Danuta Walczak-Duraj, absolwentka I Liceum Og贸lnokszta艂c膮cego im. Kazimierza Jagiello艅czyka w Sieradzu, studia socjologiczne na Wydziale Ekonomiczno- Socjologicznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego uko艅czy艂a w 1970 r. i zosta艂a zatrudniona na etacie asystenta sta偶ysty w Instytucie Socjologii. W latach 1971鈥�1974 by艂a asystentem doktorantem socjologii i w przewidzianym terminie z艂o偶y艂a i obroni艂a (1974 r.) rozpraw臋 doktorsk膮 pod kierunkiem prof. dr hab. Stefanii Dzi臋cielskiej-Machnikowskiej, uzyskuj膮c stopie艅 doktora socjologii. W 1988 r. w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN otrzyma艂a stopie艅 doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie filozofii i socjologii 鈥� socjologia pracy (na podstawie rozprawy Ideologiczne i instytucjonalne uwarunkowania ethosu pracy klasy robotniczej, 1988), za艣 tytu艂 profesora nauk humanistycznych w 2003 r. (na podstawie publikacji 艁ad etyczny w gospodarce rynkowej. Do艣wiadczenia polskiej transformacji, 2002).
W latach 1974鈥�1988 Danuta Walczak-Duraj by艂a zatrudniona na stanowisku adiunkta w Katedrze Socjologii Przemys艂u U艁, w okresie 1989鈥�1990 na stanowisku docenta, a w latach 1990鈥�2002 na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Katedrze Socjologii Zawodu (wy艂onionej z Katedry Socjologii Przemys艂u i nosz膮cej od 2003 r. nazw臋 Katedra Socjologii Polityki i Moralno艣ci), za艣 od 2003 do 2017 r. na stanowisku profesora zwyczajnego U艁. Od 2017 r. do czasu przej艣cia na emerytur臋 w 2020 r. pracowa艂a w tej samej katedrze na stanowisku profesora nadzwyczajnego U艁.
Uwzgl臋dniaj膮c najwa偶niejsze funkcje i osi膮gni臋cia organizacyjne Pani Profesor w Uniwersytecie 艁贸dzkim nale偶y przede wszystkim wymieni膰 pe艂nion膮 przez ni膮 przez dwie kadencje funkcj臋 prodziekana Wydzia艂u Ekonomiczno-Socjologicznego U艁 ds. programowo-organizacyjnych (lata 1993鈥�1999). W latach 1993鈥�2005 pe艂ni艂a te偶 funkcj臋 pe艂nomocnika Rektora U艁 ds. bezpo艣redniej wsp贸艂pracy z Beijing Medical University, a potem z Uniwersytetem Peki艅skim (Peking University). By艂o to pierwsze tego typu porozumienie w Polsce, odnosz膮ce si臋 do bezpo艣redniej wsp贸艂pracy uczelni chi艅skich z uniwersytetami w Polsce (w tym g艂贸wnie socjolog贸w chi艅skich z polskimi socjologami). 奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 naukowa U艁 (pocz膮tkowo tylko Katedry Socjologii Polityki i Moralno艣ci) z Uniwersytetem Peki艅skim dotyczy艂a dw贸ch podstawowych sfer: wymiany my艣li naukowej i prowadzenia wsp贸lnych projekt贸w badawczych. Podstawowy obszar wsp贸lnych zainteresowa艅 badawczych obejmowa艂 przede wszystkim etyczne problemy wsp贸艂czesnej medycyny. Kontynuacja wsp贸艂pracy przebiega艂a p贸藕niej w ramach Department of Medical Ethics Uniwersytetu Peki艅skiego.
Efektem tej bezpo艣redniej wsp贸艂pracy by艂o osiem wsp贸lnych konferencji i seminari贸w naukowych, kt贸re odbywa艂y si臋 albo w Pekinie, albo w 艁odzi, oraz kilka wa偶nych publikacji ksi膮偶kowych (w tym r贸wnie偶 teksty pracownik贸w Katedry Socjologii Polityki i Moralno艣ci w j臋zyku chi艅skim), m.in. monografie (w wersji angielskiej i polskiej): Etyczne dylematy medycyny w Chinach i w Polsce (Ethical Dilemmas of Medicine of China and Poland), red. D. Walczak-Duraj, Tian Min Xu (贸wczesny prezydent Beijing Medical University) (1998); Spo艂eczne aspekty reformowania s艂u偶by zdrowia. Do艣wiadczenia Polski i Chin (Social Aspects of Health Service Reform. Experience of Poland and China), red. D. Walczak-Duraj (1999) oraz w wersji angielskiej: Social and Economic Problems of Health Service and Company Reform. Experiences of Poland and China, red. D. Walczak-Duraj, J. Duraj, Tian Min Xu, Xue Fulin (2001).
W艣r贸d innych wa偶nych funkcji o charakterze organizacyjnym, pe艂nionych przez Danut臋 Walczak-Duraj, wymieni膰 nale偶y przede wszystkim funkcj臋 kierownika Katedry Socjologii Polityki i Moralno艣ci U艁 (1998鈥�2017), a od 2004 r. (przez dwie kadencje) funkcj臋 zast臋pcy przewodnicz膮cego Wydzia艂owej Komisji ds. Nauki na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym U艁. W latach 2009鈥�2013 by艂a przewodnicz膮c膮 Komisji I ds. przewod贸w doktorskich w zakresie socjologii w Instytucie Socjologii U艁; 2013鈥�2017 鈥� kierownikiem studium doktoranckiego w zakresie socjologii; 2013鈥�2018 鈥� cz艂onkiem Senatu Uniwersytetu 艁贸dzkiego oraz cz艂onkiem dw贸ch komisji senackich: Senackiej Komisji ds. Statutowych i Organizacyjnych, a tak偶e Uczelnianej Komisji ds. Jako艣ci Studi贸w Doktoranckich. B臋d膮c cz艂onkiem Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej (UKA) dla oceny kierunku 鈥瀞ocjologia鈥�, Pani Profesor bra艂a udzia艂 w ocenie poziomu kszta艂cenia przysz艂ych socjolog贸w na Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Pozna艅skim czy Uniwersytecie 艢l膮skim, za艣 jako cz艂onek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego ju偶 trzeci膮 kadencj臋 jest w sk艂adzie jury Nagrody im. Aleksandra Matejki za najlepsz膮 prac臋 doktorsk膮 w zakresie socjologii pracy. Ponadto warto odnotowa膰, 偶e prof. Walczak-Duraj od ponad 30 lat dzia艂a na rzecz podtrzymywania wi臋zi absolwent贸w Wydzia艂u Ekonomiczno-Socjologicznego U艁 z macierzyst膮 uczelni膮, a od 25 lat wchodzi w sk艂ad Zarz膮du Stowarzyszenia Absolwent贸w 艁贸dzkiego Ekonomicznego i Socjologicznego O艣rodka Akademickiego.
Podejmowana przez Pani膮 Profesor problematyka badawcza oraz zwi膮zane z ni膮 publikacje odnosi艂y si臋 do najwa偶niejszych, aktualnych problem贸w spo艂ecznych, mieszcz膮cych si臋 zar贸wno w obszarze socjologii pracy, socjologii moralno艣ci, jak i socjologii polityki. Co wi臋cej, dominuj膮cy nurt jej zainteresowa艅 badawczych ma mniej lub bardziej wyra藕nie zaznaczaj膮cy si臋 kontekst etyczny, poniewa偶 ca艂o艣膰 socjologicznej refleksji Pani Profesor osadzona jest w wielokrotnie akcentowanym przez ni膮 za艂o偶eniu, 偶e ani spo艂ecze艅stwo, ani gospodarka czy polityka nie mog膮 dobrze funkcjonowa膰, je艣li nie b臋dzie warunk贸w do praktykowania okre艣lonego 艂adu aksjonormatywnego, podzielanego przez wi臋kszo艣膰 cz艂onk贸w danego spo艂ecze艅stwa.
W pocz膮tkowym okresie pracy naukowo-dydaktycznej w Uniwersytecie 艁贸dzkim zainteresowania badawcze Danuty Walczak-Duraj koncentrowa艂y si臋 wok贸艂 problematyki pracy zawodowej kobiet, zw艂aszcza za艣 zagadnie艅 zwi膮zanych z szeregiem napi臋膰 i konflikt贸w wynikaj膮cych z trudno艣ci w godzeniu przez kobiety r贸l rodzinnych i zawodowych. Po doktoracie jej zainteresowania naukowe poszerzy艂y si臋 o zagadnienia dotycz膮ce: procesu kszta艂towania si臋 etosu pracy w Polsce i ideologii zawodowych w zawodach medycznych, biznesowych czy w艣r贸d polityk贸w, moralnej przestrzeni pracy czy kodeks贸w etycznych. Wa偶nym obszarem badawczym by艂y i s膮 procesy przewarto艣ciowywania tre艣ci wsp贸艂czesnej pracy, zw艂aszcza pod wp艂ywem rozwoju technologii cyfrowych, zmiany form 艣wiadczenia pracy i form zatrudnienia. Na pocz膮tku lat 90. XX w. zainteresowania naukowe Danuty Walczak-Duraj poszerzone zosta艂y r贸wnie偶 o problematyk臋 dotycz膮c膮 dzia艂a艅 marketingowych (w tym perswazyjnych i propagandowych), podejmowanych przez partie i ugrupowania polityczne, funkcjonuj膮ce w nowej formule ustrojowej. Zainteresowania te zosta艂y wzbogacone o kwestie odnosz膮ce si臋 do miejsca polityki i postaw obywatelskich w systemach warto艣ci wsp贸艂czesnej m艂odzie偶y polskiej, etyczne problemy demokracji liberalnych oraz problematyk臋 dotycz膮c膮 wykszta艂cania si臋 nowego 艂adu w polskiej gospodarce.
We wczesnym okresie pracy naukowej Danuta Walczak-Duraj uczestniczy艂a ju偶 w wielu projektach badawczych, w艂asnych i zespo艂owych, m.in. w wieloletnim Programie Bada艅 Podstawowych 鈥濩z艂owiek i Praca鈥� (nr 08.01), koordynowanym przez prof. Jolant臋 Kulpi艅sk膮 i prof. Halin臋 Mortimer-Szymczak. W zwi膮zku z tym odbywa艂a wielomiesi臋czne sta偶e naukowe, m.in. we Francji w Uniwersytecie Lyon II, Uniwersytecie im. M. 艁omonosowa w Moskwie oraz Uniwersytecie Petersburskim (贸wcze艣nie nosz膮cym nazw臋 Uniwersytet Leningradzki). W p贸藕niejszym okresie uczestniczy艂a zar贸wno w mi臋dzynarodowych, jak i krajowych projektach badawczych. Spo艣r贸d wielu, w kt贸rych bra艂a udzia艂 lub by艂a kierownikiem ze strony polskiej, wymieni膰 nale偶y cho膰by dwa projekty zrealizowane w ramach bezpo艣redniej wsp贸艂pracy naukowo-badawczej mi臋dzy Katedr膮 Socjologii Polityki i Moralno艣ci U艁 a Uniwersytetem Medycznym i Uniwersytetem Peki艅skim w Chinach: 鈥濪ylematy etyczne w medycynie. Aspekt por贸wnawczy鈥� (1995鈥�1997) oraz 鈥濻po艂eczne aspekty reformowania s艂u偶by zdrowia w Chinach i w Polsce鈥� (1998鈥�2002). Profesor Walczak-Duraj by艂a r贸wnie偶 kierownikiem zespo艂u polskiego w ramach Mi臋dzynarodowego 6 Programu Ramowego Ethical Governance of Biological and Biomedical Research: Chinese鈥揈uropean Co-operation (Etyczne wyznaczniki bada艅 biologicznych i biomedycznych: wsp贸艂praca chi艅sko-europejska), realizowanego w latach 2006鈥�2009, a koordynowanego przez London School of Economics and Political Science (projekt o akronimie BIONET). W latach 2006鈥�2008 by艂a kierownikiem projektu (IV modu艂) 鈥濧ktywno艣膰 spo艂eczno-polityczna kobiet wiejskich鈥� 鈥� projekt wsp贸艂finansowany przez Europejski Fundusz Spo艂eczny oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Spo艂ecznej, Departament do Spraw Kobiet, Rodziny i Przeciwdzia艂ania Dyskryminacji w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego 搁辞锄飞贸箩 Zasob贸w Ludzkich: Diagnoza sytuacji spo艂eczno-zawodowej kobiet wiejskich w Polsce: SPO RZL 鈥� dzia艂anie 1.6 (b). W latach 2011鈥�2013 Pani Profesor jako cz艂onek zespo艂u uczestniczy艂a w projekcie Narodowego Centrum Nauki 鈥濻truktura i uwarunkowania kapita艂u spo艂ecznego lokalnych grup dzia艂ania鈥�.
Profesor Danuta Walczak-Duraj jest autork膮 i wsp贸艂autork膮 21 ksi膮偶ek, w tym pi臋ciu w j臋zyku angielskim, redaktork膮 naukow膮 12 prac zbiorowych, autork膮 ponad 300 artyku艂贸w, recenzji i innych publikacji, w tym ponad 15 raport贸w, m.in. na u偶ytek praktyki gospodarczej. Przygotowa艂a ponad 30 recenzji prac doktorskich i habilitacyjnych, pi臋膰 recenzji wniosk贸w profesorskich, kilkana艣cie recenzji wydawniczych rozpraw habilitacyjnych, monografii naukowych czy prac zbiorowych. Uczestniczy艂a w ponad 100 konferencjach naukowych, krajowych i zagranicznych. Do wybranych publikacji Pani Profesor, wydanych po 2000 r., zaliczy膰 mo偶na nast臋puj膮ce pozycje: To偶samo艣膰 kulturowa i polityczna Europy wobec wyzwa艅 cywilizacyjnych (red., 2004); 艢wiat polityki w do艣wiadczeniu m艂odzie偶y (2004); Problemy etyczne polskiej demokracji w dyskursie publicznym i politycznym, 鈥濸rzegl膮d Socjologiczny鈥� 2005, t. LIII/2; Moralno艣膰 w polityce czy polityka w moralno艣ci? (red., 2005); Etyczny sens pracy w spo艂ecze艅stwie rynkowym, 鈥濸rzegl膮d Socjologiczny鈥� 2006, t. LIV/1鈥�2; Warto艣ci i postawy m艂odzie偶y polskiej, t. I i II (red., 2009), Social Capital of Women in Rural Areas and their Participation in the Socio-Political Life, 鈥濸olish Sociological Review鈥� 2010, no. 4 (172); Etyka a moralno艣膰. Aksjonormatywny kontekst wsp贸艂czesnej pracy i wybranych zawod贸w (red., 2010); Aksjologiczny i pragmatyczny wymiar wsp贸艂czesnej polityki (red., 2011); 艁ad czy bez艂ad moralny 鈥� ku spo艂ecze艅stwu bez moralno艣ci? (we wsp贸艂pracy z Januszem Maria艅skim, 2012); Uspo艂ecznianie ryzyka i strat w sytuacji kryzysu gospodarczego, 鈥濸rakseologia鈥� 2014, nr 155; Studenci wobec wybor贸w samorz膮dowych w latach 2002鈥�2014. Przyczynek do demokracji obywatelskiej (2016); Rola pracy i konsumpcji w tworzeniu 艂adu aksjonormatywnego (we wsp贸艂pracy z Felicjanem Bylokiem i Urszul膮 Swad藕b膮, 2017); Work Ethos or Countrer Ideology of Work?, 鈥濿arsaw Forum of Economic Sociology鈥� 2017, vol. 7, no. 1 (13); Causes of Deficits and Ethical Dilemmas in Scientific Research, 鈥濧nnales. Etyka w 呕yciu Gospodarczym鈥� 2018, t. 21, nr 6; Praca a nowe technologie. W kierunku transgresji etycznej i pracy nieodp艂atnej w gospodarce rynkowej, 鈥濸rzegl膮d Socjologiczny鈥� 2019, nr 68 (3); Praca. Etyka. Polityka. Wyb贸r tekst贸w (2020); Rytualizacja pracy i 偶ycia codziennego. Do艣wiadczenia Jana Szczepa艅skiego a specyfika nowych form 偶ycia spo艂ecznego, 鈥濭贸rno艣l膮skie Studia Socjologiczne. Seria Nowa鈥� 2021, t. 12; Zmiany wsp贸艂czesnej pracy, zawod贸w i profesji, 鈥濧cta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica鈥� 2022, nr 81.
Warto r贸wnie偶 przywo艂a膰 funkcje zwi膮zane z upowszechnianiem nauki, przede wszystkim za艣 aktywno艣膰 organizacyjn膮 prof. Walczak-Duraj w r贸偶nych czasopismach naukowych. Od 1998 r. jest ona cz艂onkiem Rady Naukowej 鈥濬olia Sociologica鈥�, a w latach 2002鈥�2015 by艂a redaktorem naczelnym 鈥濰umanizacji Pracy鈥� 鈥� kwartalnika (pierwotnie wydawanego przez Instytut Filozofii i Socjologii PAN) ukazuj膮cego si臋 nieprzerwanie od ponad 60 lat. Od 2015 r. jest cz艂onkiem Rady Programowej bu艂garskiego czasopisma naukowego: 鈥濻cience 鈥� Education 鈥� Culture鈥�. Od 2009 r. Danuta Walczak-Duraj jest sta艂ym cz艂onkiem Zespo艂u Recenzent贸w w kilku czasopismach socjologicznych, m.in. w 鈥濬orum Socjologicznym鈥� (Uniwersytet Wroc艂awski), 鈥濭贸rno艣l膮skich Studiach Socjologicznych鈥� (Uniwersytet 艢l膮ski) czy 鈥濺oczniku Lubuskim鈥� (Uniwersytet Zielonog贸rski). Od 2017 r. by艂a przez kilka lat cz艂onkiem Kolegium Redakcyjnego czasopisma 鈥濧nnales. Etyka w 呕yciu Gospodarczym鈥�, afiliowanego przy Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym U艁. W latach 2012鈥�2017 by艂a redaktorem naczelnym elektronicznego czasopisma socjologicznego, powo艂anego przez Katedr臋 Socjologii Polityki i Moralno艣ci 鈥濿艂adza S膮dzenia鈥� i dost臋pnego w formie open source. Za艂o偶enie przy艣wiecaj膮ce pomys艂owi powo艂ania takiego czasopisma oparte by艂o na przekonaniu dotycz膮cym konieczno艣ci regularnej wymiany refleksji z zakresu polityki i moralno艣ci, zar贸wno w wymiarze empirycznym, jak i teoretycznym. St膮d wiod膮cym celem czasopisma jest publikowanie analiz, opracowa艅, raport贸w, esej贸w monitoruj膮cych, demistyfikuj膮cych i dekonstruuj膮cych mechanizmy wy艂aniania si臋 oraz reprodukowania w艂adzy. Profesor Walczak-Duraj jest r贸wnie偶 recenzentem wydawniczym wydawnictw pozauniwersyteckich, np. Wydawnictwa Difin.
W ramach prowadzonego nieprzerwanie od 1992 r. do ko艅ca zatrudnienia w Uniwersytecie 艁贸dzkim seminarium doktorskiego Pani Profesor wypromowa艂a 21 doktor贸w socjologii (pi臋ciu spo艣r贸d nich to ju偶 doktorzy habilitowani pracuj膮cy na U艁). Wypromowa艂a r贸wnie偶 ponad 300 magistr贸w socjologii i pracy socjalnej oraz kilkudziesi臋ciu licencjat贸w. Przed ponad 30 lat, jak wynika ze sprawozda艅 katedry, przekracza艂a wielokrotnie wymagane pensum dydaktyczne, niekiedy nawet o 100 procent, plasuj膮c si臋 jednocze艣nie w czo艂贸wce pierwszej dziesi膮tki pod wzgl臋dem uzyskanych punkt贸w za aktywno艣膰 publikacyjn膮. Prowadzi艂a wyk艂ady kursowe, autorskie, zaj臋cia monograficzne, konwersatoria, zaj臋cia specjalizacyjne i seminaria na wielu kierunkach oraz w r贸偶nych trybach 鈥� nie tylko na socjologii czy pracy socjalnej, lecz tak偶e na ekonomii, stosunkach mi臋dzynarodowych, finansach i bankowo艣ci czy informatyce. Od 1998 r. przez kilka lat by艂a opiekunem merytorycznym specjalizacji socjologia stosunk贸w politycznych. Ponadto przez ponad 10 lat prowadzi艂a zaj臋cia na studiach doktoranckich na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym U艁, zar贸wno na studiach doktoranckich socjologii, jak i ekonomii. Przez kilka lat (od 2005 r.) Pani Profesor by艂a te偶 egzaminatorem z socjologii jako dyscypliny dodatkowej w przewodach doktorskich w dyscyplinach ekonomia i finanse oraz w dyscyplinie nauki o zarz膮dzaniu, przeprowadzaj膮c rocznie po kilkana艣cie komisyjnie organizowanych egzamin贸w. Profesor Walczak-Duraj wyda艂a te偶 trzy podr臋czniki akademickie z socjologii dla student贸w kierunk贸w pozasocjologicznych, w tym podr臋cznik Socjologia dla ekonomist贸w (Warszawa 2010). W 2011 r. za podr臋cznik ten uzyska艂a Nagrod臋 I stopnia Rektora U艁.
Pani Profesor uhonorowana zosta艂a licznymi nagrodami i odznaczeniami, m.in. Srebrnym Krzy偶em Zas艂ugi (1996) i Z艂otym Krzy偶em Zas艂ugi (2001), Z艂ot膮 Odznak膮 Uniwersytetu 艁贸dzkiego (1992), Medalem 鈥濽niwersytet 艁贸dzki w S艂u偶bie Spo艂ecze艅stwu i Nauce鈥� (2001), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2010) oraz Z艂otym Medalem za D艂ugoletni膮 S艂u偶b臋 (2014). Dwukrotnie by艂a te偶 wyr贸偶niana nagrodami Rady Naukowej przy Prezydencie Miasta 艁odzi (1970 i 1985) oraz dwukrotnie nagrodami ministerialnymi: Nagrod膮 Ministra Nauki, Szkolnictwa Wy偶szego i Techniki za rozpraw臋 doktorsk膮 (1976) i Nagrod膮 Ministra Edukacji Narodowej za rozpraw臋 habilitacyjn膮 (1990). Za dzia艂alno艣膰 w zakresie d艂ugoletniego kszta艂cenia kadr kierowniczych polskiego przemys艂u otrzyma艂a ponadto Z艂ot膮 Odznak臋 Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa (1995). Rektorzy Uniwersytetu 艁贸dzkiego przyznali Pani Profesor 15 nagr贸d indywidualnych i zespo艂owych, zar贸wno za dorobek naukowy, dydaktyczny, jak i organizacyjny.
Profesor Danuta Walczak-Duraj nadal jest osob膮 bardzo aktywn膮 naukowo. Publikuje, uczestniczy w konferencjach i seminariach naukowych, przygotowuje recenzje prac doktorskich, habilitacyjnych, opiniuje wnioski na tytu艂 profesora oraz sporz膮dza recenzje wydawnicze publikacji ksi膮偶kowych i artyku艂贸w do czasopism naukowych. Pod jej kierunkiem przygotowywane s膮 nadal rozprawy doktorskie 鈥� ostatnia z nich zosta艂a obroniona w 2023 r. 奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 naukowa Pani Profesor, w tym recenzencka, jest nadal jest bardzo szeroka. Obejmuje m.in. instytuty czy katedry socjologiczne wielu uniwersytet贸w polskich, np. Uniwersytetu Wroc艂awskiego, Uniwersytetu 艢l膮skiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Uniwersytetu Warszawskiego, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego czy Uniwersytetu Zielonog贸rskiego.