Coraz cz臋stsze wykorzystywanie osad贸w 艣ciekowych jako nawozu w rolnictwie, cho膰 wspiera gospodark臋 o obiegu zamkni臋tym, niesie r贸wnie偶 nowe zagro偶enia. Wraz ze sk艂adnikami od偶ywczymi do gleby trafiaj膮 bowiem antybiotyki oraz PFAS (zwi膮zki per- i polifluoroalkilowe) 鈥� wyj膮tkowo trwa艂e zanieczyszczenia, kt贸re kumuluj膮 si臋 w 艣rodowisku i oddzia艂uj膮 na organizmy 偶ywe. Najnowsze doniesienia naukowe sugeruj膮, 偶e PFAS mog膮 sprzyja膰 rozprzestrzenianiu si臋 gen贸w oporno艣ci na antybiotyki (ARG), jednak do tej pory wykazano to wy艂膮cznie w czystych kulturach bakteryjnych w warunkach laboratoryjnych. Co istotne, pierwsze takie doniesienie pojawi艂o si臋 dopiero w maju 2023 roku.
Projekt IMPRESS idzie o krok dalej 鈥� po raz pierwszy na 艣wiecie zjawisko to zbadane zostanie w 艣rodowisku rolniczym, w glebach nawo偶onych osadami 艣ciekowymi. Naukowcy sprawdz膮, w jaki spos贸b PFAS obecne w osadach 艣ciekowych wp艂ywaj膮 na mikrobiom glebowy, tempo rozk艂adu antybiotyk贸w oraz rozw贸j antybiotykoodporno艣ci.
Wyniki projektu IMPRESS dostarcz膮 kluczowych danych dla oceny ryzyka 艣rodowiskowego zwi膮zanego ze stosowaniem osad贸w 艣ciekowych w rolnictwie i b臋d膮 mia艂y istotne znaczenie dla ochrony zdrowia ludzi, zwierz膮t i ekosystem贸w glebowych. Badania wpisuj膮 si臋 w podej艣cie One Health, podkre艣laj膮c 艣cis艂e powi膮zania mi臋dzy jako艣ci膮 艣rodowiska, bezpiecze艅stwem 偶ywno艣ci i zdrowiem publicznym 鈥� zaznacza prof. Magdalena Urbaniak
W projekcie wykorzystane zostan膮 najnowocze艣niejsze metody badawcze, w tym chromatografia i spektrometria mas, sekwencjonowanie DNA oraz analiza ekspresji gen贸w antybiotykoodporno艣ci, co pozwoli szczeg贸艂owo prze艣ledzi膰 zale偶no艣ci mi臋dzy chemi膮 艣rodowiska a funkcjonowaniem mikroorganizm贸w glebowych. Dzi臋ki zaawansowanej i zintegrowanej analizie zale偶no艣ci pomi臋dzy mikrobiomem, rezystomem i zanieczyszczeniami, mo偶liwe b臋dzie wskazanie mechanizm贸w, poprzez kt贸re PFAS mog膮 zwi臋ksza膰 ryzyko rozwoju antybiotykooporno艣ci.
Jeste艣my bardzo dumni z uzyskania finansowania na realizacj臋 tak interdyscyplinarnego i niezwykle aktualnego projektu 鈥� podkre艣la kierownik projektu, prof. Magdalena Urbaniak. 鈥� Jest to szczeg贸lnie istotne w dobie gwa艂townie narastaj膮cej antybiotykooporno艣ci oraz post臋puj膮cego zanieczyszczenia 艣rodowiska licznymi zwi膮zkami chemicznymi, kt贸rych wzajemne oddzia艂ywania oraz wp艂yw na nabywanie i rozprzestrzenianie si臋 antybiotykooporno艣ci wci膮偶 pozostaj膮 w du偶ej mierze niepoznane. Naszym celem jest odpowied藕 na te kluczowe pytania dotycz膮cenie tylko zdrowia gleb, ale przede wszystkim bezpiecze艅stwa 艣rodowiskowego a tym samym zdrowia cz艂owieka
惭补迟别谤颈补艂测: dr hab. Magdalena Urbaniak prof. U艁 (Katedra UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
Redakcja i grafika: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)