Chc臋 po prostu pisa膰 pozostaj膮c tak ufnym jak potrafi臋, nie pr贸buj膮c powiedzie膰 czego艣 szlachetnego.
Abdulrazak Gurnah, laureat Literackiej Nagrody Nobla 2021.
Po og艂oszeniu zwyci臋zcy na Starym Mie艣cie w Sztokholmie zapanowa艂a cisza, poniewa偶 tw贸rczo艣膰 tego autora nie jest szeroko znana czytelnikom. 呕adna z ksi膮偶ek Gurnaha nie zosta艂a r贸wnie偶, jak dot膮d, przet艂umaczona na j臋zyk polski.
Tegoroczn膮 Nagrod臋 Nobla w dziedznie literatury skomentowa艂a w programie "艢wiatopodgl膮d" w Radiu TOK FM dr hab. Natalia Lemann z Katedry Teorii Literatury na Wydzia艂 Filologicznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego, badaczka i znawczyni literatury postkolonialnej:
"Od d艂u偶szego czasu mia艂am nadziej臋, 偶e Nagroda Nobla w dziedzinie literatury zostanie przyznana w艂a艣nie pisarzowi 鈥濩zarnej Afryki鈥�. Abdulrazak Gurnah nie jest pisarzem, kt贸ry od razu przychodzi nam na my艣l, ale jest to nagroda w pe艂ni zas艂u偶ona. W tym roku na tzw. 鈥瀏ie艂dzie noblowskiej鈥� pojawia艂 si臋 Mia Couto - pisarz z Mozambiku, Ngugi wa Thiong'o - pisarz kenijski, czy Salman Rushdie, kt贸ry jednak z uwagi na kwestie polityczne nie mo偶e liczy膰 na Nagrod臋 Nobla w najbli偶szym czasie. Ucieszy艂am si臋 z tego werdyktu, poniewa偶 jestem mi艂o艣niczk膮 i badaczk膮 literatury postkolonialnej. Uwa偶am, 偶e to co dzieje si臋 w literaturze postkolonialnej, w tym przypadku afryka艅skiej, migracyjnej, jest naprawd臋 bardzo istotnym g艂osem. G艂osem dotycz膮cym nie tylko tego, co dzieje si臋 w Afryce i w Wielkiej Brytanii, ale znakomitym i przera偶aj膮cym komentarzem r贸wnie偶 do tego, co dzieje si臋 w Polsce i za naszymi granicami."
W uzasadnieniu Komitetu Noblowskiego czytamy m.in.:
"- urodzi艂 si臋 w 1948 roku i wychowa艂 si臋 na wyspie Zanzibar na Oceanie Indyjskim, a przyby艂 do Anglii jako uchod藕ca pod koniec lat sze艣膰dziesi膮tych. Po pokojowym ust膮pieniu brytyjskich rz膮d贸w kolonialnych w grudniu 1963 r. Zanzibar przeszed艂 rewolucj臋, kt贸ra pod re偶imem prezydenta Abeida Karume doprowadzi艂a do ucisku i prze艣ladowa艅 obywateli pochodzenia arabskiego; dosz艂o do masakr. Gurnah nale偶a艂 do poszkodowanej grupy etnicznej, a po sko艅czeniu szko艂y zosta艂 zmuszony do opuszczenia rodziny i ucieczki z kraju (...)
W jego pracy, dochodzenie do prawdy i awersja do uproszcze艅 s膮 uderzaj膮ce. To mo偶e sprawi膰, 偶e autor staje si臋 ponury i bezkompromisowy, lecz jednocze艣nie z wielkim wsp贸艂czuciem i nieugi臋tym zaanga偶owaniem 艣ledzi losy jednostek. Jego powie艣ci wychodz膮 z stereotypowych opis贸w i otwieraj膮 nasze spojrzenie na kulturowo zr贸偶nicowan膮 Afryk臋 Wschodni膮, nieznan膮 wielu w innych cz臋艣ciach 艣wiata. W literackim uniwersum Gurnah wszystko zmienia si臋 - wspomnienia, nazwiska, to偶samo艣ci. Prawdopodobnie jest tak dlatego, 偶e jego projekt nie mo偶e osi膮gn膮膰 ko艅ca w 偶adnym definitywnym sensie. Nieustaj膮ca eksploracja prowadzona przez intelektualn膮 pasj臋 jest obecna we wszystkich jego ksi膮偶kach, r贸wnie widoczna teraz, w 鈥测�� Afterlives鈥�, jak gdy zacz膮艂 pisa膰 jako 21-letni uchod藕ca."
Noblistka w dziedzinie literatury na Uniwersytecie 艁贸dzkim
W marcu 2018 r. go艣cili艣my na Uniwerytecie 艁贸dzkim Olg臋 Tokarczuk, laureatk臋 Literackiej Nagrody Nobla za rok 2018, z cyklem wyk艂ad贸w. Noblistka po raz pierwszy wyg艂osi艂a w贸wczas wyk艂ad, kt贸rego zapis sta艂 si臋 cz臋艣ci膮 najnowszej ksi膮偶ki autorki p.t. "Czu艂y narrator":
Wszystkie wyk艂ady Olgi Tokarczuk s膮 ponadto dost臋pne w wersji audio na kanale Soundcloud -
Materia艂 藕r贸艂owy: Radio TOK FM, Nobelprize.org
Redakcja: Centrum Promocji U艁