Odnowienia Doktorat贸w Naukowych: Prof. Tomasz Krzeszowski
Profesor dr hab. Tomasz Krzeszowski jest osobisto艣ci膮 szeroko znan膮 we wsp贸艂czesnym lingwistycznym 艣rodowisku naukowym w Polsce i za granic膮.
Po uzyskaniu stopnia magistra filologii angielskiej w Uniwersytecie Warszawskim w 1961 r., pi臋膰dziesi膮t lat temu 鈥� w roku 1966, uzyska艂 stopie艅 doktora nauk humanistycznych w zakresie filologii angielskiej w Uniwersytecie 艁贸dzkim, za艣 w 1972 r. otrzyma艂 stopie艅 docenta. W roku 1974 uzyska艂 stopie艅 doktora habilitowanego na podstawie rozprawy pt. Contrastive generative grammar: theoretical foundations, opublikowanej w presti偶owym wydawnictwie niemieckim Gunter Narr Verlag.
W latach 1961鈥�1979 prof. Krzeszowski by艂 zatrudniony w Uniwersytecie 艁贸dzkim, gdzie przeszed艂 wszystkie szczeble kariery naukowej na etatach asystenta, adiunkta i docenta. Po przeniesieniu si臋 do Gda艅ska w roku 1979, w 1981 r. otrzymuje tytu艂 profesora, za艣 w 1992 obejmuje etat profesora zwyczajnego. W tym okresie wydatnie przyczynia si臋 do rozwoju filologii angielskiej Uniwersytetu Gda艅skiego jako dyrektor tamtejszego Instytutu Anglistyki. W roku 1995, ze wzgl臋d贸w osobistych, wraca do Warszawy i podejmuje prac臋 w Instytucie Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie pracuje do przej艣cia na emerytur臋 w roku 2009, obecnie za艣 jest zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego w Spo艂ecznej Akademii Nauk w Warszawie. Nie zaprzestaje jednak 艣cis艂ej wsp贸艂pracy z Uniwersytetem 艁贸dzkim, szczeg贸lnie w odniesieniu do szkolenia m艂odszej kadry naukowej.
W swojej karierze naukowej i administracyjnej prof. Krzeszowski piastowa艂 stanowiska akademickie jako kierownik Katedry J臋zyka Angielskiego w Uniwersytecie 艁贸dzkim, dyrektor Instytutu Anglistyki Uniwersytetu Gda艅skiego, a obecnie jest kierownikiem Katedry J臋zykoznawstwa Kognitywnego w Instytucie Anglistyki Spo艂ecznej Akademii Nauk.
Zainteresowania badawcze prof. Krzeszowskiego obejmuj膮 ca艂膮 gam臋 zagadnie艅. Od problematyki bada艅 nad teori膮 j臋zyka, po tematyk臋 uj臋膰 j臋zykoznawstwa stosowanego; od kognitywnych studi贸w kontrastywnych, po problematyk臋 translatologiczn膮 oraz nauczanie i przyswajanie j臋zyk贸w obcych. Powszechnie znane s膮 wa偶ne prace Profesora w dziedzinie dydaktyki j臋zyk贸w obcych, szczeg贸lnie w odniesieniu do uczni贸w z dysfunkcjami wzroku.
W ostatnich latach prof. Krzeszowski podj膮艂 badania w dziedzinie j臋zykoznawstwa kognitywnego, zw艂aszcza na temat metafor i aksjologicznych aspekt贸w semantyki j臋zykowej. Owocem tych bada艅 jest monografia Angels and Devils in Hell. Elements of Axiology in Semantics (Energeia, Warszawa 1997). Praca, ju偶 podczas swego powstawania, sta艂a si臋 podstaw膮 do dalszych studi贸w, co znalaz艂o wyraz w kilkudziesi臋ciu pracach magisterskich. Wcze艣niejsze wersje niekt贸rych rozdzia艂贸w by艂y publikowane za granic膮 i s膮 obszernie cytowane zar贸wno przez autor贸w innych artyku艂贸w (Johnnson, Peeters), jak i w kilku pracach doktorskich (Bierwiaczonek, Skrzypczak, Libura) oraz w pracy habilitacyjnej Jego wcze艣niejszego studenta, a obecnie profesora, Przemys艂awa 呕ywiczy艅skiego. Koncepcja semantyki aksjologicznej sta艂a si臋 podstaw膮 powstania Katedry Lingwistyki Aksjologicznej, kt贸ra powsta艂a pod kierunkiem studenta prof. Krzeszowskiego, obecnie ju偶 tak偶e profesora, Micha艂a Posta w Wy偶szej Szkole Filologicznej we Wroc艂awiu.
Wyrazem uznania dla osi膮gni臋膰 prof. Krzeszowskiego w zakresie lingwistyki kognitywnej by艂o powo艂anie go na cz艂onka komitetu redakcyjnego mi臋dzynarodowego czasopisma 鈥濩ognitive Linguistics鈥�, obok innych czo艂owych j臋zykoznawc贸w, takich jak: Langacker, Lakoff, Geeraerts, Seuren czy Talmy.
Obecnie koncepcje semantyki aksjologicznej prof. Krzeszowski stosuje do studi贸w nad przek艂adem i do opisu wzajemnych relacji mi臋dzy j臋zykiem a etyk膮. Owocem tej pracy s膮 dwie ksi膮偶ki: opublikowana ostatnio przez wydawnictwo Peter Lang we Frankfurcie The Translation Equivalence Delusion. Meaning and Translation (2016) oraz oddana do druku seria szkic贸w Mi臋dzy j臋zykiem a etyk膮, kt贸r膮 ma opublikowa膰 wroc艂awski oddzia艂 Polskiej Akademii Nauk.
Profesor Krzeszowski by艂 przewodnicz膮cym i cz艂onkiem Komitetu Neofilologicznego Polskiej Akademii Nauk w latach 1996鈥�2002, wsp贸艂organizowa艂 w Uniwersytecie 艁贸dzkim Pierwszy Kongres Neofilologiczny, kt贸ry zaowocowa艂 publikacj膮 dw贸ch obszernych tom贸w. Jest cz艂onkiem Komitet贸w Redakcyjnych wielu pism j臋zykoznawczych o zasi臋gu mi臋dzynarodowym, takich jak: 鈥濻tudia Anglica Posnaniensia鈥�, 鈥濩ognitive Linguistics鈥� czy 鈥濳wartalnik Neofilologiczny鈥�. Przede wszystkim jest jednak autorem ponad stu trzydziestu wybitnych prac naukowych, w tym dwunastu ksi膮偶ek. Wiele z tych publikacji by艂o kilkakrotnie wznawianych i przek艂adanych na j臋zyki obce (niemiecki, hiszpa艅ski, rosyjski) jako wa偶ny i aktualny dorobek w dziedzinie kognitywnego j臋zykoznawstwa kontrastywnego, nauczania j臋zyk贸w obcych oraz przek艂adoznawstwa. W swojej karierze naukowej prof. Krzeszowski by艂 stypendyst膮 kilku szacownych uczelni, takich jak: Institute of International Education, Postgraduate Program at College of Education, Albany, New York; grant贸w British Council w Uniwersytecie Oksfordzkim i Uniwersytecie w Edynburgu, Deutscher Akademischer Austauschdienst, University College London; wreszcie IREX, co umo偶liwi艂o Mu studia w University of California w Berkeley i San Diego. By艂 zapraszany do wyg艂aszania licznych referat贸w plenarnych w Polsce i za granic膮, wyg艂asza艂 tak偶e wyk艂ady go艣cinne w University of Jyv盲skyl盲 (Finlandia); Konstanz Universit盲t (Niemcy); w Uniwersytetach w Edynburgu oraz w University College London, a tak偶e w State University of New York at Fredonia oraz University of California w Berkeley i San Diego.
Profesor Krzeszowski jest wybitnym nauczycielem akademickim, 艣wietnym wyk艂adowc膮 i inspiruj膮cym wychowawc膮 m艂odego pokolenia j臋zykoznawc贸w. Zadziwia bogactwo Jego zainteresowa艅 naukowych i r贸偶norodno艣膰 przedmiot贸w, kt贸re wyk艂ada艂, pocz膮wszy od zagadnie艅 z fonetyki i fonologii angielskiej, sk艂adni i semantyki, gramatyki kontrastywnej po wyspecjalizowan膮 tematyk臋 wyk艂ad贸w monograficznych, najcz臋艣ciej z perspektywy kognitywnej, takich jak: Roots and Moots of Cognitive Linguistics; All Roads Lead to the Brain (Introduction to neurolinguistics); Meaning and Translation, Metaphor and Metalanguage. Pod kierunkiem prof. Krzeszowskiego powsta艂y rozprawy doktorskie, w tym tak偶e pracownik贸w Uniwersytetu 艁贸dzkiego (obecnie prof. Aliny Kwiatkowskiej, prof. Kamili Turewicz), by艂 r贸wnie偶 recenzentem w licznych przewodach doktorskich (tak偶e anglist贸w 艂贸dzkich), habilitacyjnych oraz o tytu艂 profesorski. Profesor Krzeszowski utrzymuje sta艂y kontakt z anglistami 艂贸dzkimi, kt贸rzy korzystaj膮 z Jego ogromnego i bogatego do艣wiadczenia zawodowego oraz wiedzy eksperckiej.
Opracowanie: Prof. dr hab. Barbara Lewandowska-Tomaszczyk Wydzia艂 Filologiczny U艁