Odnowienia Doktorat贸w Naukowych: Prof. Adam Jaworski
Profesor dr hab. Adam Jaworski jest zwi膮zany z 艁odzi膮 i Uniwersytetem 艁贸dzkim od ko艅ca lat pi臋膰dziesi膮tych ubieg艂ego wieku. W 1964 r. uko艅czy艂 studia dzienne na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi U艁 na kierunku biologia, uzyskuj膮c tytu艂 magistra biologii w specjalno艣ci biochemia i rozpocz膮艂 prac臋 na stanowisku asystenta w Katedrze Mikrobiologii i Immunologii, a nast臋pnie w Zak艂adzie Mikrobiologii Przemys艂owej Instytutu Mikrobiologii. W 1971 r. uzyska艂 stopie艅 naukowy doktora nauk przyrodniczych na podstawie dysertacji pt. Wp艂yw niekt贸rych inhibitor贸w fosforylacji oksydacyjnej na metabolizm drobnoustroj贸w, realizowanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Leona Sedlaczka. Prace nad mikrobiologiczn膮 biokonwersj膮 steroid贸w, wykorzystywan膮 m.in. w produkcji lek贸w kortykosteroidowych, opisane w monografii pt. Badania mechanizm贸w regulacji 11-hydroksylaz steroidowych w sporangiosporach Cunninghamella elegans by艂y z kolei podstaw膮 do uzyskania w 1985 r. stopnia doktora habilitowanego. W 1988 r. dr hab. Adam Jaworski powo艂a艂 Pracowni臋 Genetyki Drobnoustroj贸w (przekszta艂con膮 w 1990 r. w Zak艂ad Genetyki Drobnoustroj贸w) i podj膮艂 si臋 kierownictwa tej jednostki. Funkcj臋 t臋 sprawowa艂 do 2012 r. W 1992 r. otrzyma艂 z r膮k Prezydenta RP tytu艂 profesora nauk biologicznych, natomiast w 1995 r. z nominacji Ministra Edukacji Narodowej otrzyma艂 stanowisko profesora zwyczajnego w U艁. Profesor Jaworski by艂 zatrudniony w U艁 nieprzerwanie w latach 1964鈥�2014, obecnie jest profesorem emerytowanym. R贸wnolegle, w latach 1994鈥�2002 pracowa艂 w Centrum Mikrobiologii i Wirusologii PAN w 艁odzi, pe艂ni膮c od 1998 do 2002 r. funkcj臋 dyrektora tej instytucji. Z kolei w latach 2013鈥�2017 pozostawa艂 na stanowisku profesora zwyczajnego w Spo艂ecznej Akademii Nauk w 艁odzi, sprawuj膮c w latach 2015鈥�2017 funkcj臋 dyrektora Instytutu Zdrowia Publicznego.
Tematyka badawcza prowadzonych przez Profesora prac to pocz膮tkowo kwestie metabolizmu energetycznego drobnoustroj贸w i procesy biokonwersji zwi膮zk贸w steroidowych. P贸藕niej Jego zainteresowania naukowe skierowa艂y si臋 w stron臋 dopiero rozwijaj膮cej si臋 w Polsce tematyki biologii molekularnej kwas贸w nukleinowych. W 1986 r. rozpocz膮艂 trzyletni sta偶 naukowy w USA, w laboratorium jednego z najwybitniejszych specjalist贸w w dziedzinie niekanonicznych struktur DNA, prof. Roberta D. Wellsa. Efektem tego wyjazdu by艂o udowodnienie przez prof. Jaworskiego wyst臋powania w warunkach in vivo lewoskr臋tnej formy Z-DNA, skutkuj膮ce publikacjami w czo艂owych czasopismach naukowych, w tym 鈥濻cience鈥�. 脫w sta偶 stanowi艂 te偶 pocz膮tek wieloletniej wsp贸艂pracy Profesora z tym ameryka艅skim o艣rodkiem. Zaowocowa艂a ona dalszymi sta偶ami i nowymi kierunkami badawczymi (m.in. pr贸b膮 zrozumienia molekularnych mechanizm贸w stoj膮cych u podstaw niestabilno艣ci d艂ugich trakt贸w tandemowych sekwencji powt贸rzonych, odpowiedzialnej za rozw贸j du偶ej grupy chor贸b neurodegeneracyjnych u cz艂owieka) oraz znakomitymi publikacjami Profesora (m.in. w 鈥濸NAS鈥�, 鈥濶ature Genetics鈥� i 鈥濶ucleic Acids Research鈥�). W p贸藕niejszym czasie prof. Jaworski by艂 inicjatorem polskich bada艅 nad biologi膮 molekularn膮 pr膮tk贸w gru藕licy oraz nad opracowaniem molekularnych metod diagnostyki sk贸rnych grzyb贸w chorobotw贸rczych z grupy dermatofit贸w. 艁膮cznie jest autorem oko艂o dziewi臋膰dziesi臋ciu artyku艂贸w do艣wiadczalnych, przegl膮dowych, rozdzia艂贸w w monografiach oraz ponad stu doniesie艅 konferencyjnych.
Profesor Jaworski by艂 powo艂ywany do wielu krajowych kolegialnych cia艂 naukowych i eksperckich. Pe艂ni艂 m.in. funkcj臋 cz艂onka Komitetu Biotechnologii PAN (1993鈥�1996), Komitetu Mikrobiologii PAN (1996鈥�2002, 2012鈥�2016), Komitetu Etiopatogenezy Chor贸b Zaka藕nych Cz艂owieka PAN (1996鈥�2001), Rady Naukowej Instytutu Badania 艢rodowiska i Bioanalizy Akademii Medycznej w 艁odzi (1996鈥�1998), Komisji Wsp贸艂dzia艂ania Nauk Chemiczno-Biologiczno-Medycznych Oddzia艂u PAN w 艁odzi (1996), Rady Oddzia艂u PAN w 艁odzi (od 1999), reprezentanta Polski w FEMS (2000鈥�2002). Od 2001 r. zasiada w Jury Fundacji L鈥橭real i Polskiego Komitetu UNESCO, natomiast od 2012 r. w Radzie Naukowej Instytutu Biologii Medycznej PAN w 艁odzi. Ponadto jest cz艂onkiem Polskiego Towarzystwa Mikrobiolog贸w, Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, Polskiego Towarzystwa Biologii Kom贸rki oraz American Society for Biochemistry and Molecular Biology. By艂 wielokrotnie powo艂ywany przez KBN i NCN w charakterze recenzenta projekt贸w badawczych, ma w swoim dorobku ogromn膮 liczb臋 recenzji wniosk贸w profesorskich, habilitacyjnych i doktorskich.
Na uwag臋 zas艂uguje tak偶e dzia艂alno艣膰 dydaktyczna i popularyzatorska Profesora. Wprowadzi艂 do program贸w kszta艂cenia student贸w Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁 szereg aktualnych zagadnie艅 zwi膮zanych z biologi膮 molekularn膮 i genetyk膮, zar贸wno na poziomie teoretycznym, jak i praktycznym. By艂 wsp贸艂inicjatorem powo艂ania na Wydziale BiO艢 U艁 studi贸w magisterskich o specjalno艣ci genetyka, a tak偶e studi贸w doktoranckich kszta艂c膮cych przysz艂ych biolog贸w molekularnych i genetyk贸w. Pod jego kierownictwem wypromowa艂o si臋 kilkudziesi臋ciu magistr贸w oraz dwudziestu jeden doktor贸w. Wsp贸艂organizowa艂 na Wydziale BiO艢 U艁 program sta偶y studenckich w wybranych o艣rodkach naukowych USA pod nazw膮 The Visiting Research Graduate Traineeship, kt贸ry w 2015 r. zosta艂 obj臋ty presti偶owym patronatem Komisji Fulbrighta i pod nazw膮 BioLAB przyj膮艂 og贸lnopolski charakter.
Za swoj膮 dzia艂alno艣膰 naukow膮, dydaktyczn膮 i organizacyjn膮 by艂 sze艣ciokrotnie odznaczany nagrod膮 Rektora U艁, nagrod膮 Sekretarza PAN, Medalem 鈥濽niwersytet 艁贸dzki w S艂u偶bie Miasta i Spo艂ecze艅stwa鈥�, Z艂ot膮 Odznak膮 U艁, Br膮zowym, Srebrnym i Z艂otym Krzy偶em Zas艂ugi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Krzy偶em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.