W ostatnich dniach i tygodniach pandemia koronawirusa dezorganizuje w najlepsze 偶ycie spo艂eczne i gospodarcze. W okresie, gdy wiele przedsi臋biorstw szuka sposob贸w przetrwania, ratuj膮c si臋 przed upadkiem albo zawiesi艂o dzia艂alno艣膰, przypada艂 jeden z najwa偶niejszych obowi膮zk贸w ksi臋gowych, tj. "zamkni臋cie roku 2019". W my艣l przepis贸w ustawy o rachunkowo艣ci do 31 marca br. powinno nast膮pi膰 zamkni臋cie ksi膮g rachunkowych i sporz膮dzenie sprawozda艅 finansowych w podmiotach prowadz膮cych "pe艂ne ksi臋gi rachunkowe". Jednak偶e w tym czasie uwaga w艂a艣cicieli firm, zarz膮dzaj膮cych, a przez to i ksi臋gowych, zaprz膮tni臋ta jest analizowaniem konsekwencji finansowych pandemii, sk艂adaniem wniosk贸w o odroczenie p艂atno艣ci ZUS, wakacje kredytowe czy walk膮 o utrzymanie zatrudnienia pracownik贸w, na co nak艂adaj膮 si臋 dodatkowo obostrzenia zwi膮zane z zapobieganiem pandemii wirusa. Z tego wzgl臋du zamkni臋cie roku 2019 sta艂o si臋 szczeg贸lnie trudne, a w wielu podmiotach zesz艂o na dalszy plan albo wr臋cz sta艂o si臋 niemo偶liwe. Z tego wzgl臋du 艣rodowisko przedsi臋biorc贸w i ksi臋gowych (m.in. Stowarzyszenie Ksi臋gowych w Polsce - SKwP) apelowa艂o do Ministra Finans贸w o przesuni臋cie powy偶szego terminu.
Rozporz膮dzenie Ministra Finans贸w rzutem na ta艣m臋
D艂ugo i mocno wyczekiwane przez ksi臋gowych rozporz膮dzenie zmieniaj膮ce terminy wype艂nienia niekt贸rych obowi膮zk贸w w zakresie ewidencji ksi臋gowej oraz sporz膮dzenia, zatwierdzenia, udost臋pnienia i przekazania sprawozda艅 finansowych lub informacji niefinansowych zosta艂o opublikowane dopiero 31 marca br., tj. w ostatnim dniu, kiedy nale偶a艂o wype艂ni膰 te obowi膮zki. Mo偶na zatem stwierdzi膰, 偶e jest to rozporz膮dzenie dla ksi臋gowych o mocnych nerwach, albo dla tych, kt贸rzy ze wzgl臋du na sytuacj臋 i tak nie byli w stanie dope艂ni膰 standardowego terminu. Jednak偶e lista beneficjent贸w tego rozporz膮dzenia jest znacznie d艂u偶sza i dotyczy tak偶e szeregu obowi膮zk贸w, kt贸re mia艂y by膰 wykonane po 31 marca 2020 roku.
Nowe terminy "zamkni臋cia roku 2019"
Dla wi臋kszo艣ci podmiot贸w podstawowe terminy zwi膮zane z "zamkni臋ciem roku 2019" zosta艂y wyd艂u偶one o 3 miesi膮ce albo o 90 dni. Wyj膮tek w tym wzgl臋dzie stanowi膮 podmioty podlegaj膮ce nadzorowi KNF oraz jednostki sektora publicznego, dla kt贸rych termin ten zosta艂 wyd艂u偶ony o 2 miesi膮ce albo o 60 dni. Podmioty te nie stanowi膮 jednak przedmiotu zainteresowania tego artyku艂u.
Jakie obowi膮zki zosta艂y odroczone w czasie
Na mocy Rozporz膮dzenia odpowiednio o 3 miesi膮ce albo 2 miesi膮ce, to jest do:
- 30 czerwca albo do 31 maja 2020 roku zosta艂 wyd艂u偶ony termin:
1. zamkni臋cia ksi膮g rachunkowych,
2. sporz膮dzenia rocznego jednostkowego oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego i przedstawienia go w艂a艣ciwym organom, zgodnie z obowi膮zuj膮cymi przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy odpowiednio;
3. sporz膮dzenia sprawozdania z dzia艂alno艣ci oraz sprawozdania z dzia艂alno艣ci grupy kapita艂owej;
- 30 wrze艣nia albo do 31 sierpnia 2020 roku zosta艂 wyd艂u偶ony termin:
1. zamieszczenia na stronie internetowej odr臋bnego sprawozdania z informacji niefinansowych jednostki lub grupy kapita艂owej, dla podmiot贸w lub grup, kt贸re do艂膮czaj膮 je do sprawozdania z dzia艂alno艣ci zamiast o艣wiadczenia na temat informacji niefinansowych;
2. zatwierdzenia rocznego jednostkowego oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Z kolei odpowiednio o 90 dni lub 60 dni zosta艂y wyd艂u偶one terminy:
1. sporz膮dzenia zestawienia obrot贸w i sald kont ksi臋gi g艂贸wnej - to jest do 24 czerwca lub do 25 maja br. W tym przypadku nale偶y pami臋ta膰, 偶e obowi膮zek ten nale偶a艂o pierwotnie wykona膰 do 85. dnia po dniu bilansowym, a zatem dla jednostek ko艅cz膮cych dzie艅 bilansowy 31.12.2019 roku by艂 to pierwotnie 26 marca 2020 roku.
2. zako艅czenia inwentaryzacji sk艂adnik贸w aktyw贸w z wy艂膮czeniem aktyw贸w pieni臋偶nych, papier贸w warto艣ciowych, produkt贸w w toku produkcji oraz materia艂贸w, towar贸w i produkt贸w gotowych (art. 26 ust. 1 pkt. 3 ustawy o rachunkowo艣ci). Zwa偶ywszy, 偶e czynno艣ci te powinny by膰 dokonane maksymalnie 15. dnia po dniu bilansowym, to w wyniku przed艂u偶enia terminu mo偶na je wykona膰 odpowiednio do 14 kwietnia 2020 roku lub do 15 marca 2020 roku. W drugim z wymienionych przypadk贸w przed艂u偶enie terminu wydaje si臋 zatem zb臋dne, o ile przepisy szczeg贸lne nie wskazywa艂y p贸藕niejszego terminu wykonania tego obowi膮zku.
Podane powy偶ej terminy odnosz膮 si臋 do jednostek, dla kt贸rych dzie艅 bilansowy przypada 31 grudnia 2019 roku. Dla jednostek lub grup kapita艂owych, kt贸rych rok obrotowy nie pokrywa si臋 z rokiem kalendarzowym, powy偶sze terminy ustala si臋 odpowiednio w relacji do obowi膮zuj膮cego je dnia bilansowego. Nale偶y jednak podkre艣li膰, 偶e przedmiotowe Rozporz膮dzenie przed艂u偶a terminy wymienionych czynno艣ci tylko dla jednostek, kt贸rych rok obrotowy ko艅czy si臋 po dniu 29 wrze艣nia 2019 r., jednak nie p贸藕niej ni偶 w dniu 30 kwietnia 2020 r., kt贸rych termin wykonania tych czynno艣ci nie up艂yn膮艂 przed dniem 31 marca 2020 r.
Komu s艂u偶y prolongata
W zwi膮zku z tym, 偶e Rozporz膮dzenie przesuwaj膮ce terminy niekt贸rych obowi膮zk贸w w zakresie ksi臋gowo艣ci i sprawozdawczo艣ci finansowej ukaza艂o si臋 ostatniego dnia, w kt贸rym obowi膮zki te nale偶a艂o wykona膰, powstaje pytanie, kto skorzysta z tej prolongaty.
Pierwsz膮 grup膮 s膮 zapewne te podmioty, kt贸re w najwi臋kszym stopniu zosta艂y dotkni臋te skutkami pandemii i kt贸rych s艂u偶by ksi臋gowe z r贸偶nych wzgl臋d贸w nie by艂y w stanie terminowo zamkn膮膰 ksi膮g rachunkowych oraz sporz膮dzi膰 sprawozda艅 finansowych. Kierownicy tych podmiot贸w za spraw膮 Rozporz膮dzenia unikn臋li konsekwencji niewywi膮zania si臋 z ustawowych termin贸w ksi臋gowych i sprawozdawczych.
Drug膮 grup膮 beneficjent贸w s膮 "ksi臋gowi o mocnych nerwach", kt贸rzy na bazie kr膮偶膮cych w 艣rodowisku przedsi臋biorc贸w i ksi臋gowych pog艂osek za艂o偶yli, 偶e terminy te zostan膮 odroczone i b臋dzie mo偶na zamkn膮膰 ksi臋gi i sporz膮dzi膰 sprawozdania finansowe w warunkach powrotu do normalno艣ci, a obecny czas po艣wi臋cili na wsparcie mened偶er贸w w zakresie ratowania firm, poprzez poszukiwanie i aplikowanie o r贸偶ne mechanizmy wsparcia w ramach "tarczy antykryzysowej".
Natomiast najszersz膮 grup膮 beneficjent贸w Rozporz膮dzenia, tak偶e w podmiotach, kt贸re upora艂y si臋 z zamkni臋ciem ksi膮g rachunkowych i sporz膮dzeniem sprawozda艅 finansowych w terminie, s膮 organy nadzorcze i zatwierdzaj膮ce sprawozdania finansowe. Przy niepewnej sytuacji co do powrotu do "normalno艣ci" rozporz膮dzenie odsuwa w czasie termin przeprowadzenia walnych zgromadze艅 wsp贸lnik贸w lub posiedze艅 innych organ贸w zatwierdzaj膮cych a偶 do ko艅ca wrze艣nia lub do ko艅ca sierpnia 2020 roku. Pozwala to firmom zaj膮膰 si臋 pilniejszymi aktualnie sprawami, zwi膮zanymi z poszukiwaniem sposob贸w przetrwania w tej trudnej sytuacji, zamiast poszukiwa膰 miejsc i sposob贸w przeprowadzenia posiedze艅 organ贸w zatwierdzaj膮cych w warunkach ograniczenia zgromadze艅 zbiorowych. Pami臋ta膰 trzeba, 偶e aktualny czas stawia olbrzymie wyzwania przed ksi臋gowymi, by pe艂ni膰 rol臋 "biznes partner贸w" dla zarz膮dzaj膮cych, dostarczaj膮cych zestawie艅, kalkulacji i rekomendacji do dzia艂a艅 ratuj膮cych firmy. Dodatkowo Rozporz膮dzenie wprowadza tak偶e prolongat臋 innych obowi膮zk贸w z pogranicza sprawozdawczo艣ci (w tym statystycznej i bud偶etowej) oraz okre艣lonych obowi膮zk贸w podatkowych.
Prolongata termin贸w sporz膮dzenia, zatwierdzenia i upublicznienia sprawozda艅 finansowych ma tak偶e swoje ciemniejsze strony. Ogranicza dost臋p do informacji o sytuacji maj膮tkowej, finansowej oraz wynikach finansowych podmiot贸w dla ich interesariuszy takich jak banki, leasingodawcy, kontrahenci, ale tak偶e w艂a艣ciciele i inni zainteresowani. Ten aspekt, jak si臋 wydaje, stanowi艂 jedno z kryteri贸w decydowania o ostatecznym zakresie wyd艂u偶enia termin贸w.
Uniwersytet 艁贸dzki to jedna z najwi臋kszych polskich uczelni. Misj膮 U艁 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych, przyrodniczych, 艣cis艂ych, nawet medycznych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Tekst: dr Marcin Michalak, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁