"Podw贸jnie wolne. Prawa polityczne kobiet 1918" to tytu艂 wystawy, kt贸rej wernisa偶 odb臋dzie si臋 25 stycznia 2019 r. o godz. 12.00 na Wydziale Filozoficzno-Historycznym U艁 (ul. A. Kami艅skiego 27a). Przygotowana przez Instytut Pileckiego wystawa po艣wi臋cona jest 100. rocznicy uzyskania przez Polki praw wyborczych. Po uroczystym otwarciu odb臋dzie si臋 debata "Kurs na wolno艣膰: drogi kobiet do r贸wnouprawnienia" z udzia艂em prof. Magdaleny Gawin (podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, autorka koncepcji wystawy), Hanny Radziejowskiej (Instytut Pileckiego, kuratorka wystawy) oraz dr Eweliny Kostrzewskiej (adiunkt w Instytucie Historii U艁). Wystaw臋 b臋dzie mo偶na ogl膮da膰 do 25 marca.
Wystawa, kt贸ra kilka tygodni temu mia艂a swoj膮 premier臋 w Warszawie, pokazuje historie r贸偶nych 艣rodowisk kobiecych. Chrze艣cija艅skie demokratki, feministki i rewolucjonistki przez wiele lat dzia艂a艂y na rzecz nie tylko r贸wnych praw, lecz tak偶e odzyskania przez Polsk臋 niepodleg艂o艣ci, co doprowadzi艂o do przyznania Polkom praw wyborczych w roku 1918. Niezwyk艂e losy dzia艂aczek, polskich patriotek i sufra偶ystek s膮 niemal gotowym scenariuszem dla niejednego filmu. Wystawa to najlepszy spos贸b, aby przypomnie膰, 偶e dorobek i 偶yciorysy kobiet stanowi膮 integraln膮 cz臋艣膰 historii Polski.
- Tytu艂 ekspozycji - "Podw贸jnie wolne" zwraca uwag臋 na to, 偶e 1918 by艂 dla Polek nie tylko rokiem odzyskania niepodleg艂o艣ci, ale r贸wnie偶 momentem uzyskania praw obywatelskich - podkre艣la Wojciech Koz艂owski, dyrektor Instytutu Pileckiego. - Chcemy pokaza膰 drog臋, kt贸r膮 musia艂y przej艣膰 pokolenia kobiet, by m贸c g艂osowa膰 i kandydowa膰 w wyborach. Przygotowana przez nas wystawa wpisuje si臋 w obchody 100-lecia odzyskania przez Polsk臋 niepodleg艂o艣ci.
Odzyskanie niepodleg艂o艣ci by艂o d艂ugim procesem, w kt贸rym istotn膮 rol臋 odegra艂y kobiety: dzia艂aczki spo艂eczne, pisarki, emancypantki, sufra偶ystki, kobiety z broni膮 w r臋ku walcz膮ce o suwerenno艣膰 ojczyzny, przewo偶膮ce pod gorsetami granaty i organizuj膮ce Lig臋 Kobiet Pogotowia Wojennego czy Ochotnicz膮 Legi臋 Kobiet. R贸偶nymi sposobami d膮偶y艂y do zrealizowania idei wolnej Polski, tak jak r贸偶nymi drogami dochodzi艂y do r贸wnych praw.
- Pragniemy zwr贸ci膰 uwag臋 na szczeg贸lny rodzaj walki o r贸wnouprawnienie kobiet z ziem polskich, kt贸re dzia艂a艂y pod zaborami, w warunkach odmiennych ni偶 np. sufra偶ystki w Wielkiej Brytanii. Te ostatnie r贸wnie偶 walczy艂y o prawa polityczne, lecz nie musia艂y zmaga膰 si臋 z opresyjnym re偶imem, kt贸ry narzuca艂 obcy, w tym przypadku niemiecki lub rosyjski, j臋zyk urz臋dowy - komentuje dr Ewelina Kostrzewska, kt贸ra opiekuje si臋 projektem z ramienia WF-H U艁.
- Celem przedsi臋wzi臋cia jest r贸wnie偶 wskazanie na to, 偶e projekt贸w emancypacji by艂o kilka - nie tylko ten zorganizowany wok贸艂 Pauliny Kuczalskiej-Reinschmit, za艂o偶ycielki Zwi膮zku R贸wnouprawnienia Kobiet. Warto wskaza膰 r贸wnie偶 na kobiety wchodz膮ce w sk艂ad Zjednoczonego Ko艂a Ziemianek - najliczniejszej kobiecej organizacji w Kr贸lestwie Polskim na pocz膮tku XX w. - dodaje dr Kostrzewska.
Na mocy dekretu Naczelnika Pa艅stwa z 28 listopada 1918 r. Polki otrzyma艂y czynne i bierne prawa wyborcze, dzi臋ki czemu Polska znalaz艂a si臋 w艣r贸d najbardziej demokratycznych i nowoczesnych pa艅stw Europy. W dniu 26 stycznia 1919 r. Polki z miast i wsi po raz pierwszy w historii posz艂y do urn, aby wybra膰 swoich przedstawicieli w parlamencie.
Zewn臋trzn膮 wystaw臋 "Podw贸jnie wolne" b臋dzie mo偶na ogl膮da膰 od 25 stycznia do 25 marca 2019 na patio przed budynkiem Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego U艁 (ul. Kami艅skiego 27a, 艁贸d藕).
Debata odb臋dzie si臋 w budynku WF-H U艁, w sali 103.