91滴滴

 

Fisiak Jacek Izydor (ur. 10 maja 1936 r. w Konstantynowie 艁贸dzkim) anglista, j臋zykoznawca, emerytowany profesor Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, profesor zwyczajny Pa艅stwowej Wy偶szej Szko艂y Zawodowej w Koninie (1988鈥� 1999), profesor zwyczajny Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w S艂upsku (1998鈥�2002), profesor zwyczajny Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w 艁odzi (2006鈥�2009), profesor zwyczajny j臋zykoznawstwa angielskiego i dyrektor Instytutu Anglistyki Spo艂ecznej Akademii Nauk w 艁odzi (Wydzia艂 w Warszawie) od 2007.

Studia wy偶sze odby艂 w Uniwersytecie Warszawskim pod kierunkiem m. in. prof. Margaret Schlauch. Magisterium uzyska艂 w 1959 r. Po studiach odby艂 sta偶 naukowy u jednego z najwybitniejszych wsp贸艂czesnych anglist贸w-j臋zykoznawc贸w brytyjskich Lorda Randolpha Quirka w Uniwersytecie Londy艅skim (1961), gdzie napisa艂 rozpraw臋 doktorsk膮. Stopie艅 doktora uzyska艂 w U艁 w 1962 r. pod kierunkiem prof. Tadeusza Grzebieniowskiego. Sta偶 habilitacyjny odby艂 w Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles w latach 1963鈥�1964 u prof. Roberta P. Stockwella, a habilitowa艂 si臋 w Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu w 1965 r. W tym samym roku obj膮艂 Katedr臋 Filologii Angielskiej w UAM, kt贸ra w 1969 r. zosta艂a przekszta艂cona w instytut. Kierowa艂 anglistyk膮 pozna艅sk膮 nieprzerwanie od 1965 do 2005 r.

W 1971 r. zosta艂 profesorem nadzwyczajnym, a w 1977 zwyczajnym. By艂 profesorem wielu uniwersytet贸w ameryka艅skich (Kansas, Floryda, SUNY, The American University, Waszyngton), niemieckich (Kilonia, Saarbruecken, Bamberg), Uniwersytetu Wiede艅skiego, Zuryskiego, Jyvaeskylae (Finlandia) i Tromsoe (Norwegia).

W latach 1985鈥�1988 by艂 rektorem UAM, a w latach 1988鈥�1989 鈥� ministrem edukacji narodowej.

Za wybitne osi膮gni臋cia naukowe zosta艂 wyr贸偶niony tytu艂em doktora honoris causa Uniwersytetu Jyvaeskylae (Finlandia) i Uniwersytetu Opolskiego oraz cz艂onkostwem Polskiej Akademii Nauk (cz艂onek korespondent, 2004; cz艂onek rzeczywisty, 2010), Akademii Europejskiej (Academia Europaea) (1990), Europejskiej Akademii Umiej臋tno艣ci (European Academy of Sciences, Arts and Letters) (cz艂onek Prezydium 2011鈥�2015), Akademii Nauk Finlandii (1990), Kr贸lewskiej Akademii Nauk Norwegii (1996), Medieval Academy of America (2001) oraz Agder Akademi, Kristiansand, Norwegia (2003), prezes Oddzia艂u w Poznaniu (2009鈥�), Nowojorskiej Akademii Nauk (1996). D艂ugoletni przewodnicz膮cy Komitetu Neofilologicznego PAN (1981鈥�1993). Cz艂onek wielu polskich i zagranicznych towarzystw naukowych, w tym prezes (president) International Association of University Professors of English (1974鈥�1977), Societas Linguistica Europaea (1982鈥�1983) i International Society for Historical Linguistics (1981鈥�1983). W latach 1972鈥�1979 by艂 prezesem Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego (od 1979 cz艂onkiem honorowym i do偶ywotnim). Od 2001 r. cz艂onek honorowy Linguistic Society of America. Zapraszany na wyk艂ady do ponad stu uniwersytet贸w i instytucji naukowych na czterech kontynentach, w tym Cambridge, Londyn, Edynburg, Sorbona, UCLA, Georgetown University, University of Michigan (Ann Arbor), Centre for Applied Linguistics (Waszyngton), Uppsala, Sztokholm, Monachium, Berlin (FUB), Kolonia, Heidelberg, Louvain, Antwerpia, University College, Dublin, Uniwersytet Chulalongkorn (Bangkok, Tajlandia), Canberra (Australia), Fudan (Shanghai, ChRL), Tokio, Seul, Uniwersytet Toronto (Kanada) i in. Stypendysta Fundacji Paderewskiego, Fulbrighta, Forda, DAAD i Japan Society for the Promotion of Science. Konsultant i doradca MEN, rz膮du Szwecji, Ministerstwa Szkolnictwa Wy偶szego Austrii, Fundacji Forda, IREX-u i Pergamon Press (Oxford). Redaktor naczelny trzech mi臋dzynarodowych czasopism, w tym Folia Linguistica Historica, Berlin, RFN (1980鈥�2004) oraz cz艂onek wielu rad redakcyjnych czasopism naukowych w kraju oraz m. in. w: USA, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Austrii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Rosji, Bu艂garii i Irlandii.

Jest laureatem Nagrody Prezesa Rady Ministr贸w RP za wybitne osi膮gni臋cia naukowe (1996). Zosta艂 odznaczony licznymi orderami krajowymi i zagranicznymi, m. in.: Krzy偶em Wielkim OOP, Krzy偶em Komandorskim z Gwiazd膮 OOP, Krzy偶em Komandorskim Orderu 鈥濴wa Finlandii鈥�, Krzy偶em Komandorskim OOP, Krzy偶em Oficerskim Imperium Brytyjskiego (OBE), Krzy偶em Oficerskim Orderu 鈥濸alm Akademickich鈥� (Francja), jak r贸wnie偶 medalami uniwersyteckimi, m. in.: uniwersytet贸w w Jyvaeskylae (Finlandia), Abo Akademi (Finlandia), Haidelbergu, Louvain, Salzburgu, Brnie, Yarmouk (Jordania), Uniwersytetu Jorda艅skiego w Ammanie, Uniwersytetu Helsi艅skiego, Gda艅skiego, Jagiello艅skiego i Warszawskiego. Uzyska艂 Nagrody Ministra za wybitne osi膮gni臋cia naukowe, dydaktyczne i administracyjne w 1966, 1969, 1974, 1977, 1979, 1984, 1986, 1987, 1988, 2006, 2007 r.

Cz艂onek Rady G艂贸wnej Szkolnictwa Wy偶szego w latach 1977鈥�1982. Cz艂onek Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytu艂贸w (do 1990 Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej) przy Prezesie Rady Ministr贸w (1976鈥�1987, 1994鈥�2000, 2003鈥� 2008). Cz艂onek Pa艅stwowej Komisji Akredytacyjnej (2002鈥�2007, w tym cz艂onek prezydium i przewodnicz膮cy Sekcji Nauk Humanistycznych 2004鈥�2007).

Cz艂onek Rady J臋zyka Polskiego (2007), cz艂onek Rady Naukowej Instytutu J臋zyka Polskiego PAN w Krakowie (2004). Cz艂onek Consultative Committee International Association of University Professors of English (1977鈥�1992). Cz艂onek Komisji ds. Nauczania Pokojowego Rozwi膮zywania Konflikt贸w Mi臋dzynarodowych Stowarzyszenia Rektor贸w Uniwersyteckich i ONZ (1991).

Przewodnicz膮cy Zespo艂u Neofilologii Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego (1971鈥�1987). Cz艂onek Zespo艂u Rzeczoznawc贸w Ministra Edukacji Narodowej i Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego (1988, 1993鈥�2012). Przewodnicz膮cy Komitetu G艂贸wnego Olimpiady J臋zyka Angielskiego dla Uczni贸w Szk贸艂 Ponadpodstawowych (1976鈥�2010).
Kierownik programu wymiany UAM-University of Kansas (1970鈥�1973), kierownik programu wymiany UAM-University of Florida (1973鈥�1991), kierownik programu wymiany UAM-State University of New York (system; 1974鈥�1991), kierownik programu j臋zykoznawczych bada艅 kontrastywnych angielsko-polskich, koordynowanych przez UAM we wsp贸艂pracy z Center for Applied Linguistics, Waszyngton鈥揂rlington, finansowanych przez Fundacj臋 Forda (1971鈥�1988).

Przewodnicz膮cy Rady Fundacji Nauczania J臋zyk贸w Obcych 鈥濴inguae Mundi鈥� (1989), cz艂onek Rady Nadzorczej Fundacji Kopernika艅skiej (1992鈥� 2005), cz艂onek Rady Nadzorczej Wydawnictwa Kurpisz (1999鈥�2004), cz艂onek Rady Fundacji To艂stoja, Moskwa (1993鈥�2000).

Stworzy艂 polsk膮 (pozna艅sk膮) szko艂臋 anglistyki. G艂贸wne zainteresowania naukowe to: historia j臋zyka angielskiego, j臋zykoznawstwo historyczne, dialektologia historyczna, j臋zykoznawstwo kontrastywne, zapo偶yczenia j臋zykowe i leksykografia. Jest autorem ponad 180 prac, w tym 52 ksi膮偶kowych. Najwa偶niejsze to: Morphemic Structure of Chaucer鈥檚 English (University of Alabama Press, 1965), A Short Grammar of Middle English (1 wyd. Oxford University Press鈥揚WN, 1968; 7 wyd. 2006), Recent Developments in Historical Phonology (Berlin鈥揘owy Jork: Mouton de Gruyter, 1978), Bibliography of Writings for the History of English (2 wyd. Berlin鈥揘owy Jork: Mouton de Gruyter, 1987), Further Insights into Contrastive Linguistics (1990), An Outline History of English, vol. 1: External History. (Pozna艅: SAWW, 1993; 5 wyd. 2005; wyd. japo艅skie 1995; wyd. korea艅skie 2004; t艂umaczenie japo艅skie 2006), Medieval Dialectology (1995), Studies in Middle English Linguistics (1997), Collins鈥� EnglishPolish, Polish-English Dictionary (red., 1996), The New Ko艣ciuszko Foundation Dictionary, (2 tomy, Krak贸w: Universitas, 2003), wsp贸lnie z A. Adamsk膮-Sa艂aciak i in. Wsp贸艂czesny s艂ownik angielsko-polski, polsko-angielski Longmana (Harlow: Longman 2004, wyd. popr. i rozszerz. 2011), Studies in Old and Middle English (Frankfurt/M.鈥揘owy Jork: Lang Verlag, 2 wyd. 2011).

Wyg艂osi艂 61 referat贸w na mi臋dzynarodowych konferencjach i kongresach. Sam zorganizowa艂 52 mi臋dzynarodowe konferencje i kongresy. 

Pod Jego kierunkiem napisano 60 rozpraw doktorskich i 315 prac magisterskich. 23 osoby, kt贸re napisa艂y prace doktorskie s膮 dzi艣 profesorami UAM, U艁, UW, Uniwersytetu 艢l膮skiego, Uniwersytetu Edynburskiego, Uniwersytetu w Stuttgarcie, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis i Uniwersytetu Kagoshima w Japonii.

Cz艂onek wielu towarzystw naukowych w kraju i za granic膮, w tym m. in.: Linguistic Society of America (1961, od 2002 cz艂onek do偶ywotni), Polskiego Towarzystwa J臋zykoznawczego (1959), Societas Linguistica Europaea (1967), International Association of University Professors of English (1967), Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego (1969), International Society for Historical Linguistics (1977), Philological Society, Oxford (1980), Early English Text Society, Oxford (1984), English Place-Name Society , Nottingham (1984), International Association of University Presidents, Vice-Chancelllors and Rectors (1986), Polish Association for the Study of English (1990), International Society of Dialectology and Geolinguistics (1990) i American Dialect Society (1991).

Redaktor naczelny Studia Anglica Posnaniensia: An International Review of English (Pozna艅, 1967), Papers and Studies in Contrastive Linguistics (Pozna艅, 1972鈥�1999) i Folia Linguistica Historica (Berlin鈥揥iede艅, 1978鈥�2003). Redaktor serii: Polish Studies in English Language and Literature (Frankfurt/M.鈥揘owy Jork: Peter Lang Verlag, 1998), Studies in Medieval English Language and Literature (Frankfurt/M.鈥揘owy Jork: Peter Lang Verlag) i Warsaw Studies in English Language and Literature (Frankfurt/M.鈥揘owy Jork: Peter Lang Verlag).

Cz艂onek rad redakcyjnych licznych czasopism krajowych i zagranicznych, w tym m. in.: Kwartalnika Neofilologicznego (1973), Applied Linguistics (Oxford University Press, 1978鈥�1986), Historiographia Linguistica (Amsterdam, 1979鈥� 1990), Diachronica: International Journal for Historical Linguistics (Ottawa, 1982鈥�1999), English Word-Wide (Amsterdam, 1983鈥�1998), Folia Linguistica (Wiede艅, 1983鈥�2002), Second Language Research (Londyn, 1985鈥�2001), D.I.S.C.O.S.S. (Pary偶, 1984), Voprosy Jazykoznania (Moskwa, 1988鈥�1998), Languages in Contrast (Amsterdam, 1998), Studies in English Language and Linguistics (Valencia, Hiszpania, 1999), International Journal of English-Arabic Studies (Amman, Jordania, 2000), English Language and Linguistics (Seul, 2002), Folia Linguistica Historica (Berlin, 2006) i in.

Jego biogram znajduje si臋 w 20 encyklopediach i s艂ownikach biograficznych, m. in. w: Kenkyusha Dictionary of English Linguistics and Philology (Tokio), Encyklopaedia Britannica (polska wersja), Dictionary of International Biography (Cambridge), The International Who鈥檚 Who (Londyn), Who is who in the world (Chicago) i The European Biographical Dictionary (Brugges, Belgia).