- Uniwersytet 艁贸dzki
- 奥蝉辫贸艂辫谤补肠补
- Dla klas
- Uniwersytet Zawsze Otwarty
- Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska
Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska
ul. Pilarskiego 14/16,
90-231 艁贸d藕
Zaj臋cia dla uczni贸w 鈥 lista temat贸w
Prelekcja wraz z dyskusj膮, zakres informacji: r贸偶nice w budowie cia艂a cz艂owieka i ma艂p cz艂ekokszta艂tnych, predyspozycje do dwuno偶no艣ci, ile mamy ko艣ci w poszczeg贸lnych etapach ontogenezy: ile ko艣ci ma noworodek, osobnik m艂odociany a ile doros艂y. Budowa i funkcje szkieletu.
Cz臋艣膰 praktyczna: zapoznanie si臋 z poszczeg贸lnymi elementami szkieletu, obserwacja zmian w budowie uk艂adu kostnego w zale偶no艣ci od wieku osobnika.
Forma zaj臋膰: Prelekcja / Dyskusja
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 - 15 os贸b
Na wyk艂adzie uczestnicy b臋d膮 mogli pozna膰 specyficzne warunki panuj膮ce w Morzu Ba艂tyckim, wyst臋puj膮ce tam zwierz臋ta, ich znaczenie w funkcjonowaniu ekosystemu Ba艂tyku oraz zwi膮zane z nimi zagro偶enia. A tak偶e zostan膮 om贸wione przystosowania zwierz膮t do 偶ycia w tym nietypowym akwenie.
Cz臋艣膰 teoretyczna b臋dzie uzupe艂niona o zaj臋cia warsztatowe pokazuj膮ce preparaty wybranych gatunk贸w 偶yj膮cych w Morzu Ba艂tyckim.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 - 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 鈥 30 os贸b
Rafy koralowe to bogate w gatunki ekosystemy m贸rz tropikalnych, kt贸re wyst臋puj膮 w pe艂nos艂onych, ciep艂ych i dobrze nas艂onecznionych wodach. 奥测办艂补诲 prezentuje budow臋, struktur臋 i rodzaje raf koralowych wyst臋puj膮cych na 艣wiecie wraz z om贸wieniem wybranych gatunk贸w zamieszkuj膮cych to 艣rodowisko. Przedstawione s膮 tak偶e naturalne i antropogeniczne zagro偶enia mog膮ce wp艂yn膮膰 na ekosystemy raf koralowych oraz sposoby ochrony tych obszar贸w.
W czasie cz臋艣ci warsztatowej uczniowie b臋d膮 mogli zapozna膰 si臋 bli偶ej z organizmami bezkr臋gowymi 偶yj膮cymi na rafach, znajduj膮cymi si臋 w kolekcji Katedry Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 - 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 15 鈥 30 os贸b
奥测办艂补诲 prezentuje stawonogi towarzysz膮ce cz艂owiekowi i ich znaczenie sanitarno-epidemiologiczne. Prezentacja b臋dzie uzupe艂niona o zaj臋cia warsztatowe pokazuj膮ce preparaty organizm贸w synantropijnych.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 135 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 20 - 25 os贸b
奥测办艂补诲 dotyczy organizacji 偶ycia spo艂ecznego pszczo艂y miodnej, organizacji kast, specjalizacji 鈥瀦awodowej鈥 i 鈥瀢iekowej鈥, komunikacji mi臋dzy cz艂onkami kolonii.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 鈥 30 os贸b
奥测办艂补诲 prezentuje biologi臋 termit贸w, organizacj臋 ich spo艂ecze艅stwa, podzia艂 na kasty oraz podzia艂 pracy mi臋dzy osobnikami wchodz膮cymi w sk艂ad kolonii, sposoby porozumiewania si臋 mi臋dzy cz艂onkami kolonii.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 鈥 30 os贸b
奥测办艂补诲 prezentuje przystosowania owad贸w (g艂ownie much贸wek, b艂onk贸wek i motyli) do od偶ywiania si臋 py艂kiem i nektarem oraz mechanizmy warunkuj膮ce zapylanie. Podczas wyk艂adu om贸wione jest zagadnienie wsp贸lnej ewolucji owad贸w i kwiat贸w.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 鈥 30 os贸b
Podczas wyk艂adu omawiane s膮 podstawy termofizjologii zwierz膮t zmiennocieplnych oraz przedstawione przystosowania do prze偶ywania niskich temperatur przez owady. G艂贸wna cz臋艣膰 wyk艂adu po艣wi臋cona jest faunie na艣nie偶nej, czyli owadom kt贸re zima mo偶emy spotka膰 na 艣niegu.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 鈥 30 os贸b
Wa偶nym elementem fauny s艂odkowodnej s膮 ma艂偶e w skali 艣wiatowej. Spotkanie zako艅czy kr贸tka dyskusja na temat mo偶liwo艣ci walki z tym powszechnym w dniu dzisiejszym zjawiskiem. Po prelekcji uczniowie b臋d膮 mili okazj臋 obejrze膰 (np. sk贸jki i szcze偶uje) oraz 艣limaki (b艂otniarki, zatoczki, 偶ywor贸dki i wiele innych). Zwierz臋ta te maj膮 zasadnicze znaczenie jako element sieci troficznej ekosystem贸w rzek i jezior, a przez cz艂owieka bywaj膮 u偶ywane jako wska藕nik czysto艣ci wody. Wiele gatunk贸w jest obecnie zagro偶onych wygini臋ciem na skutek antropogenicznych zmian 艣rodowiska.
Na zaj臋ciach uczniowie naucz膮 si臋 rozpoznawania najcz臋艣ciej spotykanych krajowych gatunk贸w mi臋czak贸w. B臋d膮 tak偶e prowadzi膰 obserwacje zachowania 偶ywych mi臋czak贸w i odkryj膮 zdumiewaj膮ce strategie 偶yciowe tych zwierz膮t zwi膮zane ze zdobywaniem pokarmu, rozrodem i lokomocj膮.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Pokaz
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 15 鈥 30 os贸b
Zaj臋cia s艂u偶膮 przedstawieniu r贸偶norodno艣ci 艣rodowisk zajmowanych przez grzyby, w tym ich pozytywnego i negatywnego oddzia艂ywania na zdrowie i 偶ycie cz艂owieka, roli w ekosystemach naturalnych i przekszta艂conych przez cz艂owieka oraz wykorzystania w r贸偶nych ga艂臋ziach przemys艂u i medycyny.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 5 godz. lekcyjnych (2 godz. wyk艂adu oraz 3 godz. zaj臋膰 praktycznych)
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 10 os贸b (dotyczy cz臋艣ci praktycznej)
Ka偶dy organizm zostawia 艣lady swojego przebywania 鈥 to 艣lady DNA, tzw. 艣rodowiskowe DNA. Dzi臋ki nim mo偶emy z du偶膮 skuteczno艣ci膮 ocenia膰 bogactwo gatunkowe wszystkich ekosystem贸w i metoda ta staje si臋 coraz cz臋艣ciej stosowana do oceny r贸偶norodno艣ci biologicznej na ca艂ym 艣wiecie. W czasie warsztat贸w poznamy w jaki spos贸b na podstawie informacji genetycznej dowiadujemy si臋 o bogactwie gatunkowym wybranego ekosystemu.
Forma zaj臋膰: Prelekcja / Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 15 - 25 os贸b
Krakeny, w臋偶e morskie, chimery, gigantyczne lewiatany, uwodzicielskie syren i o艣miornice zatapiaj膮ce statki wraz z ca艂ymi za艂ogami, to tylko niekt贸re stworzenia na d艂ugiej li艣cie, enigmatycznych potwor贸w morskich. Histeryczna panika tych, kt贸rzy widzieli je na w艂asne oczy, ubrana w odpowiednie s艂owa, by艂a 藕r贸d艂em przekazywanych z ust do ust mro偶膮cych krew w 偶y艂ach opowie艣ci. Najnowocze艣niejsze technologie stosowane w badaniach oceanobiologicznych 鈥 zdalnie sterowane podwodne roboty, kamery time-lapse, podwodne drony, landery, coraz cz臋艣ciej i coraz bardziej przekonuj膮co pozwalaj膮 rozwik艂a膰 wiele z tych tajemnic i postawi膰 granic臋 mi臋dzy tym, co by艂o wytworem ludzkiej wyobra藕ni, a realnie istniej膮cymi zwierz臋tami. Ich kszta艂ty, formy i ubarwienie mo偶e rzeczywi艣cie zadziwia膰, fascynowa膰, przera偶a膰 i by膰 藕r贸d艂em inspiracji film贸w Science Fiction, ale wszystkie one s膮 naprawd臋 istniej膮 i s膮 efektem dzia艂ania milion贸w lat ewolucji.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 鈥 30 os贸b
Celem zaj臋膰 jest zapoznanie uczni贸w z mo偶liwo艣ciami praktycznego wykorzystania drobnoustroj贸w w procesach biotechnologicznych: w przemy艣le spo偶ywczym, chemicznym czy farmaceutycznym. Uczestnicy zaj臋膰 oceni膮 zdolno艣膰 drobnoustroj贸w do produkcji antybiotyk贸w, kt贸re dzia艂aj膮 b贸jczo na inne gatunki bakterii, enzym贸w lipolitycznych, proteolitycznych i amylolitycznych. Uczniowie samodzielnie wykonaj膮 i obejrz膮 preparaty mikroskopowe z soku z kiszonych og贸rk贸w, kiszonej kapusty i z jogurtu, w celu obserwacji drobnoustroj贸w przeprowadzaj膮cych proces fermentacji mlekowej.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopem
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 20 - 25 os贸b
Promieniowanie jonizuj膮ce jest integralnym sk艂adnikiem naszego 艣rodowiska naturalnego. Dociera do nas z kosmosu oraz emitowane jest przez pierwiastki promieniotw贸rcze wyst臋puj膮ce np. w glebie, wodzie, materia艂ach budowlanych. 艢ladowe ilo艣ci pierwiastk贸w promieniotw贸rczych takich jak potas-40, w臋giel-14, rad-226 znajduj膮 si臋 tak偶e w naszym ciele.
Promieniowanie jonizuj膮ce mo偶e mie膰 niekorzystny wp艂yw na organizm cz艂owieka np. indukuj膮c procesy nowotworzeni. Z drugiej strony nie wyobra偶amy sobie nowoczesnej diagnostyki medycznej bez zastosowania w niej promieniowania jonizuj膮cego.
Na zaj臋ciach przeprowadzony zostanie wyk艂ad dotycz膮cy wy偶ej opisanej tematyki. Poza tym odb臋d膮 si臋 warsztaty pt. 鈥濷s艂abianie promieniowania beta鈥. Uczestnicy warsztat贸w pod opiek膮 prowadz膮cego b臋d膮 sprawdza膰 w jakim stopniu promieniowanie jonizuj膮ce typu beta os艂abiane jest przez szk艂o, pleksi, aluminium oraz papier. Dodatkowo za pomoc膮 licznika Geigera-M眉llera dokonaj膮 pomiaru promieniowania jonizuj膮cego emitowanego przez materia艂y/substancje znajduj膮ce si臋 w naszym otoczeniu (popi贸艂 z w臋gla kamiennego, nawozy mineralne stosowane w rolnictwie, spo偶ywcza s贸l kamienna.
Forma zaj臋膰: Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 45 - 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 10 - 12 os贸b
Glony postrzegane s膮 鈥瀙owszechnie, medialnie鈥 g艂贸wnie przez ich niekorzystne oddzia艂ywanie na ekosystemy w贸d 艣r贸dl膮dowych 鈥 tworzenie zakwit贸w, a w przypadku sinic opinia jest kszta艂towana przez ich toksyczne oddzia艂ywanie mi臋dzy innymi na zdrowie cz艂owieka. Zagadnienia zwi膮zane z ich nieprzecenion膮 rol膮 ekologiczn膮 jak膮 jest dostarczanie tlenu do atmosfery oraz 藕r贸d艂a pokarmu powstaj膮cego na drodze produkcji pierwotnej, a tak偶e mo偶liwo艣ci wykorzystywania ich metabolit贸w w medycynie, kosmetyce, 偶ywieniu, s膮 znane w znacznie mniejszym stopniu. Wsp贸艂cze艣nie wybrane grupy glon贸w stanowi膮 podstaw臋 dla biologicznej oceny stanu 艣rodowiska wodnego.
Forma zaj臋膰: Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 135 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b
Mimo, 偶e 艁贸d藕 nie le偶y nad morzem, nie zniech臋ca to tutejszych naukowc贸w do zg艂臋biania tajemnic m贸rz region贸w polarnych. Ju偶 od lat 70-tych XX wieku pracownicy Zak艂adu Biologii Polarnej i Oceanobiologii uczestniczyli i uczestnicz膮 nadal w poznawaniu r贸偶norodno艣ci 偶yj膮cych tam organizm贸w.
Trudne warunki panuj膮ce w Antarktyce ograniczaj膮 偶ycie organizm贸w l膮dowych w tamtych rejonach, lecz pod wod膮 sprawa ma si臋 zupe艂nie inaczej - bardzo wiele zwierz膮t morskich 艣wietnie radzi sobie z niskimi temperaturami i dlatego obserwujemy ich ogromn膮 r贸偶norodno艣膰. Na zaj臋ciach zostanie przedstawiona r贸偶norodno艣膰 morskich organizm贸w Antarktyki (w oparciu o zgromadzone eksponaty i materia艂 fotograficzny) oraz udzia艂 naukowc贸w z Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁 w jej poznawaniu.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Prezentacja
Czas trwania zaj臋膰: 60 - 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 15 鈥 30 os贸b
Zaj臋cia maj膮 na celu zapoznanie uczni贸w z praktycznym wykorzystaniem bakteryjnych enzym贸w o w艂a艣ciwo艣ciach endonukleaz/DNAz. W cz臋艣ci teoretycznej s艂uchacze poznaj膮 sk艂ad, budow臋 i organizacj臋 ludzkiego genomu, pochodzenie bakteryjnych enzym贸w, ich dzia艂anie i swoisto艣膰 substratow膮, a tak偶e dziedziny nauki, medycyny i s膮downictwa, w kt贸rych enzymy te s膮 obecnie stosowane. W cz臋艣ci praktycznej uczniowie b臋d膮 mie膰 mo偶liwo艣膰 samodzielnego przeprowadzenia rozdzia艂u na 偶elu agarozowym kr贸tkich fragment贸w DNA, uzyskanych w wyniku trawienia kwasu nukleinowego enzymami restrykcyjnymi oraz ich wizualizacji za pomoc膮 promieniowania ultrafioletowego.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 10 os贸b (praca z komputerem w grupach 2-osobowych)
Promieniowanie jonizuj膮ce wywo艂uje w oboj臋tnych elektrycznie atomach i cz膮steczkach materii ka偶dego rodzaju, w tym w organizmach 偶ywych, jonizacj臋 czyli zmiany w 艂adunkach elektrycznych.
Promieniowania jonizuj膮cego nie jeste艣my w stanie wyczu膰 naszymi zmys艂ami. Jednak 偶yjemy nara偶eni stale na jego dzia艂anie. Promieniowanie jonizuj膮ce dociera do nas z przestrzeni kosmicznej, ze ska艂, gleby, powietrza a tak偶e jest wytwarzane sztucznie.
Dzi臋ki zdj臋ciom z wykorzystaniem promieniowania jonizuj膮cego lekarz mo偶e zobaczy膰 czy z艂amana ko艣膰 zosta艂a dobrze ustawiona. Dzi臋ki tomografii komputerowej onkolog mo偶e oceni膰 wielko艣膰 guza nowotworowego i skuteczno艣膰 leczenia. In偶ynier natomiast mo偶e sprawdzi膰, czy elementy mostu zosta艂y odpowiednio zespawane dzi臋ki defektoskopii radiologicznej lub technik sprawdzi膰 czy szczelny jest ruroci膮g, kt贸rym b臋dzie przesy艂ana ropa lub gaz. Poniewa偶 promieniowanie jonizuj膮ce wywo艂uj膮c jonizacj臋, prowadzi do zmian chemicznych oraz biologicznych w kom贸rkach i tkankach, nie pozostaje oboj臋tne dla naszego organizmu.
Bardzo du偶a dawka promieniowania otrzymana na ca艂e cia艂o w kr贸tkim czasie spowoduje 艣mier膰 napromieniowanej osoby w ci膮gu kilku dni. Du偶e dawki otrzymane miejscowo spowoduj膮 trudno goj膮ce si臋 oparzenia sk贸ry i martwic臋 tkanek. Je艣li jednak otrzymamy niewielk膮 dawk臋 promieniowania, rz臋du kilkunastu mSv (milisiwert贸w), to trudno okre艣li膰 skutek takiego napromieniowania. Przypuszcza si臋, 偶e organizm mo偶e tolerowa膰 niewielkie dawki promieniowania i wynikaj膮ce z tego uszkodzenia niewielkiej liczby kom贸rek, podobnie jak radzi sobie z uszkodzeniami przez inne czynniki toksyczne, np. promieniowanie nadfioletowe, dym tytoniowy, leki cytotoksyczne.
Poznamy jakie 艣rodki ostro偶no艣ci powinni艣my zachowa膰, zgodnie z zasadami ochrony radiologicznej, aby promieniowanie jonizuj膮ce wykorzystywa膰 z po偶ytkiem dla cz艂owieka i si臋 go nie ba膰. Razem z uczestnikami wyk艂adu spr贸bujemy odpowiedzie膰 na pytanie zawarte w tytule oraz jak sprawi膰, aby promieniowanie jonizuj膮ce nie stanowi艂o zagro偶enia dla zdrowia i 偶ycia ludzi i zwierz膮t.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 45 - 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 60 os贸b
奥测办艂补诲 obejmuje przegl膮d szkodnik贸w produkt贸w spo偶ywczych, szkodliwo艣膰 oraz sposoby ich zwalczania w warunkach domowych. Prezentacja b臋dzie uzupe艂niona o zaj臋cia warsztatowe pokazuj膮ce preparaty szkodnik贸w (w tym 偶ywe hodowle).
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 135 minut (minimum 90 min.)
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 20 - 25 os贸b
Uczestnicy warsztat贸w uzyskaj膮 odpowiedzi na pytania: Co to jest 艣wiat艂o? Jak powstaj膮 barwy? Jakie promieniowanie poch艂aniaj膮 roztwory o r贸偶nych kolorach? Ponadto, uczniowie b臋d膮 mieli mo偶liwo艣膰 przeprowadzenia barwnych reakcji chemicznych oraz pomiaru poch艂aniania 艣wiat艂a przez wybrane roztwory.
Forma zaj臋膰: Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 45 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 10 - 12 os贸b
Inwazje biologiczne s膮 uznane za najwi臋ksze zagro偶enie dla r贸偶norodno艣ci biologicznej. Cz艂owiek, poprzez swoj膮 aktywno艣膰, w spos贸b zamierzony lub przypadkowy przenosi organizmy na nowe dla nich terytoria. Prowadzi to do ujednolicenia fauny i flory obszar贸w do tej pory izolowanych. Dlaczego to zjawisko jest gro藕ne? Jak dochodzi do gwa艂townego rozprzestrzeniania si臋 organizm贸w? Czy mo偶emy zapobiega膰 inwazjom i walczy膰 z organizmami ju偶 zadomowionymi w nowych dla nich obszarach? Jak rozpozna膰 najgro藕niejsze gatunki inwazyjne?
W czasie warsztat贸w poznamy odpowiedzi na te i wiele innych pyta艅 dotycz膮cych 鈥瀘bcych鈥.
Forma zaj臋膰: Prelekcja / Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 15 - 25 os贸b
W czasie wyk艂adu dowiemy si臋 dlaczego pojawi艂 si臋 paso偶ytniczy styl 偶ycia i jak to si臋 sta艂o, 偶e paso偶yty mog膮 zmienia膰 zachowanie swoich 偶ywicieli鈥 Paso偶ytnictwo wydaje si臋 jedn膮 najkorzystniejszych dla jednej strony interakcji mi臋dzy dwoma gatunkami鈥 Czy faktycznie 艂atwo by膰 paso偶ytem?
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: do 30 os贸b
奥测办艂补诲 prezentuje problemy miast wynikaj膮ce z industrializacji oraz globalizacji i maj膮ce katastrofalne skutki m.in. ekologiczne. Przedstawione zostan膮 brawurowe koncepcje miast przysz艂o艣ci. Zako艅czenie wyk艂adu stanowi pr贸ba odpowiedzi na pytanie czy futurystyczne rozwi膮zania w miastach przysz艂o艣ci s膮 szans膮 na rozwi膮zanie najwi臋kszego problemu ludzko艣ci jakim jest kryzys klimatyczny.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 - 30 os贸b
Kom贸rki ro艣linne ukazuj膮 bogactwo swojego wn臋trza, struktur i organelli przy wykorzystaniu mikroskopii 艣wietlnej i fluorescencyjnej. Uwolnij umys艂! Zaplanuj w jak膮 wypraw臋 zechcesz wyruszy膰. Organizatorzy wykazuj膮 otwarto艣膰 na samodzielnie zaprojektowane warsztaty. Je艣li b臋dzie mo偶liwo艣膰 sprostania zadaniu to razem je wykonamy.
Inspiracj膮 mog膮 sta膰 si臋 zagadnienia przedstawione w tematach: Atrybuty kom贸rek ro艣linnych 鈥 艣ciana, wakuole i plastydy, 艢ciana kom贸rkowa 鈥 ciasna klatka czy okno na 艣wiat, Wakuole ro艣linne - 艣mietnik czy skarbiec?, Ro艣linna paleta barw 鈥 czy mo偶na co艣 przemalowa膰?, Skazani na siebie 鈥 organizmy, kt贸re sta艂y si臋 organellami, Ksi臋ga szyfr贸w - materia艂 genetyczny, Centrum dowodzenia kom贸rkowego 鈥 J膮dro kom贸rkowe i chromosomy, Tkanki ro艣linne - r贸偶norodno艣膰 i porozumienie podstaw膮 sprawnego funkcjonowania organizmu.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
Skomplikowane relacje mi臋dzyludzkie oraz interakcje spo艂eczne stanowi膮 przedmiot bada艅 ekspert贸w z dziedziny socjologii i psychologii, ale tak偶e inspiruj膮 badaczy specjalizuj膮cych si臋 w poszczeg贸lnych ga艂臋ziach neurobiologii. Szczeg贸lnie intryguj膮c膮 wydaje si臋 by膰 pr贸ba wyja艣nienia neurobiologicznych mechanizm贸w le偶膮cych u podstaw 艂膮czenia si臋 ludzi w pary oraz powstawania i ewoluowania etapowego zjawiska jakim jest mi艂o艣膰; od momentu zakochania po faz臋 stabilnego zwi膮zku emocjonalnego maj膮cego na celu za艂o偶enie rodziny, jako podstawowej kom贸rki spo艂ecznej. Mi艂o艣膰 jest bowiem niezwykle z艂o偶onym fenomenem neurobiologicznym opieraj膮cym si臋 na zaufaniu i przywi膮zaniu ale tak偶e intymno艣ci i po偶膮daniu, kt贸re to pozostaj膮 pod wp艂ywem okre艣lonych system贸w neurotransmisyjnych i wybranych struktur m贸zgowych. Liczne badania neurochemiczne oraz eksperymenty z u偶yciem nowoczesnych technik obrazowania funkcji o艣rodkowego uk艂adu nerwowego (fMRI, PET) pozwoli艂y ustali膰 istotn膮 rol臋 pewnych moleku艂 neurotransmisyjnych takich jak dopamina, fenyloetyloamina, noradrenalina, serotonina czy oksytocyna a tak偶e poszczeg贸lnych struktur m贸zgu m.in. odpowiedzialnych za procesy motywacyjne w powstawaniu i rozwoju kolejnych faz mi艂o艣ci. Podczas 45-minutowego wyk艂adu postaram si臋 wyja艣ni膰 w jaki spos贸b nasz umys艂 uzale偶nia si臋 od mi艂o艣ci zgodnie z angloj臋zyczn膮 maksym膮 鈥瀕ove is the dug鈥, odpowiedzie膰 na pytanie 鈥瀋zym jest chemia?鈥 w zwi膮zku i jak ta chemia per se wp艂ywa na uczucie 鈥瀖otylk贸w w brzuchu鈥.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅
Izolacja kwas贸w nukleinowych jest rutynow膮 metod膮 stosowan膮 w laboratoriach m.in. biologii molekularnej. W ramach niniejszych zaj臋膰, w ich pierwszej cz臋艣ci, uczniowie zostan膮 zapoznani z metod膮 izolacji i oczyszczania genomowego DNA z tkanek ro艣linnych. Efekty preparatyki b臋d膮 mogli oceni膰 w drugiej cz臋艣ci zaj臋膰 przeprowadzaj膮c rozdzia艂 elektroforetyczny wyizolowanego materia艂u.
Forma zaj臋膰: Zaj臋cia laboratoryjne
Czas trwania zaj臋膰: 270 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 10 os贸b
Syntetyczny opis zaj臋膰: 奥测办艂补诲 poka偶e Wam grzyby jakich nie znacie. Z jednej strony pi臋kne, wyj膮tkowe, kusz膮ce i po偶yteczne. Z drugie odra偶aj膮ce, cuchn膮ce i niebezpieczne. Na w艂asne (i uzbrojone w mikroskop) oczy zobaczycie niekt贸re grzyby, kt贸re towarzysz膮 nam w wielu obszarach naszego 偶ycia.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Pokaz
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 20 - 25 os贸b
Uczniowie przeprowadz膮 izolacje z pr贸bek 艣rodowiskowych (pr贸bki gleby oraz drewna) bakterii i grzyb贸w mikroskopowych produkuj膮cych enzymy o znaczeniu przemys艂owym takie jak amylazy, proteazy, lipazy.
Forma zaj臋膰: Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 20 - 25 os贸b
Podczas zaj臋膰 uczniowie poznaj膮 rol臋 dro偶d偶y w 偶yciu cz艂owieka oraz zidentyfikuj膮 procesy biochemiczne zachodz膮ce przy udziale tych mikroorganizm贸w.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 20 - 25 os贸b
Jeszcze do niedawna plastik postrzegany by艂 jako nieod艂膮czny element naszego 偶ycia. Tani, wytrzyma艂y, uniwersalny. Powszechnie obecny w ka偶dym obszarze zastosowa艅. Zar贸wno w przemy艣le, gospodarstwach domowych, medycynie. Do 2015 roku wyprodukowali艣my ponad 8,3 mld ton tworzyw sztucznych, z czego ponad po艂owa sta艂a si臋 odpadem i problemem, kt贸rego rozwi膮zanie sp臋dza sen z powiek zar贸wno przeci臋tnemu obywatelowi, jaki i politykom czy naukowcom. 奥测办艂补诲 przedstawi skal臋 problemu, konsekwencje wieloletniego, bezmy艣lnego u偶ycia plastiku i najnowsze pomys艂y naukowc贸w jak zminimalizowa膰 zanieczyszczenia 艣rodowiska tworzywami sztucznymi.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 25 - 30 os贸b
Warsztaty b臋d膮 sk艂ada膰 si臋 z dw贸ch cz臋艣ci. W pierwszej, teoretycznej cz臋艣ci, s艂uchacze zostan膮 zapoznani z jakich substancji chemicznych, m.in. bisfenolu A (BPA), wykonuje si臋 wyroby plastikowe oraz jakimi w艂a艣ciwo艣ciami si臋 one charakteryzuj膮. W drugiej cz臋艣ci, praktycznej, s艂uchacze oceni膮 efekty oddzia艂ywania BPA na wzrost ro艣lin oraz wykonaj膮 ilo艣ciow膮, spektrofotometryczn膮, analiz臋 BPA w wodzie przechowywanej w butelkach plastikowych, tzw. 鈥瀙etach鈥.
Forma zaj臋膰: Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 180 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 16 os贸b
Produkowane przez ro艣liny olejki eteryczne to mieszaniny lotnych, intensywnie pachn膮cych, zwi膮zk贸w organicznych. Niecz臋sto pami臋ta si臋, 偶e wiele olejk贸w eterycznych wykazuje aktywno艣膰 grzybo-, bakterio-, i wirusob贸jcz膮, czasem nawet silniejsz膮 ni偶 stosowane w lecznictwie antybiotyki. W ramach prezentacji zostan膮 pokazane testy pozwalaj膮ce oceni膰 antymikrobowe dzia艂anie wybranych, dost臋pnych w handlu, olejk贸w eterycznych w stosunku do patogen贸w grzybowych i bakteryjnych atakuj膮cych ro艣liny uprawne.
W cz臋艣ci warsztatowej uczniowie b臋d膮 mogli samodzielnie nastawi膰 testy, oraz przygotowa膰 np. kosmetyk i 艣rodek do dezynfekcji z dodatkiem przeciwmikrobowych olejk贸w.
Odczyt nastawionych biotest贸w nast膮pi w kolejnym tygodniu - wyniki (zdj臋cia) zostan膮 przes艂ane w formie elektronicznej do nauczycielki/la. W szkole, w zale偶no艣ci od mo偶liwo艣ci czasowych i aktywno艣ci grupy uczestnicz膮cej w zaj臋ciach, uczniowie albo tylko obejrz膮 przes艂ane wyniki albo zgodnie z nabytymi na warsztacie umiej臋tno艣ciami przygotuj膮 r贸wnie偶 ich kr贸tkie opracowanie.
Forma zaj臋膰: Prezentacja / Warsztat (dodatkowo w kolejnym tygodniu w szkole samodzielna praca uczni贸w, forma pracy i czas do ustalenia z nauczycielk膮/lem i uczniami)
Czas trwania zaj臋膰: 90 min. ( w szkole 10 - 30 min.)
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 16 os贸b
Zaj臋cia maj膮 na celu zapoznanie uczni贸w z podstawami genomu cz艂owieka. W cz臋艣ci teoretycznej s艂uchacze poznaj膮 sk艂ad, budow臋 i organizacj臋 ludzkiego genomu, a tak偶e dowiedz膮 si臋 o genetycznym pod艂o偶u nowotwor贸w. W cz臋艣ci praktycznej uczniowie b臋d膮 mie膰 mo偶liwo艣膰 samodzielnego izolowania DNA z owoc贸w/warzyw przy u偶yciu powszechnie dost臋pnych 艣rodk贸w spo偶ywczych i detergent贸w.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 / Warsztat
Czas trwania zaj臋膰: 45 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 30&苍产蝉辫;辞蝉贸产
Wiedza o podobie艅stwie cech pomi臋dzy rodzicami a potomstwem si臋ga czas贸w prehistorycznych, jednak偶e dopiero w po艂owie XIX w., dzi臋ki obserwacjom i wnioskom Grzegorza Mendla, dotycz膮cym podstawowych praw dziedziczenia, powstaje nauka zwana genetyk膮. Od narodzin genetyki up艂yn臋艂o ponad 150 lat, w czasie kt贸rych wiele hipotez zosta艂o obalonych przez prze艂omowe eksperymenty naukowe. Celem wyk艂adu jest przedstawienie wybranych do艣wiadcze艅, kt贸re wp艂yn臋艂y na rozumienie struktury i funkcji materia艂u genetycznego. To w艂a艣nie one da艂y podwaliny pod zaawansowane metody laboratoryjne, kt贸re s膮 dzisiaj stosowane w genetyce molekularnej.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 45 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: Bez ogranicze艅
Warsztaty zapoznaj膮 Uczestnika z wybranymi technikami wykonywania preparat贸w mikroskopowych z r贸偶nych wegetatywnych i generatywnych organ贸w ro艣linnych. Materia艂 zostanie przeanalizowany zar贸wno w mikroskopie 艣wietlnym, jak i fluorescencyjnym. Przedstawione zostan膮 tak偶e metody wykrywania substancji zapasowych oraz lokalizacji kwas贸w nukleinowych w kom贸rce. Zastosowane techniki pozwol膮 uczestnikom warsztat贸w pozna膰 bogate wn臋trze kom贸rek oraz tkanek ro艣linnych.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopem
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b
Wielokom贸rkowe organizmy ro艣linne, dzi臋ki wyspecjalizowanej budowie tkankowej, zasiedlaj膮 skrajnie odmienne zak膮tki 艣rodowiska naturalnego. Wyposa偶eni w mikroskopy 艣wietlne i fluorescencyjne zapraszamy na wypraw臋 do wn臋trza organizm贸w ro艣linnych celem poznania r贸偶norodno艣ci i charakterystyki ich tkanek.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
J膮dro kom贸rkowe jako nadrz臋dna struktura 鈥 jego budowa, zawarto艣膰 oraz formy w r贸偶nych ods艂onach 偶ycia kom贸rki. Jak ujawni膰 j膮dro i zidentyfikowa膰 go w r贸偶nych tkankach i u r贸偶nych gatunk贸w, maj膮c w dyspozycji mikroskop 艣wietlny, fluorescencyjny i elektronowy?
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
Kom贸rkowa lokalizacja kwas贸w nukleinowych w mikroskopie 艣wietlnym i fluorescencyjnym. Identyfikacja na podstawie zr贸偶nicowanej budowy chemicznej. Samopowielanie DNA i wra偶liwo艣膰 na czynniki chemiczne.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
Mitochondria i plastydy to organelle o ciekawej historii, kt贸re r贸偶ni膮 si臋 od innych swoim pochodzeniem. Zadomowione w kom贸rkach eukariotycznych wykonuj膮 dla nich niezwyk艂e zadania. Mikroskopia 艣wietlna i fluorescencyjna ujawni ich kom贸rkow膮 lokalizacj臋, r贸偶norodno艣膰 form i zawarto艣ci, a obrazy mikroskopii elektronowej przedstawi膮 ich ultrastruktur臋.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
Barwne kwiaty, li艣cie, owoce czy korzenie zawdzi臋czaj膮 sw贸j wygl膮d barwnikom zebranym w wakuolach lub plastydach. Jak organelle te prezentuj膮 si臋 w kom贸rkach i kt贸re z nich poddadz膮 si臋 malarskiej inwencji tw贸rczej obserwatora, a kt贸re pozostan膮 wierne swoim gustom, ujawni mikroskopia 艣wietlna i fluorescencyjna.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
Wyposa偶eni w mikroskop 艣wietlny mo偶emy przekona膰 si臋 o funkcjach wakuol ro艣linnych, identyfikuj膮c zgromadzone w nich sk艂adniki. Eksperymenty uka偶膮 zjawisko plazmolizy i ratuj膮cej kom贸rki przed 艣mierci膮 deplazmolizy oraz wyja艣ni膮 przyczyny krytycznego stanu prowadz膮cego do trwa艂ej utraty turgoru.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
艢ciana kom贸rkowa jest struktur膮 bezlito艣nie zamykaj膮c膮 kom贸rki w ciasnych klatkach, w kt贸rych jedynie niewielkie perforacje zezwalaj膮 na mi臋dzykom贸rkow膮 komunikacj臋. Stanowi ona jednak niebywale stabilny szkielet zewn臋trzny kom贸rek, umo偶liwiaj膮cy ro艣linom wzrost do imponuj膮cych rozmiar贸w. Mikroskopia 艣wietlna i fluorescencyjna umo偶liwi identyfikacj臋 sk艂adnik贸w buduj膮cych 艣ciany kom贸rkowe i ujawni r贸偶norodno艣膰 ich struktury.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
Swoje pi臋kno zawdzi臋czaj膮 swoim atrybutom. Trzy cechy wyr贸偶niaj膮ce kom贸rki ro艣linne od innych mo偶na podziwia膰 w mikroskopie 艣wietlnym i fluorescencyjnym 鈥 b臋d膮 powody do zachwytu.
Forma zaj臋膰: Warsztat / Zaj臋cia z mikroskopami 艣wietlnymi i fluorescencyjnymi
Czas trwania zaj臋膰: 90 min.
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 12 os贸b optymalnie (16 os贸b maksymalnie)
奥测办艂补诲 b臋dzie sk艂ada艂 si臋 z cz臋艣ci charakteryzuj膮cej w spos贸b og贸lny substancje, z kt贸rego wykonuje si臋 wyroby plastikowe (m.in. bisfenol A - BPA) oraz cz臋艣ci charakteryzuj膮cej efekty oddzia艂ywania BPA na wzrost i rozw贸j ro艣lin i zwierz膮t, w tym cz艂owieka.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲 on-line lub stacjonarnie
Czas trwania zaj臋膰: 120 min
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: on-line bez ogranicze艅, stacjonarnie w zale偶no艣ci od wielko艣ci dost臋pnej sali
W czasie wyk艂adu poznamy ciekawe struktury zbudowane z atom贸w w臋gla i b臋d膮ce atrakcyjnym materia艂em do zastosowa艅 biomedycznych ze wzgl臋du na unikalne w艂a艣ciwo艣ci chemiczne i fizyczne. Nanocz膮stki w臋glowe mog膮 wydajnie oddzia艂ywa膰 z biocz膮steczkami i by膰 wykorzystane do transportu lek贸w, w medycynie regeneracyjnej, terapii przeciwnowotworowej i jako biosensory. Jakie ich w艂a艣ciwo艣ci powoduj膮, 偶e mog膮 mie膰 tak szerokie zastosowania i w tych kierunkach prowadzi si臋 badania? Czy coraz wi臋ksza produkcja tych nanocz膮stek stanowi zagro偶enie dla 艣rodowiska? Poszukamy odpowiedzi na te pytania i rozwa偶ymy czy korzy艣ci z wykorzystania nanocz膮stek w臋glowych przewy偶szaj膮 ewentualne zagro偶enia zwi膮zane z ich coraz powszechniejszym wykorzystaniem.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 45 - 60 min
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 60 os贸b
Synestezja to rodzaj zdolno艣ci lub stanu, w kt贸rym dochodzi do nietypowego po艂膮czenia zmys艂贸w, w kt贸rym stymulacja jednej modalno艣ci jednocze艣nie wywo艂uje doznania w innej modalno艣ci. Synestetycy s艂ysz膮 kolory, czuj膮 d藕wi臋ki i smakuj膮 kszta艂ty. Tym, co odr贸偶nia synestezj臋 od halucynacji wywo艂anych substancjami psychoaktywnymi, jest to, 偶e doznania synestetyczne s膮 bardzo sp贸jne i zawsze takie same dla danych bod藕c贸w. Na wyk艂adzie s艂uchacz dowie si臋 jakie jest neurobiologiczne pod艂o偶e synestezji, pozna jej rodzaje, przyk艂ady a tak偶e s艂awnych synestetyk贸w.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 45 min
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 150 os贸b
Ka偶dy cz艂owiek stan膮艂 kiedy艣 i jeszcze nie raz stanie przed wyborem 鈥濻erce czy Rozum?鈥. Czy jednak jest to prawda, czy taki wyb贸r jest naukowo mo偶liwy? Mimo, 偶e ju偶 w czasach Staro偶ytnych to serce uwa偶ane by艂o za symbol mi艂o艣ci i nami臋tno艣ci, nauka wydaje si臋 przeczy膰, 偶e to serce determinuje nasze uczucia do drugiej osoby. Wed艂ug naukowc贸w podstawowe emocje i uczucia, tj. z艂o艣膰, strach, szcz臋艣cie, smutek, wstyd i mi艂o艣膰, s膮 zwyk艂膮 reakcj膮 na zaobserwowany bodziec. Obi贸r i analiza tego sygna艂u powoduj膮 uwalnianie odpowiednich hormon贸w, kt贸re stymuluj膮 ko艅cow膮 odpowied藕 organizmu, w postaci kr贸tkotrwa艂ej emocji, czy d艂ugotrwa艂ego uczucia. W zwi膮zku z tym, z biochemicznego punktu widzenia, powstawanie emocji i uczu膰 jest niczym innym jak szlakiem sygna艂owym, w kt贸rym informacje p艂yn膮ce z receptor贸w pobudzaj膮 uk艂ad siatkowaty, kt贸ry stanowi g艂贸wny 鈥瀢艂膮cznik鈥 kolejnych struktur m贸zgowych, takich jak: podwzg贸rze, wzg贸rze, uk艂ad limbiczny i cia艂o migda艂owate. Dotychczasowe badania naukowe potwierdzi艂y, 偶e g艂贸wn膮 emocj膮 odpowiedzialn膮 jednocze艣nie za atak i obron臋 jest z艂o艣膰. Biologiczn膮 przyczyn膮 odczuwania z艂o艣ci jest m. in. wzrost poziomu testosteronu. W obliczu zagro偶enia w naszym organizmie wydzielane s膮 du偶e ilo艣ci hormon贸w strachu i ucieczki, czyli adrenaliny i noradrenaliny. W sytuacjach stresuj膮cych kora nadnerczy produkuje nadmierne ilo艣ci kortyzolu. Z kolei rado艣膰 i szcz臋艣cie zawdzi臋czamy dzia艂aniu endorfin, kt贸re poza u艣miechem, wykazuj膮 r贸wnie偶 dzia艂anie przeciwb贸lowe. Podobnym dzia艂aniem cechuj膮 si臋 serotonina i dopamina, kt贸rych podwy偶szony poziom spotykamy przede wszystkim u os贸b zakochanych. Mi艂o艣膰 jest efektem wzajemnego dzia艂ania hormon贸w, wywo艂uj膮cych skrajne stany emocjonalne. Jest to wynik 鈥瀏ry鈥 odpowiednich hormon贸w, m. in.: dopaminy, serotoniny, testosteronu, estrogenu, oksytocyny oraz endorfin. Jednak czy rzeczywi艣cie nic wi臋cej nie ma wp艂ywu na kreowanie naszych emocji i uczu膰? Je艣li chcecie sprawdzi膰 czy uczucia i emocje to tylko 鈥瀝ozgrywki biochemiczne鈥, maj膮ce miejsce w r贸偶nych obszarach m贸zgu, zapraszamy na nasz wyk艂ad.
Forma zaj臋膰: 奥测办艂补诲
Czas trwania zaj臋膰: 60 min
Dopuszczalna liczba uczestnik贸w: 60 os贸b