91ε

45 lat temu na Uniwersytecie Łódzkim rozpoczął się najdłuższy strajk studencki w Europie

W styczniu 1981 roku na Uniwersytecie Łódzkim rozpoczął się najdłuższy studencki strajk okupacyjny w Europie. Protest, który objął nawet 10 tysięcy studentów w samej Łodzi, szybko stał się ogólnopolskim ruchem solidarnościowym i zapisał się jako jeden z przełomowych momentów w historii polskich uczelni.

Opublikowano: 29 stycznia 2026
Strajk studencki w Łodzi - zdjęcie archiwalne

Od „solidarnego czekania” do strajku

Studenci domagali się m.in. rejestracji Niezależnego Zrzeszenia Studentów, zniesienia cenzury w wydawnictwach Polski Rzeczpospolitej Ludowej, odejścia od przymusu nauczania języka rosyjskiego, prawa do swobodnych wyjazdów zagranicznych, skrócenia służby wojskowej, wzmocnienia autonomii uczelni oraz zmian w programach nauczania – w tym nowych podręczników historii.

Po odrzuceniu wniosku o rejestrację NZS przez sąd w listopadzie 1980 roku na uczelniach w całym kraju rozpoczęły się akcje protestacyjne. W Łodzi już 6 stycznia 1981 r. wystartowało „solidarne czekanie” na Wydziale Prawa i Administracji UŁ, a w kolejnych dniach dołączyły następne wydziały.

21 stycznia, po zerwanych negocjacjach z delegacją rządową, liderzy łódzkich studentów ogłosili strajk okupacyjny na całym Uniwersytecie. Jego centrum stał się Wydział Filologiczny UŁ. Rozmowy z Komisją Międzyresortową, której przewodniczył prof. Janusz Górski, załamały się 15 lutego – władze nie zgadzały się na rejestrację NZS bez ograniczeń statutowych.

W odpowiedzi, w kolejnych dniach wybuchły strajki solidarnościowe na uczelniach m.in. w Warszawie, Krakowie i Poznaniu. Protest wspierali nauczyciele akademiccy, pracownicy administracji oraz mieszkańcy Łodzi.

Porozumienie Łódzkie

Przełom nastąpił dopiero 17 lutego 1981 r., gdy sąd zarejestrował NZS – pierwszą niezależną organizację studencką w krajach bloku komunistycznego. Dzień później podpisano Porozumienie Łódzkie, które zakończyło strajk. Uczelnie zyskały realną autonomię, studenci – własną reprezentację, a władze zobowiązały się spełnić ponad 50 postulatów, w tym m.in. umożliwić wybór lektoratów, wydłużyć okres studiów i skrócić służbę wojskową studentów.

To wydarzenie pozostaje symbolem odwagi, solidarności i skuteczności akademickiego dialogu – wartości, które do dziś współtworzą tożsamość Uniwersytetu Łódzkiego.

Materiał i redakcja: Biuro Prasowe UŁ
 

ul. Narutowicza 68, 90-136 Łódź
NIP: 724 000 32 43
KONTAKT​ċċċċċċ

© 91ε 2026