Wed艂ug raportu ekspert贸w firmy consultingowej McKinsey, do 2030 roku automatyzacja pozwoli zast膮pi膰 w pracy, w skali 艣wiatowej, oko艂o 800 mln ludzi. Za艣 zgodnie z raportem Future of Jobs - 2018 opracowanym przez World Economic Forum, co druga firma widzi w automatyzacji szans臋 na zmniejszenie zatrudnienia w pe艂nym wymiarze godzin ju偶 w okresie najbli偶szych 4 lat. Takie prognozy nie powinny jednak dziwi膰, bior膮c pod uwag臋 fakt, 偶e obecne technologie, w tym sztuczna inteligencja, mog膮 sta膰 si臋 remedium na rosn膮ce koszty pracy czy nadmiern膮 rotacj臋 pracownik贸w. Starzej膮ce si臋 bowiem spo艂ecze艅stwa w krajach wysoko uprzemys艂owionych wzbudzaj膮 obawy z punktu widzenia braku si艂y roboczej, jako takiej i deficytu kadr o okre艣lonych kwalifikacjach w poszczeg贸lnych bran偶ach. I chocia偶 zwolennicy technologii cyfrowych upatruj膮 w procesach RPA i sztucznej inteligencji mo偶liwo艣膰 minimalizacji koszt贸w ekonomicznych i spo艂ecznych, to sceptycy s膮 zdania, 偶e proces ten mo偶e stanowi膰 zagro偶enie dla wielu sektor贸w przemys艂u, prowadz膮c do wzrostu bezrobocia i znacznego os艂abienia, w jego efekcie, si艂y nabywczej konsument贸w. Ograniczenie wydatk贸w b臋dzie za艣 wp艂ywa艂o zar贸wno na dalsz膮 dynamik臋, jak i kierunki rozwoju kolejnych bran偶 czy nawet pozycji poszczeg贸lnych gospodarek na arenie mi臋dzynarodowej.
St膮d coraz cz臋艣ciej rozwa偶a si臋 programy pomocy spo艂ecznej, takie jak chocia偶by koncepcja bezwarunkowego dochodu gwarantowanego, kt贸rego skuteczno艣膰 weryfikowa艂a Finlandia w okresie ostatnich dw贸ch lat. Programem obj臋to 2 tys. bezrobotnych Fin贸w w wieku od 25 do 58 lat. Zak艂adano, 偶e zagwarantowanie sta艂ego miesi臋cznego dochodu pozwoli im na poszukiwanie pracy, minimalizuj膮c jednocze艣nie stres i poczucie presji wynikaj膮cej z obecnego jej braku. Pilota偶owy program zosta艂 zako艅czony i chocia偶 nie ma jeszcze dok艂adnych wynik贸w, to ju偶 dzisiaj m贸wi si臋, 偶e nie wp艂yn膮艂 on znacz膮co na zmian臋 sytuacji na rynku pracy. Nie sk艂oni艂 on bowiem do wi臋kszej aktywno艣ci, chocia偶 osoby otrzymuj膮ce takie wynagrodzenie deklarowa艂y wi臋ksz膮 wiar臋 w swoj膮 przysz艂o艣膰 i wy偶szy poziom zadowolenia z obecnego 偶ycia.
Wed艂ug Gartnera w ci膮gu najbli偶szych trzech lat, co pi膮ty pracownik wykonuj膮cy zadania non-routine b臋dzie korzysta艂 z potencja艂u sztucznej inteligencji. Ju偶 dzisiaj m贸wi si臋 o cyfrowych pracownikach, kt贸rzy mog膮 okaza膰 si臋 bezcenni w wielu bran偶ach. Mog膮 oni pobiera膰 krew czy robi膰 zastrzyki w przychodniach i szpitalach, uczestniczy膰 w operacjach i zabiegach medycznych, wype艂nia膰 dokumenty w urz臋dach, sprawdza膰 wyci膮gi bankowe, nalicza膰 premie czy rozlicza膰 delegacje, prowadzi膰 rekrutacj臋 pracownik贸w i dba膰 o system ich szkole艅, pozostawa膰 w interakcji z konsumentem, 艣ledz膮c jego 艣cie偶ki zakupowe i identyfikuj膮c bod藕ce, na kt贸re reaguje czy wreszcie analizowa膰 terabajty informacji, jako wsparcie w procesach decyzyjnych kadry mened偶erskiej. Wed艂ug Global Market Insights do 2024 roku warto艣膰 globalnego rynku cyfrowych pracownik贸w wyniesie 185 mld z艂. Bez w膮tpienia nie zast膮pi膮 oni specjalist贸w, a raczej maj膮 stanowi膰 dla nich pomoc, pozwalaj膮c im w du偶o wi臋kszym stopniu skoncentrowa膰 si臋 na czynno艣ciach i obszarach kluczowych dla danej profesji. Mo偶e to stanowi膰 istotny fundament dla kszta艂tuj膮cego si臋 obecnie Pokolenia R (ang. Robotic Generation), o kt贸rym coraz cz臋艣ciej wspominaj膮 eksperci. B臋dzie ono wykorzystywa膰 inteligentn膮 technologi臋, zw艂aszcza sztuczn膮 inteligencj臋, w swoim codziennym 偶yciu, w tym w przestrzeni biznesowej i konsumenckiej, traktuj膮c interakcje z ni膮 jako jego naturaln膮 i oczywist膮 cz臋艣膰.
Z bada艅 agencji badawczej Accenture wynika, 偶e transformacja cyfrowa mo偶e zwi臋kszy膰 produktywno艣膰 firm nawet o 80%, pot臋guj膮c przy tym zaanga偶owanie pracownik贸w i poziom ich bezpiecze艅stwa w miejscu pracy. Coraz wy偶szy stopie艅 i z艂o偶ono艣膰 interakcji mi臋dzy cz艂owiekiem a technologi膮 (algorytmy, inteligentne sprz臋ty i urz膮dzenia, roboty, coboty, androidy, itp.), ju偶 dzisiaj prowadzi do optymalizacji wielu proces贸w produkcyjnych, logistycznych czy bezpo艣rednio zwi膮zanych z obs艂ug膮 klienta, umo偶liwiaj膮c tym samym eliminacj臋 b艂臋d贸w, zw艂aszcza tych wynikaj膮cych z rutynowo艣ci wykonywanych przez cz艂owieka prac. Gwarantuje to wysok膮 i co wa偶ne, zawsze identyczn膮 jako艣膰 produktu, kt贸ry ostatecznie trafia do konsumenta wp艂ywaj膮c na jego poziom satysfakcji i zaufania wobec firmy i marki. Staje si臋 r贸wnie偶 kluczowym czynnikiem w procesie budowania do艣wiadcze艅, kt贸re anga偶uj膮 klient贸w, wykraczaj膮c poza ich oczekiwania i zmieniaj膮c dotychczasowe preferencje. Scoring i profilowanie behawioralne, oferowanie konsumentom inteligentnych produkt贸w, b臋d膮cych 藕r贸d艂em dodatkowych korzy艣ci, optymalizacja wynik贸w wyszukiwania i mechanizm贸w rekomendacji czy chatboty dostosowuj膮ce komunikaty do odbiorcy w zale偶no艣ci od kontekstu prowadzonej konwersacji to tylko jedne z wielu przyk艂ad贸w pewnego "oswojenia" technologii w biznesie. W konsekwencji coraz cz臋艣ciej m贸wi si臋 o nowych modelach biznesowych, kt贸re wp艂ywaj膮 na proces budowania przewagi konkurencyjnej na rynku 4.0. Ju偶 dzisiaj popularne staj膮 si臋 nowe formy outsourcingu opartego na rozwi膮zaniach w chmurze, odchodzenie od zakupu produktu np. samochodu, do jego u偶ytkowania w zamian za op艂at臋 abonamentow膮 lub op艂at臋, kt贸rej wysoko艣膰 jest uzale偶niona od rzeczywistego poziomu wykorzystania tego produktu (model pay-per-use), jak r贸wnie偶 rozwi膮zania hybrydowe b臋d膮ce po艂膮czeniem modeli product-as-a-service z tradycyjnym nabywaniem produkt贸w przez klient贸w. Wymaga to jednak dojrza艂o艣ci cyfrowej i zaufania wobec nowych technologii, bez kt贸rych nie da si臋 niestety kreowa膰 przysz艂o艣ci.
W takiej przestrzeni rynku, rozwi膮zania typu Mathematical Corporation, dzi臋ki kt贸rym ludzka kreatywno艣膰 i nieograniczone zdolno艣ci analityczne technologii staj膮 si臋 jedno艣ci膮, s膮 coraz bardziej kusz膮ce. Synergia mi臋dzy nimi mog艂aby wnie艣膰 to, co b臋dzie stanowi艂o o wyj膮tkowo艣ci i unikatowo艣ci firmy czy marki, pozwalaj膮c jej "inteligentnie" budowa膰 swoj膮 pozycj臋 rynkow膮. Sukces osi膮gn膮 bowiem te spo艣r贸d nich, kt贸re b臋d膮 w stanie reagowa膰, by膰 mo偶e w czasie rzeczywistym, umiej臋tnie 艂膮cz膮c dane, tre艣ci, kana艂y i technologie.
Im bardziej cz艂owiek staje si臋 jednym z wielu element贸w transformacji cyfrowej balansuj膮c w przenikaj膮cej si臋 przestrzeni humanizmu i dataizmu, tym bardziej konieczne jest zrozumienie nie tylko tego, czego inteligentne algorytmy i roboty mog膮 nauczy膰 si臋 od nas, wyr臋czaj膮c nas w codziennych obowi膮zkach, ale tego, czego my mo偶emy nauczy膰 si臋 w wyniku obcowania z nimi, jako mened偶erowie, pracownicy i konsumenci.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych i 艣cis艂ych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Wi臋cej informacji, dodatkowe komentarze i wypowiedzi:
dr Dominika Kaczorowska-Spychalska
Katedra Marketingu, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
e-mail: dominika.spychalska@uni.lodz.pl
kom. 696 001 691
Wi臋cej o autorce:
Dominika Kaczorowska-Spychalska jest doktorem nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarz膮dzaniu. Aktualny obszar jej zainteresowa艅 naukowych obejmuj膮 technologie cyfrowe, w szczeg贸lno艣ci Internet of Things (IoT) i sztuczna inteligencja (AI) oraz ich implikacje w biznesie, z uwzgl臋dnieniem ich wp艂ywu na zachowania cz艂owieka (Homo Cyber Oeconomicus). Jest autork膮 (w cz臋艣ci wsp贸艂autork膮) ponad 50 publikacji wydanych zar贸wno w wydawnictwach polskich, w tym czasopismach bran偶owych skierowanych do praktyk贸w (np. "Marketing w Praktyce"), jak i zagranicznych (np. Springer). Reprezentowa艂a Polsk臋 podczas Konferencji Pa艅stw Grupy Wyszechradzkiej "V4 Conference on Artificial Intelligence" (Workshop Session: Societal challenges and labour market impacts by AI), a tak偶e by艂a w grupie ekspert贸w zewn臋trznych Ministerstwa Cyfryzacji zaanga偶owanych w prace nad przygotowaniem "Za艂o偶e艅 do strategii AI w Polsce".