Czym właściwie są fale radiowe?
W swoim wystąpieniu Kamila Samolej w przystępny i obrazowy sposób wyjaśnia, czym są fale radiowe i dlaczego – mimo swojej „niewidzialności” – mają ogromne znaczenie dla funkcjonowania nowoczesnych społeczeństw. Wykład wprowadza słuchaczy w świat fal elektromagnetycznych, pokazując, że radio, światło, Internet, GPS czy telefonia komórkowa opierają się na tym samym zjawisku fizycznym.
Autorka tłumaczy również, jak fale radiowe wpisują się w całe widmo elektromagnetyczne oraz dlaczego nasze zmysły nie są w stanie ich bezpośrednio odebrać.
Fale radiowe wszędzie wokół nas – od smartfona po kosmos
Jednym z najmocniejszych punktów wykładu jest pokazanie, jak powszechne są fale radiowe w codziennym życiu. Od kart dostępowych, pilotów i prognoz pogody, przez komunikację satelitarną, aż po zjawiska naturalne, takie jak burze atmosferyczne czy aktywność Słońca i Jowisza.
Szczególnie ciekawy jest fragment poświęcony naturalnym źródłom radiofal w kosmosie oraz temu, że ich badanie pozwala lepiej rozumieć procesy zachodzące w magnetosferach planet czy przewidywać burze słoneczne.
Wojskowe tajemnice, radary i… Rick Astley
Wykład nie unika również tematów budzących emocje. Kamila Samolej opowiada o wojskowych zastosowaniach fal radiowych, takich jak zagłuszanie sygnałów (jamming), broń elektromagnetyczna czy radary. W przystępny sposób tłumaczy, jak działają te technologie i dlaczego ich użycie budzi dziś tak wiele kontrowersji – zwłaszcza w kontekście infrastruktury cywilnej.
Nie brakuje też anegdot i zaskakujących przykładów, jak historia tajemniczej rosyjskiej stacji radiowej UVB-76, znanej jako „Buzzer”, czy… radiowego Rickrollingu.
Fale radiowe w służbie medycyny i nauki
Ostatnia część wykładu poświęcona jest nowoczesnym, nieinwazyjnym badaniom z wykorzystaniem fal radiowych. Kamila Samolej pokazuje, jak radiowa spektroskopia może pomóc w wykrywaniu defektów materiałowych, diagnostyce chorób serca czy wspomaganiu badań nad napięciem mięśniowym u niemowląt.
To fragment, który szczególnie wyraźnie pokazuje, że fale radiowe to nie tylko technologia komunikacyjna, ale także realne narzędzie poprawiające jakość życia i bezpieczeństwo pacjentów.
Nauka bez straszenia, z ciekawością i odpowiedzialnością
Wykład Kamili Samolej jest także ważnym głosem w dyskusji o mitach narastających wokół technologii – w tym fal radiowych i sieci 5G. Autorka zachęca do krytycznego myślenia, zadawania pytań i szukania naukowych wyjaśnień zamiast ulegania sensacyjnym teoriom.
To propozycja dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć świat, w którym żyją – niezależnie od tego, czy interesują się fizyką, technologią, medycyną czy po prostu ciekawi ich „niewidzialna” strona rzeczywistości.
Kamila Samolej – absolwentka studiów inżynierskich na kierunku Informatyka, obecnie studiuje fizykę na studiach magisterskich. W latach 2022-2024 pracowała jako programista systemów radiowych, zajmując się projektowaniem i wdrażaniem rozwiązań w obszarze warstw L2 i L3. W Katedrze Fizyki Ciała Stałego kontynuuje swoją przygodę z mikrofalami, realizując badania w ramach grantu "Implementacja spektroskopii mikrofalowej w diagnostyce niewydolności serca oraz rehabilitacji hipotonii mięśniowej".
Redakcja: Małgorzata Jasińska i Michał Gruda (Centrum Współpracy z Otoczeniem i Społecznej Odpowiedzialności Uczelni)