Mgr Pawe艂 Gliwny, doktorant Szko艂y Doktorskiej Nuuk 艢cis艂ych i Przyrodniczych, przygotowuje prac臋 doktorsk膮 pod opiek膮 prof. dr hab. Juliana Sitarka z Katedry Astrofizyki Wydzialu Fizyki i Informatyki Stosowanej U艁. We wsp贸艂pracy z naukowcami z zagranicy bada emisj臋 z aktywnych galaktyk teleskopami Czerenkowskimi.
鈥濿 swojej pracy zajmuj臋 si臋 obserwacjami aktywnych j膮der galaktyk (ang. Active Galactic Nuclei (AGN)) za pomoc膮 teleskop贸w Czerenkowa 鈥� m贸wi mgr Pawe艂 Gliwny. Technika Czerenkowska, wykorzystuj膮c jako detektor ziemsk膮 atmosfer臋, pozwala na obserwacje najbardziej energetycznych foton贸w gamma (o energiach ponad 30 miliard贸w razy wi臋kszych ni偶 艣wiat艂o widzialne). Foton gamma wpadaj膮cy w atmosfer臋 oddzia艂uje z j膮drami atmosferycznymi, produkuj膮c tysi膮ce cz膮stek w tzw. p臋ku atmosferycznym. Te cz膮stki, kt贸re poruszaj膮 si臋 z pr臋dko艣ci膮 wi臋ksz膮 ni偶 pr臋dko艣膰 艣wiat艂a w atmosferze powoduj膮 powstawanie s艂abych, nanosekundowych b艂ysk贸w niebieskawego 艣wiat艂a, tzw. promieniowania Czerenkowa. Naziemne teleskopy czerenkowskie mierz膮 to 艣wiat艂o i rejestruj膮 na swoich kamerach obrazy p臋k贸w atmosferycznych pojedynczych foton贸w gamma.
Galaktyk臋 nazywamy aktywn膮, je偶eli z jej centralnej cz臋艣ci dociera promieniowanie o odmiennych w艂asno艣ciach ni偶 to obserwowane z typowych gwiazd w galaktykach. AGN s膮 zasilane poprzez spadek materii na centralna czarn膮 dziur臋 o masie rz臋du miliard贸w mas S艂o艅ca i promieniu rz臋du odleg艂o艣ci od Ziemi do S艂o艅ca. Z tego centralnego obszaru wystrzeliwane s膮 strugi rozp臋dzone do pr臋dko艣ci bliskiej pr臋dko艣ci 艣wiat艂a, wype艂nione polem magnetycznym i materi膮. Badania emisji z aktywnych galaktyk teleskopami Czerenkowskimi przybli偶a nam najbardziej energetyczne procesy zachodz膮ce w tych 藕r贸d艂ach.
W ramach doktoratu uczestnicz臋 w dw贸ch mi臋dzynarodowych eksperymentach: dzia艂aj膮cych obecnie teleskopach MAGIC oraz w teleskopie LST-1. Eksperymenty te s膮 prowadzone przez mi臋dzynarodowe wsp贸艂prace zrzeszaj膮ce ponad 150 naukowc贸w z ca艂ego 艣wiata. Analizuj臋 dane zebrane przez te teleskopy i poszukuj臋 ich fizycznej interpretacji.
W mojej pracy zajmowa艂em si臋 ulepszeniem algorytm贸w do czyszczenia obraz贸w zbieranych przez teleskop LST-1. Za pomoc膮 teleskopu MAGIC badam jeden z typ贸w aktywnych galaktyk, Flat Spectrum Radio Quasars (FSRQ 鈥� kwazary o p艂askim widmie radiowym). Bior臋 udzia艂 w sesjach obserwacyjnych tymi teleskopami na Wyspach Kanadyjskich w Obserwatorium Roque de los Muchachos.鈥�