Zachodni s膮siad mniej wa偶ny
Utrzymuj膮ce si臋 wspomniane wy偶ej wzrostowe trendy wskazuj膮 na ma艂e prawdopodobie艅stwo wi臋kszego spowolnienia w najbli偶szym roku. Dwa czynniki wydaj膮 si臋 decyduj膮ce dla takiego scenariusza.
Pierwszym jest rosn膮ca odporno艣膰 polskiej gospodarki na s艂absz膮 koniunktur臋 gospodarcz膮 w Niemczech. Jest to nowe, pozytywne zjawisko wynikaj膮ce zapewne z wi臋kszej dywersyfikacji eksportu i wi臋kszej konkurencyjno艣ci cenowej polskich przedsi臋biorstw.
W poprzednich cyklach gospodarczych widoczna by艂a silna zale偶no艣膰 polskiej gospodarki od gospodarki niemieckiej ze wzgl臋du na du偶膮 wymian膮 handlow膮 mi臋dzy obydwoma krajami. Oko艂o 28% ca艂ego eksportu Polski to eksport do Niemiec, za艣 ok. 22% ca艂ego importu do Polski to import z Niemiec.
Co istotne dla wzrostu gospodarczego, Polska ma nadwy偶k臋 handlow膮 z Niemcami - wed艂ug wst臋pnych danych GUS za 2018 rok wynios艂a ona ok. 11,6 mld euro, czyli ok. 50 mld z艂 (ok. 2,4% PKB Polski). W 2018 roku PKB Niemiec wzr贸s艂 zaledwie o 1,5% wobec wzrostu w 2017 roku o 2,5%, za艣 wska藕niki koniunktury gospodarczej w Niemczech zanotowa艂y du偶y spadek w roku 2018.
Warto jednak zauwa偶y膰 stabilizacj臋 tych wska藕nik贸w w pierwszych miesi膮cach tego roku na poziomie niewiele ni偶szym od rozgraniczaj膮cego o偶ywienie i spowolnienie. Wskazuje to na mo偶liwo艣膰 odbicia w gospodarce niemieckiej z pozytywnymi skutkami dla gospodarki polskiej (patrz膮c w szerszym kontek艣cie, koniunktury w gospodarce 艣wiatowej, nale偶y te偶 podkre艣li膰 dobre ostatnie dane z Chin i wyj膮tkowo dobre dane z USA, gdzie wst臋pne szacunki wskazuj膮 na wzrost PKB o 3,2% w I kwartale, wyra藕nie wy偶szy od prognoz).
(Zbyt) silny impuls?
Drugi wa偶ny czynnik to uchwalony ju偶 cz臋艣ciowo pakiet fiskalny zwi膮zany z dodatkow膮 emerytur膮 ju偶 w maju 2019 roku, ale przede wszystkim z rozszerzeniem programu 500+ na pierwsze dziecko. 艁膮czny koszt (czyli wydatki rz膮dowe) mo偶na szacowa膰 (艂膮cznie z pozosta艂ymi zamierzeniami odno艣nie zwolnienia z PIT m艂odych pracownik贸w i obni偶eniem kwoty wolnej od podatku) na oko艂o 40 mld z艂 w latach 2019-2020.
Pomijaj膮c polityczny aspekt tego programu trzeba przyzna膰, 偶e w bie偶膮cym cyklu gospodarczym b臋dzie on pe艂ni膰 rol臋 silnego impulsu dla wzrostu konsumpcji. W obecnej, dobrej sytuacji gospodarczej, mo偶na oceni膰, 偶e jest on nawet zbyt silny i lepiej, gdyby zosta艂 od艂o偶ony na trudniejsze czasy lub stopniowo roz艂o偶ony w czasie. Z realizacj膮 tego pakietu wi膮偶e si臋 zagro偶enie zwi膮zane z wyra藕nym pogorszeniem deficytu sektora finans贸w publicznych w okolice 3% PKB.
Z punktu widzenia rz膮du rozwi膮zaniem neutralizuj膮cym w du偶ej cz臋艣ci to zagro偶enie, b臋dzie w latach 2020-2021 proponowany podatek od oszcz臋dno艣ci emerytalnych zgromadzonych w Otwartych Funduszach Emerytalnych pobierany w przypadku ich przenoszenia na Indywidualne Konta Emerytalne (na razie jest to tylko projekt rz膮dowy). W bliskiej perspektywie realne jest natomiast pojawienie si臋 problemu z zachowaniem dotychczasowej, stabilizuj膮cej finanse publiczne, regu艂y wydatkowej 艂膮cz膮cej limit wydatk贸w bud偶etowych z tempem wzrostu PKB i inflacji.
Znalezienie dodatkowych dochod贸w w bud偶ecie lub ograniczenie dotychczasowych wydatk贸w dla sfinansowania wspomnianego pakietu nie b臋dzie 艂atwe (jednym z przyk艂ad贸w poszukiwa艅 rozwi膮za艅 jest powr贸t do pomys艂u zniesienia g贸rnego limitu sk艂adek na ubezpieczenia spo艂eczne).
Podsumowuj膮c, bior膮c pod uwag臋 opisane wy偶ej bie偶膮ce realia, w tym roku, polska gospodarka powinna rozwija膰 si臋 nadal w wysokim tempie ok 4%-4,5% i niewiele ni偶szym (3,5%-4%) w roku nast臋pnym.
Dr Wojciech Zato艅
Wyk艂adowca w Instytucie Finans贸w na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym U艁. Laureat konkursu na najlepszego analityka makroekonomicznego w 2017 roku magazynu "Parkiet". Opiekun Studenckiego Ko艂a Naukowego Analiz i Prognozowania Gospodarczego 4Future, kt贸rego byli cz艂onkowie r贸wnie偶 znale藕li si臋 w gronie laureat贸w konkursu.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych i 艣cis艂ych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
tekst: dr Wojciech Zato艅, Wydzia艂 Ekonomiczno-Socjologiczny U艁
redakcja: Centrum Promocji U艁