Wa偶nym celem postawionym w pracy by艂o znalezienie punkt贸w wsp贸lnych pomi臋dzy subkultur膮 rave鈥檕w膮 a szamanizmem. Autorka pr贸bowa艂a r贸wnie偶 znale藕膰 odpowied藕 na pytanie, dlaczego muzyka elektroniczna fascynuje i przyci膮ga tak wiele os贸b.
Rave鈥檡 to ca艂onocne lub nawet kilkudniowe imprezy, podczas kt贸rych grana jest muzyka elektroniczna z charakterystycznym beatem tworzonym przez d藕wi臋ki perkusji w liczbie 115 do 160 uderze艅 na minut臋. Na imprezach rave dominuj膮 takie gatunki muzyki, jak: techno, house, jungle, drum&bass, hardstyle, acid, tribal, ambient.
Muzyk臋 z beatem wyr贸偶nia od innych gatunk贸w przede wszystkim fakt, 偶e ma w艂a艣ciwo艣ci hipnotyzuj膮ce. Cz臋艣膰 fan贸w twierdzi, 偶e wprowadza ich w swoisty rodzaj transu i powoduje przyjemne odczucia, cz臋sto, niestety, pot臋gowane przez za偶ywane podczas rave鈥櫭硍 narkotyki.
Stolic膮 rave w Polsce jest 艁贸d藕 鈥� to tutaj pierwszy raz zorganizowano tego typu imprez臋. W tym roku, po 20 latach przerwy, na ulice miasta powraca Parada Wolno艣ci (organizowana na wz贸r tej w Berlinie), kt贸ra jest symbolem, 艣wi臋tem muzyki elektronicznej.
Od wizji do transu
鈥濸odczas wyboru tematu na seminarium robili艣my burz臋 m贸zg贸w. Wychodz膮c od tematu snu, wizji sennych wpad艂am na to, 偶e mog臋 si臋 zaj膮膰 w swojej pracy czym艣 podobnym. Zawsze interesowa艂y mnie kwestie religii, wierze艅, wi臋c pomy艣la艂am, czy da艂oby si臋 znale藕膰 punkty styczne transu podczas imprez rave鈥檕wych z transem szama艅skim? Przecie偶 ludzie, kt贸rzy ta艅cz膮 miarowo na rave鈥檃ch, wygl膮daj膮 jakby byli w transie鈥� - opowiada Wiktoria Michalska.
G艂贸wnym celem pracy by艂o przedstawienie przez uczestnik贸w imprez rave鈥檕wych do艣wiadczenia transu, rozumianego jako odmienny stan 艣wiadomo艣ci. Paradygmatem by艂a antropologia do艣wiadczenia, natomiast metod膮 badawcz膮 wywiady oraz obserwacje i autoetnografia. Wiktoria sama uczestniczy艂a w rave鈥檃ch.
Jak podkre艣la, kluczowe w jej badaniu by艂o takie prowadzenie rozmowy z uczestnikami rave鈥櫭硍, aby rozm贸wcy sami z siebie u偶ywali okre艣lenia 鈥瀟rans鈥� - w celu zminimalizowania ryzyka autosugestii. Wiktoria sprawdza艂a te偶, jak stan transu wp艂ywa艂 na odbi贸r muzyki, o艣wietlenia, czy taniec sam w sobie.
Rave a szamanizm
鈥濶ajwa偶niejszymi elementami imprez rave鈥檕wych s膮 muzyka techno i taniec, kt贸re charakteryzuj膮 si臋 siln膮 rytmiczno艣ci膮 i transogenno艣ci膮. To one sprawiaj膮, 偶e uczestnik, kt贸ry porusza si臋 w rytmie muzyki, zaczyna czu膰 wsp贸lnotowo艣膰 z innymi bawi膮cymi si臋 osobami. Dodatkowym elementem s膮 艣wiat艂a stroboskopowe, kt贸re poprzez intensywne migotanie sprawiaj膮 wra偶enie odrealnienia鈥� - opisuje do艣wiadczenia rave鈥櫭硍 autorka pracy.
Specyficzna muzyka 鈥� bardzo miarowa, przypominaj膮ca brzmienie szama艅skich b臋bn贸w - jest pierwszym punktem wsp贸lnym kultury rave i szamanizmu. Jak zaznacza Wiktoria Michalska, jest to pewne zapo偶yczenie kulturowe elementu estetyki i nastroju.
Wa偶n膮 rol臋 w rave鈥檃ch odgrywaj膮 tak偶e did偶eje odtwarzaj膮cy, miksuj膮cy muzyk臋. Wiktoria mia艂a mo偶liwo艣膰 przeprowadzenia wywiadu z jednym z nich. Jak przyzna艂, to w艂a艣nie od DJ-贸w zale偶y charakter imprezy. To oni, steruj膮c muzyk膮, brzmieniem maj膮 najwi臋kszy wp艂yw na wprowadzenie bawi膮cych si臋 w trans. S膮 istotnym elementem jednocz膮cym wsp贸lnot臋 rave鈥檜. Dok艂adnie tak jak szamani jednocz膮cy swoje spo艂eczno艣ci.
Cz臋艣膰 rozm贸wc贸w Wiktorii przyznawa艂o, 偶e podczas rave鈥櫭硍 za偶ywa艂o 艣rodki psychoaktywne - t艂umaczyli to potrzeb膮 g艂臋bszego wej艣cia w trans. Jednak relacje os贸b, kt贸re do艣wiadcza艂y go pod wp艂ywem 艣rodk贸w odurzaj膮cych, nie r贸偶ni艂y si臋 znacz膮co od relacji os贸b, kt贸re nie bra艂y narkotyk贸w.
Wsp贸lnotowo艣膰 i harmonia
Klimat zjednoczenia i harmonii panuj膮cy podczas rave-贸w sprawiaj膮, 偶e wydaj膮 si臋 one bezpieczniejsze ni偶 inne imprezy muzyczno-taneczne, np. klubowe. Istniej膮 niepisane zasady spo艂eczno艣ci rave, kt贸re zak艂adaj膮 reakcj臋 ca艂ej grupy na niepo偶膮dane zachowania agresywne. Bardzo wa偶ne jest te偶 poszanowanie przestrzeni osobistej uczestnik贸w takich imprez.
鈥濼a subkultura opiera si臋 na mi艂o艣ci, szacunku i muzyce. U swoich podstaw ma, by nie dzieli膰, a 艂膮czy膰 ludzi. Wsp贸lnotowo艣膰 i muzyka to podstawowe jej warto艣ci, p贸藕niej mo偶na dostrzec dodatkowe aspekty鈥� - podsumowuje Wiktoria Michalska.
Promotorem pracy by艂 dr Sebastian Latocha, a recenzentk膮 鈥� dr Katarzyna Orszulak-Dudkowska.
Materia艂 i redakcja: Natalia Naworska, Marcin Kowalczyk, Centrum Promocji U艁