Organizatorem spotkania jest Centrum Jerzego Giedroycia U艁, kt贸rego kierownik, dr hab. S艂awomir M. Nowinowski, prof. U艁, za g艂贸wne zadanie swej jednostki naukowej uwa偶a badanie i prezentowanie dorobku patrona, redaktora paryskiej 鈥濳ultury", najbardziej wp艂ywowego czasopisma emigracyjnego po drugiej wojnie 艣wiatowej oraz kontynuowanie zapocz膮tkowanej w nim krytycznej refleksji nad przesz艂o艣ci膮, tera藕niejszo艣ci膮 i przysz艂o艣ci膮 Europy 艢rodkowo-Wschodniej.
Wydaj膮c miesi臋cznik oraz kolportuj膮c go za 偶elazn膮 kurtyn膮, Giedroyc chcia艂 oddzia艂ywa膰 na sytuacj臋 w kraju i wspiera膰 rodak贸w w walce o niepodleg艂o艣膰, po艣wi臋caj膮c temu zadaniu ca艂e swoje 偶ycie. Dzia艂ania Redaktora i jego wsp贸艂pracownik贸w, mieszka艅c贸w urokliwego domu w podparyskiej miejscowo艣ci Maisons-Laffitte, siedziby Instytutu Literackiego, by艂y zawsze odpowiedzi膮 na wydarzenia maj膮ce miejsce w Polsce. Jest to pow贸d, dla kt贸rego historia epoki komunistycznej zajmuje szczeg贸lne miejsce w dzia艂alno艣ci naukowej Centrum Jerzego Giedroycia
鈥� przypomina dr hab. S艂awomir M. Nowinowski, prof. U艁, kierownik Centrum.
Wok贸艂 monografii Gra偶yny Pomian 鈥濨ierut i jego partia鈥�
Spotkanie 7 listopada 2023 r. odb臋dzie si臋 w Pa艂acu Alfreda Biedermanna (ul. Franciszka艅ska 1/5) o godz. 17.00. Rozpocznie si臋 od prezentacji ksi膮偶ki socjologa Gra偶yny Pomian (1934鈥�2019) 鈥濨ierut i jego partia鈥�. Monografi臋 po艣wi臋con膮 pocz膮tkom PRL przedstawi prof. Iwona Hofman, medioznawca, kierownik m.in. Pracowni Bada艅 nad Instytutem Literackim w Pary偶u (UMCS w Lublinie). Ksi膮偶ka zosta艂a wydana w ramach zainicjowanej i kierowanej przez Andrzeja Peciaka serii 鈥濿 kr臋gu paryskiej Kultury鈥� jako efekt wsp贸艂pracy wymienionej instytucji, Wydawnictwa UMCS i Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura, sprawuj膮cego piecz臋 nad materialnym i intelektualnym dorobkiem Giedroycia i jego wsp贸艂pracownik贸w.
W tym miejscu warto wyja艣ni膰, 偶e publikacja ksi膮偶ki Gra偶yny Pomian stanowi艂a impuls do zorganizowana debaty, jednak pomys艂 ten dojrzewa艂 ju偶 wcze艣niej, w zwi膮zku z tym, 偶e jeste艣my obecnie 艣wiadkami nowej fali bada艅 nad Polsk膮 Ludow膮, w kt贸rej wiod膮c膮 rol臋 odgrywaj膮 nie historycy, a przedstawiciele innych dyscyplin naukowych urodzeni po 1989 r.
W drugiej cz臋艣ci spotkania odb臋dzie si臋 rozmowa z prof. Krzysztofem Pomianem 鈥� filozofem i historykiem, badaczem dorobku Instytutu Literackiego, bliskim wsp贸艂pracownikiem Jerzego Giedroycia.
Gra偶yna i Krzysztof Pomianowie wyemigrowali do Francji z powod贸w politycznych w 1973 r. Wybitny naukowiec pe艂ni艂 liczne funkcje 鈥� by艂 m.in. pracownikiem naukowym w Centre National de la Recherche Scientifique w Pary偶u, profesorem UMK w Toruniu, dyrektorem naukowym Muzeum Europy w Brukseli. Nale偶y podkre艣li膰, 偶e w 2017 r. otrzyma艂 tytu艂 doktora honoris causa U艁 (w ten sam spos贸b zosta艂 uhonorowany tak偶e przez UMCS oraz Uniwersytet w Genewie).
Rozmow臋 o sytuacji humanisty w Polsce Ludowej poprowadzi historyk historiografii, autor licznych opracowa艅 po艣wi臋conych 艣rodowisku paryskiej 鈥濳ultury鈥�, prof. Rafa艂 Stobiecki (Instytut Historii U艁, Centrum Jerzego Giedroycia).
Dyskusje na temat miejsca PRL w historii Polski
8 listopada 2023 r. w Instytucie Historii U艁 (Sala Rady Wydzia艂u, ul. Kami艅skiego 27a), w godz. 10.00鈥�14.00 odb臋d膮 si臋 dwa panele dyskusyjne: Postawy spo艂eczne wobec projektu modernizacji 鈥濸olska Ludowa鈥� oraz Miejsce PRL w historii Polski.
W pierwszej dyskusji g艂os zabior膮:
- dr Andrzej Czy偶ewski (ISP PAN, Centrum Jerzego Giedroycia) 鈥� historyk zajmuj膮cy si臋 badaniami z obszaru historii historiografii oraz dziej贸w najnowszych
- dr Jan Olaszek (ISP PAN, IPN, Centrum Jerzego Giedroycia) 鈥� historyk, badacz dziej贸w opozycji demokratycznej PRL oraz historii 鈥瀌rugiego obiegu鈥�
- dr Magda Szcze艣niak (Instytut Kultury Polskiej UW) 鈥� kulturoznawczyni, badaczka kultury wizualnej i historii kultury polskiej XX w.
- prof. Marcin Zaremba (Wydzia艂 Historii UW) 鈥� historyk i socjolog, koncentruj膮cy si臋 w swoich badaniach przede wszystkim na spo艂ecznych wymiarach dziej贸w PRL.
W drugim panelu wezm膮 udzia艂:
- prof. Andrzej Friszke (ISP PAN) 鈥� historyk, kt贸rego prace po艣wi臋cone historii Polski Ludowej oraz polskiej emigracji niepodleg艂o艣ciowej s膮 podstawow膮 lektur膮 dla badaczy tej epoki, wyk艂adowca Collegium Civitas, zaanga偶owany w dzia艂alno艣膰 licznych instytucji naukowych m.in. w przesz艂o艣ci wieloletni cz艂onek Kolegium i Rady IPN, obecnie cz艂onek-korespondent PAN i PAU, cz艂onek kolegium historyczno-programowego ECS. Jest laureatem przyznawanej przez U艁 Nagrody im. Prof. Tadeusza Kotarbi艅skiego. Kapitu艂a Nagrody w IV jej edycji uzna艂a jego ksi膮偶k臋 "Sprawa Jedenastu. Uwi臋zienie przyw贸dc贸w NSZZ "Solidarno艣膰" i KSS KOR 1981鈥�1984" za najlepsz膮 prac臋 humanistyczn膮 w 2018 roku.
- prof. Dariusz Gawin (IFiS PAN) 鈥� historyk idei i filozof, badacz zwi膮zk贸w mi臋dzy polityk膮 a literatur膮 polska oraz my艣li spo艂ecznej w dobie PRL, wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego
- Adam Michnik 鈥� redaktor naczelny 鈥濭azety Wyborczej鈥�, historyk i eseista, cz艂onek opozycji demokratycznej od lat sze艣膰dziesi膮tych XX w., wielokrotnie wi臋ziony za swoj膮 dzia艂alno艣膰
- prof. Robert Traba (ISP PAN) 鈥� badacz dziej贸w Europy 艢rodkowo-Wschodniej i pogranicza polsko-niemieckiego, wsp贸艂za艂o偶yciel Stowarzyszenia 鈥濨orussia鈥�, wieloletni dyrektor Centrum Bada艅 Historycznych PAN w Berlinie.
Dwudniowe wydarzenie jest propozycj膮 zar贸wno dla badaczy naukowych, jak i ka偶dego mi艂o艣nika tematu. Zaproszeni go艣cie gwarantuj膮 dyskusj臋 na najwy偶szym pod wzgl臋dem merytorycznym poziomie. Spotkanie b臋dzie okazj膮 do zadania pyta艅, kt贸re nurtuj膮 wszystkich zainteresowanych dziejami PRL.
Serdecznie zapraszamy!
Uniwersytet 艁贸dzki jest jedyn膮 polsk膮 uczelni膮, kt贸ra zawar艂a formalne porozumienie ze Stowarzyszeniem Instytut Literacki KULTURA, spadkobierc膮 Instytutu Literackiego utworzonego w 1946 r. przez Jerzego Giedroycia. Umow臋 o wsp贸艂pracy zawarli w czerwcu 2020 roku 贸wczesny rektor U艁 prof. Antoni R贸偶alski i prezes ILK Anna Bernhardt. Kooperacja polega na podejmowaniu wsp贸lnych przedsi臋wzi臋膰 naukowych (pozyskiwaniu grant贸w badawczych, przeprowadzaniu kwerend archiwalnych, organizowaniu sympozj贸w i konferencji) oraz edukacyjnych (urz膮dzaniu odczyt贸w, wystaw i prezentacji). Natomiast w 2022 roku rektor Uniwersytetu 艁贸dzkiego prof. El偶bieta 呕膮dzi艅ska oraz prezes Instytutu Literackiego Kultura podpisa艂y w Pary偶u list intencyjny otwieraj膮cy nowe obszary wsp贸艂pracy pomi臋dzy obiema instytucjami. U艁 jest czo艂owym akademickim o艣rodkiem regularnych bada艅 i promocji dorobku Instytutu Literackiego w Pary偶u oraz jego tw贸rcy 鈥� redaktora Jerzego Giedroycia. Centrum Jerzego Giedroycia znajdzie siedzib臋 w zabytkowej kamienicy U艁 przy ul. Sienkiewicza 21 (鈥濵otyl鈥�), kt贸rej remont ma si臋 zako艅czy膰 w ci膮gu 18 miesi臋cy.
惭补迟别谤颈补艂: dr Aleksandra Sylburska (Centrum Jerzego Giedroycia U艁), Centrum Komunikacji i PR U艁
Redakcja: CKiPR U艁