumienia mechanizmu dzia艂ania koronawirusa SARS-CoV-2, a tak偶e udoskonalenia test贸w diagnostycznych, znalezienia lek贸w i 艂agodzenia skutk贸w pandemii, NCN uruchomi艂o szybk膮 艣cie偶k臋 dost臋pu do funduszy na badania nad COVID-19.
Pandemia mo偶e by膰 inspiruj膮cym 藕r贸d艂em pomys艂贸w na badania naukowe tak偶e w naukach spo艂ecznych. Prof. Danuta Stawasz i dr Dorota Sikora-Fernandez s膮 autorkami wniosku badawczego pt. "Kapita艂 spo艂eczny w miastach wobec pandemii COVID-19". Celem konkursu jest poszerzenie wiedzy na temat zrozumienia mechanizmu dzia艂ania koronawirusa SARS-CoV-2, sposob贸w diagnozy choroby, leczenia, zapobiegania oraz psychologicznych i spo艂ecznych skutk贸w pandemii. Kapita艂 spo艂eczny, kt贸ry jest definiowany jako zesp贸艂 formalnych i nieformalnych relacji zachodz膮cych mi臋dzy cz艂onkami spo艂eczno艣ci lokalnych i odnosi si臋 do takich cech spo艂ecze艅stwa jak zaufanie, powszechnie uznawane normy, solidarno艣膰 czy wsp贸艂praca, mo偶e u艂atwia膰 koordynacj臋 dzia艂a艅 zwi膮zanych z walk膮 z r贸偶nego rodzaju kryzysami.
Pandemia COVID-19 jest zagro偶eniem w wymiarze globalnym, zwi膮zanym z przetrwaniem gatunku ludzkiego, kt贸r膮 mo偶na okre艣li膰 jako naruszenie wzgl臋dnej r贸wnowagi w funkcjonowaniu spo艂ecze艅stw i gospodarek wszystkich kraj贸w 艣wiata. Niestety w okresach kryzysowych cz臋sto widoczne jest du偶e rozwarstwienie spo艂ecze艅stwa w zakresie wyznawanych norm i warto艣ci, co mo偶e przyczyni膰 si臋 do zwi臋kszenia antagonizm贸w spo艂ecznych i obni偶enia poziomu zaufania mi臋dzy r贸偶nymi grupami spo艂ecznymi.
- W naszej propozycji bada艅 przyj臋艂y艣my za艂o偶enie, 偶e w czasie zagro偶enia epidemiologicznego, ujawniaj膮 si臋 i utrwalaj膮 interesy r贸偶nych grup spo艂ecznych, przede wszystkim na linii rz膮d - spo艂ecze艅stwo, co nie sprzyja wsp贸艂pracy na rzecz walki z pandemi膮 COVID-19 - m贸wi prof. Danuta Stawasz z Katedry Zarz膮dzania Miastem i Regionem Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
- Wydaje si臋, 偶e w naszym spo艂ecze艅stwie brakuje d艂ugotrwa艂ych wi臋zi pomi臋dzy grupami spo艂ecznymi, a to wp艂ywa na niski poziom sprawno艣ci zarz膮dzania w zakresie walki z pandemi膮 - dodaje.
Podobne spostrze偶enia ma dr Dorota Sikora-Fernandez z Katedry Zarz膮dzania Miastem i Regionem. Wyra偶a obawy, 偶e inicjatywy oddolne, kt贸re ujawni艂y si臋 w czasie pandemii maj膮 charakter kr贸tkotrwa艂y i nie przyczyni膮 si臋 do budowania kultury wsp贸艂pracy w艣r贸d spo艂eczno艣ci lokalnych w d艂ugim okresie.
- W uj臋ciu teoretycznym mo偶na rozpatrywa膰 dwie sytuacje - pierwsz膮, 偶e sam kryzys wyzwoli energi臋 w spo艂ecze艅stwie, co prze艂o偶y si臋 na wzrost poziomu kapita艂u spo艂ecznego i pozwoli w stosunkowo kr贸tkim czasie powr贸ci膰 do stanu r贸wnowagi, albo drug膮, w kt贸rej poziom kapita艂u spo艂ecznego w wyniku kryzysu b臋dzie ni偶szy ni偶 przed kryzysem, co spowoduje napi臋cia spo艂eczne, niezadowolenie i jeszcze wi臋ksze podzia艂y spo艂eczne. Chcemy pozna膰 skal臋 i kierunki tych relacji spo艂ecznych - podkre艣la.
Proces kszta艂towania si臋 kapita艂u spo艂ecznego ma wymiar historyczno-kulturowy. W r贸偶nych krajach i spo艂eczno艣ciach odmienne czynniki zadecydowa艂y o sile powiaza艅, sp贸jno艣ci i wsp贸艂pracy mi臋dzy mieszka艅cami, podmiotami i instytucjami. Jest on rozumiany jako sie膰 kontakt贸w, znajomo艣ci, powi膮za艅, przynale偶no艣ci do organizacji i stowarzysze艅, stwarza jednostce lepsze mo偶liwo艣ci uzyskiwania innych spo艂ecznie cenionych zasob贸w - bogactwa, w艂adzy, presti偶u, wiedzy, informacji, ale w sytuacjach kryzysowych tak偶e bezpiecze艅stwa w wymiarze zdrowotnym czy egzystencjalnym.
Z kolei g艂贸wnym celem projektu dr hab. Magdaleny Druszczy艅skiej, prof. U艁 z Katedry Immunologii i Biologii Infekcyjnej U艁 (Odpowied藕 immunologiczna i transkryptomiczna na peptydy SARS-CoV-2 i atenuowane pr膮tki BCG Mycobacterium bovis u zdrowych i cierpi膮cych na zapalenie p艂uc dzieci, immunizowanych szczepionk膮 BCG w okresie niemowl臋cym) jest scharakteryzowanie odpowiedzi immunologicznej, na poziomie bia艂ek i RNA, dzieci szczepionych BCG na zaka偶enie SARS-CoV-2. Szczepionka BCG (Bacillus Calmette-Guerin), stanowi膮ca element powszechnych program贸w szczepie艅, podawana milionom dzieci wkr贸tce po urodzeniu, jest stosowana w wielu krajach 艣wiata w celu zapobiegania gru藕liczemu zapaleniu opon m贸zgowych i uog贸lnionej postaci gru藕licy zwanej pros贸wk膮.
- Co ciekawe, BCG indukuje nie tylko pami臋膰 immunologiczn膮 przeciwko pr膮tkom, ale tak偶e pobudza uk艂ad odporno艣ciowy prowadz膮c do niespecyficznej ochrony przed innymi patogenami lub 艂agodniejszego przebiegu wywo艂ywanej infekcji. Powstaje pytanie, czy szczepionka BCG mo偶e przeprogramowa膰 kom贸rki uk艂adu odporno艣ciowego os贸b zaka偶onych SARS-CoV-2, aby lepiej koordynowa膰 zapaln膮 odpowied藕 immunologiczn膮 wywo艂an膮 przez wirusa i zmniejszy膰 nasilenie objaw贸w COVID-19 - t艂umaczy dr hab. M. Druszczy艅ska.
Analiza r贸偶nic i korelacji mi臋dzygrupowych przeprowadzona na poziomie kom贸rkowym i molekularnym umo偶liwi pe艂niejszy opis mechanizm贸w, kt贸re sprawiaj膮, 偶e uk艂ad odporno艣ciowy pobudzony szczepieniem BCG jest zdolny do ochrony antywirusowej. Badanie dostarczy te偶 nowych fakt贸w naukowych, kt贸re mog膮 by膰 przydatne w opracowywaniu celowanych immunoterapii przeciwko infekcji SARS-CoV-2, a tak偶e w projektowaniu nowych test贸w diagnostycznych.
W ramach konkursu NCN finansowane b臋d膮 przede wszystkim badania podstawowe zwi膮zane z patofizjologi膮 choroby, w tym takie, kt贸re mog膮 przyczyni膰 si臋 do podj臋cia prac nad przysz艂ymi strategiami terapeutycznymi lub metodami diagnostycznymi COVID-19; badania nad mechanizmami zaka偶ania, w tym sposobami ochrony pracownik贸w s艂u偶by zdrowia, oraz badania nad psychologicznymi i spo艂ecznymi skutkami pandemii i sposobami ich ograniczania (w tym polityk膮 zdrowotn膮 i organizacj膮 opieki medycznej, etyk膮 bada艅 i opieki nad chorymi, spo艂ecznymi zachowaniami w pandemii).
Uniwersytet 艁贸dzki to jedna z najwi臋kszych polskich uczelni. Misj膮 U艁 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych, przyrodniczych, 艣cis艂ych, nawet medycznych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Materia艂 藕r贸d艂owy: NCN; prof. Danuta Stawasz i dr Dorota Sikora-Fernandez z Katedry Zarz膮dzania Miastem i Regionem U艁; dr hab. Magdalena Druszczy艅ska, prof. U艁 z Katedry Immunologii i Biologii Infekcyjnej U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁