91滴滴

 

Profesor Zygmunt Maksymiuk urodzi艂 si臋 29 lipca 1932 roku w Huszlewie na Podlasiu, gdzie rodzice J贸zef i Teofilia z domu Adamowska posiadali gospodarstwo rolne. Tam te偶, w 1945 roku, uko艅czy艂 Szko艂臋 Powszechn膮. Po maturze, uzyskanej w 1950 roku, w Liceum pedagogicznym w Le艣nej Podlaskiej, Z. Maksymiuk przenosi si臋 do 艁odzi i podejmuje tu studia geograficzne na Wydziale matematyczno-Przyrodniczym uniwersytetu 艁贸dzkiego. Jeszcze przed uko艅czeniem studi贸w, bo w 1954 roku, rozpoczyna prac臋 zawodow膮 na stanowisku laboranta w Katedrze Geologii tego Wydzia艂u, kierowanej przez prof. J贸zefa Go艂膮ba. Pracuj膮c ju偶 zawodowo, ko艅czy studia geograficzne w U艁, broni膮c w marcu 1955 roku pracy magisterskiej pt. 鈥濭eomorfologia doliny Czarnawki鈥�. Jej promotorem by艂 prof. Jan Dylik. Tej samej wiosny, Z. Maksymiuk obejmuje stanowisko asystenta dydaktycznonaukowego w Zak艂adzie Geografii Fizycznej II Uniwersytetu 艁贸dzkiego, kierowanym przez prof. Stanis艂awa Pietkiewicza, a w 1960 roku zostaje w nim zatrudniony na stanowisko starszego asystenta. To w艂a艣nie w tym okresie zostaj膮 w Profesorze rozbudzone i mocno ugruntowane zainteresowania problematyk膮 hydrologiczn膮. Prowadzone w贸wczas wieloaspektowe, hydrologiczne i 艣rodowiskowe badania terenowe i eksperymentalne owocuj膮 rozpraw膮 doktorsk膮, przygotowan膮 pod kierunkiem prof. Stanis艂awa Zycha, pt. 鈥濰ydrografia dorzecza Grabi鈥�. Zostaje ona obroniona w 1966 roku, na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi U艁. Recenzentami w przewodzie doktorskim byli: prof. Kazimierz 艁omniewski i prof. Stanis艂aw Pietkiewicz. Praca ta by艂a pierwsz膮 tak obszern膮, nowatorsk膮 i metodycznie wa偶n膮 monografi膮 hydrologiczn膮, kt贸ra po opublikowaniu na d艂ugo sta艂a si臋 wzorem dla innych tego typu opracowa艅, licznie powstaj膮cych p贸藕niej w Polsce.

Do 1981 roku, Z. Maksymiuk pracuje w Zak艂adzie Meteorologii, Klimatologii i Hydrografii uniwersytetu 艁贸dzkiego na stanowisku adiunkta. Intensywne i wielokierunkowe badania hydrologiczne i hydrogeologiczne prowadzone w 艣rodkowej Polsce owocuj膮 wieloma artyku艂ami naukowymi, autorskimi mapami oraz kolejn膮 wa偶n膮 monografi膮 naukow膮 pt. 鈥濬ormy alimentacji rzek i ich rola w bilansie wodnym na przyk艂adzie dorzecza Widawki鈥�. Zostaje ona przestawiona jako rozprawa habilitacyjna. Przew贸d habilitacyjny ko艅czy si臋 w 1980 roku nadaniem Zygmuntowi Maksymiukowi stopnia naukowego doktora habilitowanego. Recenzentami pracy i dorobku byli: doc. Tadeusz Krzemi艅ski, prof. Zbigniew Pas艂awski oraz prof. Micha艂 呕urawski. W roku 1981, Minister Szkolnictwa Wy偶szego, Nauki i Techniki powo艂uje Z. Maksymiuka na stanowisko docenta, a w 1990 roku, uchwa艂膮 Senatu U艁, obejmuje On stanowisko profesora nadzwyczajnego U艁.

Publikowany dorobek naukowy prof. Z. Maksymiuka jest bardzo r贸偶norodny i liczy 131 pozycji. S膮 w nim opracowania indywidualne i zespo艂owe w postaci: monografii, podr臋cznik贸w, artyku艂贸w, rozdzia艂贸w w monografiach i komunikat贸w naukowych oraz map. Uzupe艂nia go ok. 50 prac niepublikowanych, w tym: opinie, raporty z bada艅, recenzje wydawnicze i inne. W ca艂ym dorobku naukowym Profesora wyodr臋bnia si臋 trzy nurty badawcze: kartografii hydrograficznej, dynamiki i bilansowania zasob贸w wodnych oraz wp艂ywu antropopresji na stosunki, zjawiska i obiekty wodne.

Prace badawcze, kt贸rych efektem by艂y nowe metody i procedury terenowego kartowania hydrograficznego i oparte na nim analizy stosunk贸w wodnych w r贸偶nych regionach Polski s膮 charakterystyczne dla pierwszego etapu dzia艂alno艣ci naukowej Profesora. W wielu przypadkach badania mia艂y tu charakter pionierski. Do艣膰 wymieni膰 ogromny wk艂ad Profesora w powstanie pierwszej w Polsce mapy hydrograficznej w skali 1:50 000 (arkusz Mo艅ki; 1958). Jego do艣wiadczenia i wypracowane techniki pomiarowe by艂y w贸wczas nie tylko wzorem dla p贸藕niejszych badaczy rozpoznaj膮cych 艣rodowisko wodne Polski, ale sta艂y si臋 r贸wnie偶 podstaw膮 opracowania pierwszych instrukcji sporz膮dzania map hydrograficznych Polski w skali 1:150 000 i 1:500 000.

Badania i analizy dynamiki w贸d powierzchniowych i podziemnych oraz prace syntetyczne w zakresie metod bilansowania zasob贸w wodnych tworz膮 drugi nurt w dorobku Profesora i zawieraj膮 najwa偶niejsze Jego osi膮gni臋cia naukowe. Zaproponowane w rozprawie doktorskiej i rozwini臋te p贸藕niej w pracy habilitacyjnej rozwi膮zania metodyczne i formalne, polegaj膮ce na ca艂o艣ciowym badaniu obiegu wody i stosunk贸w wodnych w zlewni oraz zestawianiu jej bilansu w 艣wietle i przy uwzgl臋dnieniu pozosta艂ych element贸w 艣rodowiska geograficznego, by艂y na 贸wczesne czasy nowatorskie metodycznie i merytorycznie. Ogromna wiedza, umiej臋tno艣ci metodyczne i warsztatowe, a tak偶e pasja i nieustaj膮ca ch臋膰 odkrywania nowych prawid艂owo艣ci sprawia艂y, 偶e badania empiryczne prowadzone przez Profesora dostarcza艂y zawsze nowych i ciekawych danych, a proponowane rozwi膮zania teoretyczne i wnioski merytoryczne by艂y zawsze rzetelnie udokumentowane.

Badania antropopresji na stosunki wodne prof. Z. Maksymiuk rozpocz膮艂 ju偶 bardzo wcze艣nie, bo w latach 60. ubieg艂ego wieku, udanie rekonstruuj膮c 艣rodowisko wodne okolic 艁臋czycy w okresie wczesno艣redniowiecznego osadnictwa. Du偶ym osi膮gni臋ciem Profesora by艂o te偶 zgromadzenie wok贸艂 siebie zespo艂u, kt贸ry na prze艂omie lat 80. I 90. XX wieku przeprowadzi艂 szeroko zakrojone badania wp艂ywu g贸rnictwa odkrywkowego na stosunki wodne w rejonie powstaj膮cej w贸wczas KWB 鈥濨e艂chat贸w鈥�. Realizowany wtedy kilkuletni projekt badawczy oparto o w艂asn膮 sie膰 obserwacyjno-pomiarow膮 za艂o偶on膮 w zlewni badawczej. Badania te doprowadzi艂y nie tylko do precyzyjnego rozpoznania wp艂ywu rozwijaj膮cego si臋 leja depresyjnego kopali na lokalne stosunki wodne, ale i do kilku korekt metodycznych i formalnych, o kt贸re zosta艂y wzbogacone stosowane wtedy procedury bilansowania zasob贸w wodnych na obszarach poddanych intensywnemu odwodnieniu. Najwa偶niejszym jednak efektem tych bada艅 by艂o to, 偶e w U艁 powsta艂 wtedy zal膮偶ek licz膮cego si臋 p贸藕niej w Polsce, o艣rodka bada艅 hydrologicznych.

W okresie pracy zawodowej w Uniwersytecie 艁贸dzkim prof. Z. Maksymiuk pe艂ni艂 liczne funkcje administracyjne. Od 1981 do 1985 by艂 Kierownikiem Zak艂adu Meteorologii, Klimatologii i Hydrografii, a p贸藕niej do czasu przej艣cia na emerytur臋 w 2002 roku. Kierownikiem nowopowsta艂ego Zak艂adu Hydrologii i Gospodarki Wodnej. W latach 1987-1990 by艂 r贸wnocze艣nie Kuratorem Zak艂adu Dydaktyki Geografii i Krajoznawstwa U艁. Od 1982 roku do 1990 roku pe艂ni艂 te偶 funkcj臋 Zast臋pcy Dyrektora Instytutu Geografii Fizycznej i Kszta艂towania 艢rodowiska, a w latach 1988-1989 piastowa艂 funkcj臋 jego Dyrektora.

Praca dydaktyczna prof. Z. Maksymiuka zwi膮zana by艂a niemal wy艂膮cznie z Uniwersytetem 艁贸dzkim, cho膰 wyk艂ada艂 r贸wnie偶 w Wy偶szej Szkole Pedagogicznej w Kielcach (Uniwersytet im. J. Kochanowskiego), a po przej艣ciu na emerytur臋, w Wy偶szej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Skierniewicach. Do 1966 roku Profesor prowadzi艂 r贸偶nego rodzaju 膰wiczenia kameralne i terenowe, g艂ownie z hydrologii i geografii fizycznej. Bardzo szybko, bo tu偶 po uzyskaniu stopnia doktora, powierzono Mu r贸wnie偶 prowadzenie wyk艂ad贸w i seminari贸w, w tym wyk艂adu kierunkowego z Hydrologii i Oceanologii oraz seminarium na specjalno艣ci Hydrologia i Gospodarka Wodna utworzonej z jego inicjatywy na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi U艁. W latach 1982-1985 zaproszono te偶 Profesora do pracy w Zespole Program贸w szkolnych przy Ministerstwie O艣wiaty i Wychowania.

Do czasu przej艣cia na emerytur臋, prof. Z. Maksymiuk wypromowa艂 2 doktor贸w (jeden z nich jest dzi艣 profesorem tytularnym), 88 magistr贸w geografii w zakresie hydrologii oraz 3 licencjat贸w. By艂 r贸wnie偶 recenzentem 5 prac doktorskich z hydrologii i opiniowa艂 dorobek jednego kandydata do tytu艂u profesorskiego. Praca dydaktyczna zawsze pasjonowa艂a Profesora i to zar贸wno ta prowadzona z wysoko艣ci katedry, jak i ta realizowana od rana do wieczora w terenie, z baga偶em przyrz膮d贸w pomiarowych u boku. W tym wzgl臋dzie, Profesor nale偶y do coraz mniej licznego grona 鈥瀐ydrolog贸wmokrych鈥�, dla kt贸rych eksperymenty i badania terenowe s膮 nie tylko 藕r贸d艂em i podstaw膮 zdobywania wiedzy o 艣rodowisku wodnym, ale stanowi艂 r贸wnie偶 najwa偶niejszy sk艂adnik warsztatu naukowego.

Kariera zawodowa, naukowa oraz liczne funkcje pe艂nione w Uniwersytecie 艁贸dzkim nigdy nie przeszkadza艂y Profesorowi w dzia艂alno艣ci spo艂ecznej. Od 1954 roku do dzi艣 jest cz艂onkiem Polskiego Towarzystwa Geograficznego, a w latach 1969-1974 oraz 1984-1987, wchodzi艂 w sk艂ad Zarz膮du Oddzia艂u 艁贸dzkiego PTG. Od roku 1972 do 2002, prof. Z. Maksymiuk zasiada艂 w Komisji Hydrograficznej (obecnie Hydrologicznej) PTG. W 1964 roku, wsp贸lnie z prof. Stanis艂awem Zychem i dr Alicj膮 Zawadzk膮 powo艂a艂 do 偶ycia Oddzia艂 艁贸dzki Polskiego Towarzystwa Geofizycznego. W latach 1975-1978, pe艂ni艂 w nim funkcj臋 Wiceprzewodnicz膮cego, a w latach 1978-183 鈥� Przewodnicz膮cego Oddzia艂u. W roku 1988 Profesor zostaje przyj臋ty w poczet 艁贸dzkiego Towarzystwa Naukowego. W kadencji 1991-1993 powierzona Mu zostaje funkcja Sekretarza Wydzia艂u III Nauk Matematyczno-Przyrodniczych, a w latach 1994-1996 鈥� Przewodnicz膮cego Wydzia艂u III 艁TN. W 2001 roku, prof. Z. Maksymiuk zostaje Przewodnicz膮cym Komisji Geograficznej Wydzia艂u II Nauk Matematyczno-Przyrodniczych i funkcj臋 t臋 pe艂ni do 2007 roku.

Lista osi膮gni臋膰 i zas艂ug w okresie bardzo bogatej w wydarzenia kariery zawodowej prof. Z. Maksymiuka jest d艂uga. Uznany autorytet hydrologiczny i geograficzny, naukowiec i praktyk, znakomity dydaktyk i wychowawca. Uczony przez ca艂e swoje pracowite 偶ycie zawodowe po艣wi臋ci艂 nauce i nauczaniu. Za swoj膮 dzia艂alno艣膰 naukow膮, dydaktyczn膮 i spo艂eczn膮, prof. Z. Maksymiuk zosta艂 uhonorowany licznymi nagrodami i odznaczeniami. Do艣膰 wymieni膰: Z艂ot膮 Odznak臋 U艁 (1974), Z艂oty Krzy偶 Zas艂ugi (1976), Z艂ot膮 Odznak臋 Polskiego Towarzystwa Geograficznego (1977), Srebrn膮 Odznak臋 鈥瀂as艂u偶ony bia艂ostocczy藕nie鈥� (1981), Medal 鈥濽niwersytet 艁贸dzki w S艂u偶bie Spo艂ecze艅stwa i Nauki鈥� (1985), Krzy偶 Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1986), Honorow膮 Odznak臋 m. 艁odzi (1989), Srebrn膮 Odznak臋 za zas艂ugi dla Ochrony 艢rodowiska i Gospodarki Wodnej (1989), medal KEN (1993), Medal 50. lecia Uniwersytetu 艁贸dzkiego (1995), Krzy偶 Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 鈥� Polonia Retistituta (2002) i Medal za szczeg贸lne zas艂ugi dla ZNP (2005).