Ada Florentyna Pawlak jest historyczk膮 sztuki i antropolo偶k膮 technologii z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Specjalizuje si臋 w spo艂ecznych konsekwencjach sztucznej inteligencji i transhumanizmu mi.in. algorytmizowaniem kultury, cyborgizacj膮, wzmocnieniem poznawczym i wykluczeniem technologicznym.
Radzieccy "naukowcy" zmieniaj膮 biologi臋
Zwi膮zek Radziecki s艂yn膮艂 z ekscentrycznych projekt贸w naukowych i pseudonaukowych zaprz臋gni臋tych do cel贸w politycznych. Totalitarny system bzdur臋 przemienia艂 w naukowy dogmat, a najwi臋kszego dyletanta w oklaskiwany autorytet i zbawc臋.
Tw贸rc膮 pseudonaukowej "nowej biologii" by艂 podwa偶aj膮cy dokonania genetyk贸w Izaak Prezent. Twierdzi艂, 偶e cz艂owiek mo偶e dobrowolnie przekszta艂ca膰 przyrod臋 i doprowadzi艂 do zamkni臋cia w ZSRR wszystkich o艣rodk贸w zajmuj膮cych si臋 genetyk膮, okre艣laj膮c j膮 "reakcyjn膮 pseudonaukow膮 zgnilizn膮".
Osobisty lekarz Lenina, zwierzchnik G艂贸wnego Zarz膮du Kurort贸w, Aleksander Zalmanow marzy艂 o wiecznej m艂odo艣ci. Pragnienie bliskie wsp贸艂czesnym transhumanistom, upatruj膮cym szans na jego spe艂nienie w genetyce i technologiach NBIC (nanotechnologia, biotechnologia, informatyka, kognitywistyka), Zalmanow przed艂u偶a艂 m艂odo艣膰 k膮pielami w terpentynie - palnej substancji otrzymywanej z 偶ywicy drzew iglastych. Mia艂o to pobudza膰 kr膮偶enie krwi, poprawia膰 natlenienie tkanek i w konsekwencji zapewni膰 d艂u偶sz膮 m艂odo艣膰. Jego koncepcje popularyzowane s膮 dzi艣 przez zwolennik贸w "medycyny bez lek贸w" - przedstawicieli niebezpiecznie rozszerzaj膮cego si臋 segmentu rynku paramedycyny czerpi膮cego dochody z alternatywnej zdolno艣ci uzdrawiania.
Makabryczne "eksperymenty naukowe" prowadzi艂 Ilia Iwanow pragn膮cy stworzy膰 nadludzkie istoty posiadaj膮ce inteligencj臋 cz艂owieka i zdolno艣ci motoryczne ma艂p. W tym celu pr贸bowa艂 zap艂odni膰 ma艂py ludzkim nasieniem i kobiety nasieniem ma艂p. Bezpo艣redni nadz贸r nad "eksperymentem" maj膮cym stworzy膰 "super偶o艂nierza" sprawowa艂 poprzednik NKWD- instytucja odpowiedzialna m.in. za wywiad.
Prawdziw膮 sensacj臋 w 艣wiecie naukowym wywo艂a艂 W艂adymir Demikow, autor pionierskiej pracy "Eksperymentalne transplantacje organ贸w", kt贸ry w 1954 roku zaprezentowa艂 艣wiatu dwug艂owego psa hybryd臋. Radziecki fizjolog po艂膮czy艂 uk艂ady krwiono艣ne i nerwowe owczarka niemieckiego i szczeniaka kundelka doszywaj膮c jego g艂ow臋 wraz z obr臋cz膮 barkow膮 i przednie 艂apki do karku owczarka "pod艂膮czaj膮c" go do serca i p艂uc owczarka. Fotografie dokumentuj膮ce "monstrum Demikowa" to jednocze艣nie raport z cierpi膮cego cia艂a zwierz膮t do艣wiadczaj膮cych b贸lu, operowanych bez zachowania sterylno艣ci i znieczulenia.
Trofim 艁ysenko zas艂yn膮艂 z obietnicy z艂o偶onej w艂adzy ludowej, 偶e wynajdzie pszenic臋 odporn膮 na mrozy dzi臋ki czemu nakarmi nar贸d. To co naukowcom genetykom wydawa艂o si臋 mo偶liwe do osi膮gni臋cia w 10-letniej perspektywie, 艁ysenko obieca艂 uzyska膰 w rok. Ten kszta艂cony na kursach korespondencyjnych agronom by艂 tw贸rc膮 "jarowizacji" - metody przekszta艂cania pszenicy ozimej w jar膮 (poprzez nawil偶enie, sch艂odzenie i wysianie zbo偶a wiosn膮), dzi臋ki czemu pszenica mia艂a wyrasta膰 bujniej. Ten eksperyment nie mia艂 prawa si臋 uda膰, a za jego katastrofalne efekty winiono rolnik贸w. Dlatego do Moskwy s艂ano ze strachu entuzjastyczne raporty o tysi膮cach ton uzyskanego ziarna, w efekcie czego resort rolnictwa przeznacza艂 na jarowizacj臋 jeszcze wi臋cej 艣rodk贸w i w odpowiedzi na nie, dostawa艂 jeszcze wi臋cej entuzjastycznych raport贸w.
Zrelaksowane krowy w podmoskiewskim gospodarstwie
Niedawno 艣wiat obieg艂a informacja o kolejnym ekscentrycznym projekcie, maj膮cym sprawi膰, aby zrelaksowane rosyjskie krowy dawa艂y wi臋cej mleka. Zwierz臋tom instalowano ju偶 w oborach g艂o艣niki, z kt贸rych puszczano muzyk臋 klasyczn膮. Teraz krowy wyposa偶ono w okulary VR, kt贸re wy艣wietlaj膮 obrazy zielonej 艂膮ki pe艂nej kwiat贸w.
W tym miejscu nale偶y zada膰 sobie pytanie o relacje cz艂owieka ze zwierz臋tami. Mamy bowiem do czynienia z antropocentryzmem zak艂adaj膮cym, 偶e inne istoty odbieraj膮 s虂wiat w spos贸b zbli偶ony do nas. Zabieg wy艣wietlenia krowom obrazu 艂膮ki wykluczy艂 jednocze艣nie inne bod藕ce dzia艂aj膮ce normalnie na zwierz臋ta, jak d藕wi臋ki, zapachy, dotyk wiatru, zmiany temperatury.
Kiedy rozwa偶amy kwesti臋 szacunku do innych istot 偶ywych, powinni艣my bra膰 pod uwag臋 ich zdolno艣膰 do prze偶ywania pozytywnych i negatywnych do艣wiadcze艅, takich jak rado艣膰, satysfakcja czy cierpienie. Czy zwierz臋 cieszy si臋 widokiem trawy, do kt贸rej nie mo偶e si臋 zbli偶y膰, kt贸rej nie mo偶e zje艣膰?
Eksperymenty VR na ludziach
Matrix dla zwierz膮t zach臋ca firmy zajmuj膮ce si臋 nowymi technologiami do przeprowadzania eksperyment贸w VR na ludziach. Istniej膮 uzasadnione obawy przed fuzj膮 biologii z technologi膮. Obrazy kultury popularnej skoncentrowane na relacji cz艂owiek - technologia ostrzegaj膮 przed projektami przemian niekorzystnych dla cz艂owieka (np. seria Black Mirror - odcinek "Playtest", w kt贸rym u偶ycie VR ko艅czy si臋 przeci膮偶eniem uk艂adu nerwowego i 艣mierci膮 testera czy "San Junipero" - historia o tym, 偶e koszty moralne przeniesienia swojego 偶ycia w VR okazuj膮 si臋 zbyt wysokie.
Celem wielu eksperyment贸w naukowych i pseudonaukowych by艂o stworzenie nadistoty - super-zwierz臋cia czy przekraczaj膮cego zdolno艣ci Homo Sapiens postcz艂owieka przekraczaj膮cego sw贸j pierwowz贸r w inteligencji, zdolno艣ciach poznawczych i mo偶liwo艣ciach cia艂a.
Maj膮c na uwadze dotychczasowe eksperymenty i wsp贸艂czesny rozw贸j technologii nale偶y zauwa偶y膰, 偶e technologiczne eksperymenty na psychice, zmys艂ach i uk艂adzie nerwowym cz艂owieka powinni艣my traktowa膰 tak samo jak wszystkie medyczne operacje na organizmie i obj膮膰 je szczeg贸ln膮 ochron膮.
Uniwersytet 艁贸dzki to jedna z najwi臋kszych polskich uczelni. Misj膮 U艁 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych, przyrodniczych, 艣cis艂ych, nawet medycznych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Materia艂 藕r贸d艂owy: Ada Florentyna Pawlak, WF-H U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁