Definicja
Statki szpitalne to jednostki o wysokiej wyporno艣ci, kt贸rych celem jest nie艣膰 pomoc rannym podczas konflikt贸w zbrojnych. Z powodu swoich rozmiar贸w i wyposarzenia maj膮 du偶e zdolno艣ci prowadzenia akcji humanitarnych. W sk艂ad jednej takiej jednostki cz臋sto wchodzi ponad 1 000 cz艂onk贸w personelu medycznego, najnowocze艣niejszy sprz臋t, ponad 1 000 艂贸偶ek szpitalnych oraz 12 sal operacyjnych. Taki okr臋t pe艂ni wi臋c funkcj臋 du偶ego szpitala p艂ywaj膮cego po wodach mi臋dzynarodowych.
S膮 one zbudowane lub zmodernizowane wy艂膮cznie w celu niesienia pomocy chorym i rannym. Maj膮 r贸wnie偶 charakterystyczny wygl膮d, odr贸偶niaj膮cy je od innych jednostek.
Statki szpitalne nie mog膮 by膰 wykorzystywane w celach wojskowych. Ich jednym zadaniem jest bowiem realizowanie cel贸w medycznych. Zabezpiecza je to przed ewentualnym atakiem. Trzeba bowiem pami臋ta膰, 偶e te okr臋ty realizuj膮 swoje zadania g艂贸wnie w czasie konflikt贸w zbrojnych.
Geneza
Pomys艂odawc膮 niesienia pomocy ofiarom konflikt贸w zbrojnych by艂 Henry Dunant - szwajcarski filantrop i przedsi臋biorca. Obserwuj膮c cierpienie rannych 偶o艂nierzy bitwy pod Solferino, zorganizowa艂 dla nich akcj臋 pomocow膮. Dzi臋ki jego zabiegom przyj臋to w 1864 pierwsz膮 konwencj臋 Genewsk膮. Poniewa偶 skoncentrowana by艂a ona przede wszystkim na ofiarach konflikt贸w l膮dowych, zaistnia艂a potrzeba powo艂ania dodatkowego dokumentu. By艂a nim najpierw III Konwencja Haska (1899), X Konwencja Haska (1907), a p贸藕niej II Konwencja Genewska (1949). Celem tych dokument贸w by艂o przede wszystkim ustalenie zasad funkcjonowania statk贸w szpitalnych oraz ich prawna ochrona przed atakami.
Cechy
Zgodnie z umowami mi臋dzynarodowymi, statki szpitalne musz膮 spe艂nia膰 nast臋puj膮ce cechy:
路 s膮 zbudowane lub urz膮dzone wy艂膮cznie w celu pomocy chorym, rannym lub rozbitkom
路 nazwa okr臋tu musi by膰 zakomunikowana wszystkim walcz膮cym
路 okr臋ty szpitalne niewojskowe musz膮 podawa膰 swoj膮 nazw臋
路 zakaz wykorzystywania w celach wojskowych
路 bia艂e malowanie oraz na艂o偶one oznaczenia Czerwonego Krzy偶a
Kontrowersje
Niestety podczas konflikt贸w zbrojnych statki szpitalne, mimo stosownego oznakowania, by艂y atakowane przez walcz膮ce wojska. Przyk艂adem, kt贸ry przywo艂uje dr Mateusz Pi膮tkowski, jest sprawa okr臋tu Landovery Castel. W wyniku dzia艂a艅 podczas I wojny 艣wiatowej statek zosta艂 zatopiony przez niemiecki okr臋t podwodny. Na pok艂adzie kanadyjskiego okr臋tu znajdowa艂o si臋 wtedy 艂膮cznie 250 os贸b - pacjenci, za艂oga oraz personel medyczny. Z katastrofy uratowa艂y si臋 tylko 52 osoby. 厂辫辞艂别肠锄苍辞艣膰 mi臋dzynarodowa uzna艂a ten czyn za zbrodni臋 wojenn膮. Landovery Castel by艂 bowiem odpowiednio oznakowany i o艣wietlony.
Kt贸re kraje posiadaj膮 statki szpitalne? Jak膮 liczb膮 okr臋t贸w medycznych dysponuje wsp贸艂czesny 艣wiat? Czym r贸wni膮 si臋 dzisiejsze jednostki od tych z pocz膮tku i po艂owy XX wieku? Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do obejrzenia prezentacji dr. Mateusza Pi膮tkowskiego.
Uniwersytet 艁贸dzki to jedna z najwi臋kszych polskich uczelni. Misj膮 U艁 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych, przyrodniczych, 艣cis艂ych, nawet medycznych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Tekst 藕r贸d艂owy: WPiA U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁