91滴滴

 

Profesor Leokadia K艂yszejko-Stefanowicz, tw贸rca i pierwszy kierownik Katedry Cytobiochemii w Uniwersytecie 艁贸dzkim, nale偶y do pierwszej powojennej generacji polskich biochemik贸w. Urodzi艂a si臋 1 kwietnia 1923 r. w Lidzie (pow. Nowogr贸dek), gdzie mieszka艂a do ko艅ca 1945 roku. W ramach ewakuacji ze wschodnich teren贸w Polski od 19 grudnia 1945 r. mieszka w 艁odzi. Studia wy偶sze odby艂a na Wydziale Stomatologicznym, nale偶膮cym do 1949 roku do Uniwersytetu 艁贸dzkiego, a nast臋pnie na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w 艁odzi. W roku 1951 uzyska艂a dyplom lekarza stomatologa, a w 1963 dyplom lekarza medycyny.

Dzia艂alno艣膰 zawodowa Pani Profesor zwi膮zana by艂a od pocz膮tku i nieprzerwanie, do przej艣cia na emerytur臋 w 1993 roku, z Uniwersytetem 艁贸dzkim i pierwsz膮 w Polsce Katedr膮 Biochemii utworzon膮 1 wrze艣nia 1945 r. na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym przez Profesora Antoniego Dmochowskiego. Profesor Leokadia K艂yszejko-Stefanowicz zatrudniona zosta艂a w tej Katedrze 1 stycznia 1950 r., zajmuj膮c kolejno stanowiska od zast臋pcy asystenta do profesora zwyczajnego. Stopie艅 doktora nauk przyrodniczych uzyska艂a w 1961 roku na podstawie rozprawy z zakresu deoksyrybonukleoprotein trzustki bydl臋cej, a stopie艅 naukowy docenta w 1965 roku na podstawie pracy habilitacyjnej nt. deoksyrybonukleoprotein trzustki bydl臋cej i niejednorodno艣ci histon贸w tego narz膮du. Tytu艂 naukowy profesora nadzwyczajnego nauk przyrodniczych zosta艂 Jej nadany w roku 1973, a profesora zwyczajnego nauk przyrodniczych w roku 1986.

Zainteresowania naukowe Profesor Leokadii K艂yszejko-Stefanowicz niemal od pocz膮tku skoncentrowa艂y si臋 wok贸艂 biochemii chromatyny i funkcjonalnej roli bia艂ek j膮drowych w kom贸rkach prawid艂owych i patologicznych. Dzi臋ki w艂asnej pracy badawczej oraz owocnym wysi艂kom w zakresie doskonalenia warsztatu metodycznego stworzy艂a w Uniwersytecie 艁贸dzkim zesp贸艂 zajmuj膮cy si臋 udzia艂em histon贸w i bia艂ek niehistonowych w strukturze i funkcji aparatu genetycznego wy偶szych Eukaryota, w procesach r贸偶nicowania kom贸rkowego oraz transformacji nowotworowej. Nale偶y podkre艣li膰, 偶e Pani Profesor jest autorem pierwszej w pi艣miennictwie polskim monografii pt. 鈥濰istony鈥� (PWN 1967), a w Polsce zainicjowa艂a badania bia艂ek niehistonowych. W latach 1973-1990 praca nad tymi zagadnieniami by艂a realizowana w ramach problemu w臋z艂owego 鈥濵olekularne podstawy proces贸w 偶yciowych u drobnoustroj贸w i w organizmach wy偶szych鈥�, w latach 1975-1990 鈥� Programu Rz膮dowego 鈥瀂walczanie chor贸b nowotworowych鈥�, a w latach 1992- 1995 鈥� II Polsko-Ameryka艅skiego Wsp贸lnego Funduszu im. M. Sk艂odowskiej-Curie przy Ministrze Zdrowia i Opieki Spo艂ecznej.

Du偶y wp艂yw na Jej prac臋 mia艂y niew膮tpliwie sta偶e naukowe odbyte we Francji w Labo-ratorium Biochemii Nukleoprotein kierowanym przez Profesor Yvonne Khouvine w Institut de Biologie Physico-Chimique w Pary偶u oraz w USA w Laboratorium Profesora Lubomira S. Hnilicy w Department of Biochemistry, University of Texas System Cancer Center M.D. Anderson Hospital and Tumor Institute w Houston.

Wielostronne zainteresowania, talent eksperymentatorski, intuicja naukowa, dociekliwo艣膰 i sumienno艣膰 zaowocowa艂y znaczn膮 liczb膮 publikacji i wykszta艂ceniem wielu uczni贸w. Dorobek publikacyjny Profesor Leokadii K艂yszejko-Stefanowicz obejmuje 225 pozycji, w tym 2 ksi膮偶ki, 4 monografie, 2 monograficzne rozdzia艂y w ksi膮偶kach wydanych przez CRC Press (USA, 1983, 1989), 92 oryginalne prace tw贸rcze (w tym 50 w czasopismach zagranicznych, a 19 w czasopismach polskich o zasi臋gu mi臋dzynarodowym), 14 artyku艂贸w przegl膮dowych, 95 komunikat贸w naukowych (w tym 33 na kongresach i zjazdach mi臋dzynarodowych) i 16 rozdzia艂贸w w skryptach i podr臋cznikach, a ponadto redakcj臋 2 skrypt贸w i kolejnych wyda艅 podr臋cznika do 膰wicze艅 z biochemii (PWN), przek艂ad z j臋zyka angielskiego 4 rozdzia艂贸w w polskich wydaniach podr臋cznika ameryka艅skiego 鈥濰arper鈥檚 Biochemistry鈥� (PZWL) oraz opracowanie 38 hase艂 do internetowej wersji Leksykonu nowych nazw i poj臋膰 w biochemii i biologii molekularnej.

Profesor Leokadi臋 K艂yszejko-Stefanowicz cechowa艂 zawsze niezwyk艂y dar mobilizowania do pracy naukowej. Dzi臋ki inicjatywie i umiej臋tno艣ci podejmowania w艂a艣ciwych decyzji potrafi艂a stworzy膰 w kierowanym przez siebie Zak艂adzie Struktur Kom贸rkowych, a potem Katedrze Cytobiochemii U艁 atmosfer臋 zaufania i harmonijnej pracy. Szczerze cieszy艂a si臋 osi膮gni臋ciami nie tylko najbli偶szych wsp贸艂pracownik贸w i uczni贸w, ale tak偶e innych koleg贸w z Instytutu oraz Wydzia艂u. Nawi膮zane kontakty naukowe z Profesorem G. Biserte (Institut de Recherches sur le Cancer, Lille, Francja), Profesorem L. S. Hnilic膮 (Department of Biochemistry, Vanderbilt University, Nashville, USA) oraz Profesorem J-F. Chiu (Department of Biochemistry, University of Vermont, Burlington, USA), a tak偶e z Profesor Amali膮 S艂omiany, by艂膮 magistrantk膮 (Research Center University of Medicine and Dentistry of New Jersey, Newark, USA), sta艂y si臋 pomostem umo偶liwiaj膮cym odbycie zagranicznych sta偶y naukowych wsp贸艂pracownikom Pani Profesor i kilku osobom spoza Jej zespo艂u.

Pod Jej kierunkiem powsta艂o 86 prac magisterskich. Wypromowa艂a 9 doktor贸w i by艂a opiekunem 4 doktor贸w habilitowanych, z kt贸rych wszyscy uzyskali nominacje profesorskie. 
Profesor Leokadia K艂yszejko-Stefanowicz, niestrudzony badacz, zawsze przyk艂ada艂a wielk膮 wag臋 do dydaktyki, stale unowocze艣niaj膮c tre艣ci wyk艂adowe przez wprowadzanie do nich ostatnich osi膮gni臋膰 nauki 艣wiatowej. Wyk艂ady Pani Profesor cechowa艂y si臋 ogromn膮 r贸偶no-rodno艣ci膮 i obejmowa艂y biochemi臋, biochemi臋 struktur kom贸rkowych, biochemi臋 kliniczn膮 i cytobiochemi臋. W艣r贸d licznych wyk艂ad贸w monograficznych dla student贸w oraz doktorant贸w znalaz艂a si臋 m.in. problematyka zwi膮zana ze struktur膮 bia艂ek i ich metabolizmem, anabolizmem i katabolizmem aminokwas贸w, biochemi膮 bia艂ek j膮der kom贸rkowych. Pani Profesor po艣wi臋ca艂a r贸wnie偶 sw贸j cenny czas na popularyzacj臋 wiedzy przeprowadzaj膮c wyk艂ady z biochemii bia艂ek dla nauczycieli szk贸艂 艣rednich oraz odczyty i referaty w liceach og贸lnokszta艂c膮cych. Wykazywa艂a wielki talent i umiej臋tno艣ci w przekazywaniu trudnych tre艣ci w spos贸b przyst臋pny, b艂yskotliwy, pos艂uguj膮c si臋 zawsze pi臋kn膮 polszczyzn膮, zyskuj膮c szacunek s艂uchaczy i stanowi膮c niedo艣cigniony wz贸r dla swoich pracownik贸w.

Z inicjatywy i pod redakcj膮 Pani Profesor ukaza艂y si臋 dwa skrypty 膰wiczeniowe oraz podr臋cznik 鈥災唚iczenia z biochemii鈥� (PWN). Ta ostatnia pozycja cieszy si臋 do dzisiaj uznaniem w艣r贸d student贸w i nauczycieli akademickich nie tylko o艣rodka 艂贸dzkiego, o czym najlepiej 艣wiadczy fakt, 偶e jakkolwiek pierwsze wydanie tego podr臋cznika ukaza艂o si臋 w 1972 roku, to jego unowocze艣nione wydania ukazywa艂y si臋 w kolejnych latach, w tym ostatnie w bie偶膮cym 2011 roku.

Po przej艣ciu na emerytur臋 w 1993 roku Profesor L. K艂yszejko-Stefanowicz nie rozsta艂a si臋 z Uniwersytetem 艁贸dzkim. Przez wiele lat prowadzi艂a nadal wyk艂ady z cytobiochemii, uczestniczy艂a w zebraniach naukowych Katedry Cytobiochemii U艁, bra艂a udzia艂 w pracach Wydzia艂owej Komisji ds. przewod贸w doktorskich. Do dzisiaj 偶ywo interesuje si臋 badaniami naukowymi oraz kszta艂ceniem kadry i wspiera swoich uczni贸w cennymi radami i wskaz贸wkami. O Jej aktywno艣ci zawodowej i ogromnej pracowito艣ci najlepiej 艣wiadczy fakt, 偶e w艂a艣nie w tym okresie napisa艂a podr臋cznik pt. 鈥濩ytobiochemia鈥�, kt贸ry ukaza艂 si臋 nak艂adem PWN w latach 1995 i 1998 , a jego rozszerzone i unowocze艣nione wydanie w roku 2002. Zdaniem recenzent贸w 鈥濩ytobiochemia鈥� jest dzie艂em wybitnym, klasy 艣wiatowej, napisanym z prawdziwym talentem dydaktycznym. Wype艂nia istotn膮 luk臋 wydawnicz膮 z zakresu biochemii kom贸rki. Stanowi doskona艂e 藕r贸d艂o wiedzy o poszczeg贸lnych elementach strukturalnych i wydarzeniach molekularnych w kom贸rce tak dla student贸w i pracownik贸w wydzia艂贸w przyrodniczych szk贸艂 wy偶szych i plac贸wek PAN, jak r贸wnie偶 nauczycieli szk贸艂 艣rednich. Wyrazem uznania warto艣ci merytorycznej i dydaktycznej podr臋cznika 鈥濩ytobiochemia鈥� by艂o uhonorowanie w 1996 roku Profesor Leokadii K艂yszejko-Stefanowicz Nagrod膮 Ministra Edukacji Narodowej. W tym samym roku zosta艂a laureatk膮 pierwszej edycji Nagrody im. Antoniego Dmochowskiego, przyznawanej przez Polskie Towarzystwo Biochemiczne za najlepszy podr臋cznik biochemiczny.

Profesor Leokadia K艂yszejko-Stefanowicz pe艂ni艂a szereg funkcji w Uniwersytecie 艁贸dzkim. By艂a organizatorem i kierownikiem najpierw Zak艂adu Biochemii Og贸lnej (1968鈥�1970), a od 1984 roku do przej艣cia na emerytur臋 鈥� Zak艂adu Biochemii Struktur Kom贸rkowych, przemianowanego rok p贸藕niej na Zak艂ad Cytobiochemii Instytutu Biochemii i Biofizyki U艁, a w 1990 roku 鈥� na Katedr臋 Cytobiochemii Instytutu Biochemii U艁, prodziekanem ds. dydaktyki biologii na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi U艁 w nie艂atwych latach 1981鈥�1984, zast臋pc膮 przewodnicz膮cego Komisji ds. Bada艅 Naukowych U艁 (1978鈥�1981), pe艂nomocnikiem rektora ds. wsp贸艂pracy z Uniwersytetem w Hanoi, szefem s艂u偶by Medyczno-Sanitarnej Zak艂adowego Oddzia艂u Samo-obrony U艁 (1969鈥�1980). Z dzia艂alno艣ci poza uczelni膮 nale偶y wymieni膰 m.in. funkcj臋 przewodnicz膮cej Wydzia艂u Nauk Matematyczno-Przyrodniczych 艁贸dzkiego Towarzystwa Naukowego (1975鈥�1982), wiceprzewodnicz膮cej Oddzia艂u 艁贸dzkiego (1967鈥�1971) i wiceprzewodnicz膮cej Zarz膮du G艂贸wnego (1977鈥�1980) Polskiego Towarzystwa Biochemicznego.

D艂uga jest lista osi膮gni臋膰 i zas艂ug Profesor Leokadii K艂yszejko-Stefanowicz, uznanego autorytetu naukowego, osoby skromnej, 偶yczliwej, ch臋tnie s艂u偶膮cej swoj膮 rad膮 i pomoc膮, kt贸ra ca艂e swoje pracowite 偶ycie i ogromny entuzjazm po艣wi臋ci艂a nauce i nauczaniu. Za swoj膮 dzia艂alno艣膰 naukow膮, dydaktyczn膮 i wychowawcz膮 zosta艂a uhonorowana wieloma presti偶owymi wyr贸偶nieniami i nagrodami, w tym: Krzy偶em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1974), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1993), Medalem 50-lecia Uniwersytetu 艁贸dzkiego (1995), Medalem im. Antoniego Dmochowskiego (2000), Medalem Universitas Lodziensis Merentibus (2007), cz艂onkostwem honorowym 艁贸dzkiego Towarzystwa Naukowego (2003), Nagrod膮 Zespo艂ow膮 Sekretarza Naukowego PAN (1981), Nagrod膮 Zespo艂ow膮 Wydzia艂u Nauk Biologicznych PAN (1984), Nagrodami indywidualnymi Ministra Edukacji Narodowej (1993, 1996), Nagrod膮 im. Antoniego Dmochowskiego (1996), Nagrod膮 Rektora U艁 za najlepszy podr臋cznik akademicki (2003), Nagrod膮 Naukow膮 艁TN (2008).