Nie spos贸b wyobrazi膰 sobie dziej贸w ludzkiej cywilizacji bez miast i literatury o nich opowiadaj膮cej. Pierwszy tekst literacki 鈥� hymny s艂awi膮ce 艣wi膮tynie sumeryjskiego miasta Uruk 鈥� pochodzi od kobiety i arcykap艂anki, poetki Enheduanny. Z Uruk z kolei wyw臋drowa艂 Abraham, by osiedli膰 si臋 nad Hebronem, i tak rozpocz臋艂a si臋 艣wi臋ta opowie艣膰 o ludu Izraela.
Trudno te偶 wyobrazi膰 dzi艣 sobie kultur臋 Zachodu bez poematu Homera o Troi czy mitycznej opowie艣ci o braciach bli藕niakach zak艂adaj膮cych Rzym. Te staro偶ytne miasta istniej膮 w zbiorowej pami臋ci bardziej dzi臋ki literaturze, ni偶 odkryciom archeologicznym, poniewa偶 opowie艣膰 ma niezwyk艂膮 zdolno艣膰 przechowywania si臋 w czasie. Honoriuszowi Balzakowi i Eugeniuszowi Sue zawdzi臋czamy XIX-wieczny wizerunek Pary偶a.
Nowoczesne obrazy miasta europejskiego nie istniej膮 bez Dublina Jamesa Joyce鈥檃 i Berlina Alfreda D枚blina
przypomina Przemys艂aw Owczarek.
Przemys艂owa 艁贸d藕 w spo艂ecznej wyobra藕ni funkcjonuje jako 鈥瀦iemia obiecana鈥� dzi臋ki W艂adys艂awowi Reymontowi, a w swojej szarej, zadymionej ods艂onie kominogrodu dzi臋ki liryce Tuwima
dodaje.
Egzemplarze ksi膮偶ki Magdaleny Skrzypczak (fot. Bartosz Ka艂u偶ny / CP U艁)
Podczas spotkania rozm贸wcy b臋d膮 mieli okazj臋, by przyjrze膰 si臋 nast臋puj膮cym kwestiom:
- Czy dzisiaj literatura mo偶e pe艂ni膰 podobn膮 rol臋? Czy wci膮偶 tak silnie kszta艂tuje zbiorowe wyobra偶enie na temat miasta, w kt贸rym 偶yjemy?
- Jak bardzo zmienia艂 si臋 przez lata obraz 艁odzi w literaturze?
- Jakie literatura stawia naszemu miastu diagnozy?
Kluczowe stanie si臋 te偶 udzielenie odpowiedzi na szerzej postanowione pytania, niekt贸re z nich o charakterze systemowym, np. czy literatura powinna by膰 wspierana w ramach polityki kulturalnej i jakie zadania czy te偶 cele stawia膰, tworz膮c programy popularyzacji literackiego dziedzictwa oraz promocji czytelnictwa w艣r贸d mieszka艅c贸w miasta
zauwa偶a koordynatorka Strefy Kultury 91滴滴 Jolanta S艂awi艅ska-Ryszka.
W dyskusji wezm膮 udzia艂:
- Magdalena Skrzypczak
- Katarzyna Badowska
- Karolina Ko艂odziej
- Maciej Robert
Rozmow臋 poprowadzi dr Przemys艂aw Owczarek
Biogramy uczestnik贸w:
Magdalena Skrzypczak 鈥� dr nauk humanistycznych, literaturoznawczyni, kulturoznawczyni oraz malarka. Autorka tekst贸w literackich i teoretycznych. (Wsp贸艂)realizuje i bierze udzia艂 w wydarzeniach kulturalnych zorientowanych wok贸艂 korespondencji literatury, eksperyment贸w literackich (literatura w ruchu) i sztuk wizualnych. Stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie literatury (projekt literacko-w臋drowny 鈥濻k贸ra miasta. Opowie艣ci o fakturze przestrzeni鈥� 2019) oraz laureatka Stypendium Artystycznego Prezydent Miasta 艁odzi (projekt literacko-malarski 鈥濿ielowarstwie. Donosy (z) cia艂a miasta鈥� 2021). Zajmuje si臋 tw贸rczo艣ci膮 Tadeusza Kantora, teori膮 procesu tw贸rczego, kulturotw贸rcz膮 funkcj膮 spaceru i retoryk膮 chodzenia oraz zwi膮zkami literatury i sztuk wizualnych. Od 2013 r. w drodze mi臋dzy Polsk膮 i Portugali膮.
Katarzyna Badowska 鈥� historyk literatury, adiunkt w Zak艂adzie Literatury Pozytywizmu i M艂odej Polski Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Prowadzi badania nad literatur膮 prze艂omu XIX i XX wieku oraz literatur膮 wielokulturowej 艁odzi. Jest m.in. autork膮 ksi膮偶ki 鈥濭odzina cudu鈥�. Mi艂o艣膰 i erotyzm w tw贸rczo艣ci Stanis艂awa Przybyszewskiego (2011) oraz wsp贸艂autork膮 S艂ownika kultury literackiej 艁odzi do 1939 roku (2022). Napisa艂a tak偶e 鈥� wraz z Karolin膮 Ko艂odziej 鈥� Przewodnik literacki po 艁odzi (2017) i wsp贸艂redagowa艂a obszern膮 antologi臋 鈥濨udzi si臋 艁贸d藕鈥︹�� Obrazy miasta w literaturze do 1939 roku (2020). Jest cz艂onkiem Rady Naukowej O艣rodka Bada艅 Interdyscyplinarnych nad Wielokulturow膮 i Wielonarodow膮 艁odzi膮 i Regionem.
Karolina Ko艂odziej 鈥� pracuje w Zak艂adzie Literatury Pozytywizmu i M艂odej Polski Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Autorka monografii Obraz 艁odzi w literaturze pozytywizmu i M艂odej Polski, wsp贸艂autorka ksi膮偶ek Zabytkowe przestrzenie Uniwersytetu 艁贸dzkiego oraz Przewodnik literacki po 艁odzi, a tak偶e autork膮 przewodnika dla dzieci Odkryj 艁贸d藕. Bardzo tw贸rcza ksi膮偶ka o niezwyk艂ym mie艣cie i wsp贸艂autorka Spacerkiem po 艁odzi. Przewodnik dla dzieci. Wsp贸艂redagowa艂a drugi tom monografii Budzi si臋 艁贸d藕. Obrazy miasta - mi臋dzy literatur膮 a publicystyk膮 oraz S艂ownik kultury literackiej 艁odzi do 1939 r. Jej zainteresowania naukowe koncentruj膮 si臋 wok贸艂 literatury pozytywizmu i M艂odej Polski, skupia si臋 na odkrywaniu i badaniu literackiej przesz艂o艣ci 艁odzi, szczeg贸lnie na literaturze popularnej dwudziestolecia mi臋dzywojennego (powie艣ci odcinkowych, komiks贸w itp).
Maciej Robert 鈥� poeta, krytyk literacki i filmowy, redaktor, dziennikarz. Doktor nauk humanistycznych. Jego wiersze znalaz艂y si臋 w antologii prezentuj膮cej dziesi臋cioro najlepszych m艂odych poet贸w europejskich鈥疊lack Warmness Between Fingers鈥�(Zagrzeb, 2010). Laureat nagrody鈥疨olskiego Towarzystwa Wydawc贸w Ksi膮偶ek鈥�(2011), nominowany do鈥疦agrody Poetyckiej im. Wis艂awy Szymborskiej鈥�(2015) oraz mi臋dzynarodowej nagrody im. V谩clava Buriana (2020). Wieloletni recenzent 鈥濸olityki鈥�. Wsp贸艂pracuje z 鈥濴iteratur膮 na 艢wiecie鈥� i 鈥濳si膮偶kami. magazynem do czytania鈥�. Zast臋pca redaktora naczelnego 鈥濼ygla Kultury鈥�. Wicedyrektor Domu Literatury w 艁odzi. Sekretarz Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima. Za dzia艂alno艣膰 dziennikarsk膮 otrzyma艂 w 2013 nagrod臋 鈥瀂艂ote Pi贸ro鈥� im. Jerzego Katarasi艅skiego. Autor ksi膮偶ek poetyckich, w tym tomu Nautilius (Pozna艅, 2016), kt贸rego bohaterk膮 jest 艁贸d藕.
Przemys艂aw Owczarek 鈥� antropolog kultury, doktor nauk humanistycznych, pisarz, animator, redaktor, muzealnik, wyk艂adowca, menad偶er kultury. Autor ksi膮偶ki naukowej Karol Wojty艂a 鈥� Jan Pawe艂 II. Podhala艅ska opowie艣膰 o 艣wi臋tym. (Od historii do mitu 鈥� studium antropologiczne). Autor artyku艂贸w naukowych i krytycznych. Laureat og贸lnopolskich konkurs贸w poetyckich, mi臋dzy innymi: im. H. Po艣wiatowskiej, im. C.K. Norwida, im. R. Wojaczka, im. K.K. Baczy艅skiego, im. Z. Herberta, im. W. Su艂kowskiego (na proz臋 poetyck膮). Laureat Nagrody im. Jacka Bierezina za debiut ksi膮偶kowy w 2006 r. Tom prozy poetyckiej pt. Cyklist (2010) nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia oraz uhonorowany nagrod膮 Polskiego Towarzystwa Wydawc贸w Ksi膮偶ek w kategorii ksi膮偶ki poetyckiej. W 2013 r. Owczarek opublikowa艂 wielogatunkowy poemat proz膮 po艣wi臋cony 艁odzi Miasto do zjedzenia, za艣 w 2015 r. ksi膮偶k臋 dla dzieci Ba艣nie Eliany (Dom Literatury w 艁odzi), tom wierszy Stoj膮c na jednej nodze (Dom Literatury w 艁odzi, 2016), w 2017 r. tom wierszy Jarzmo (Biuro Literackie), za艣 w 2019 r. tom Ekoton (Wielkopolska Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury). Jego wiersze t艂umaczono na j臋zyk angielski, niemiecki, bu艂garski i bo艣niacki. Jest redaktorem naczelnym Kwartalnika Artystyczno-Literackiego 鈥濧rterie鈥� i redaktorem wydawanej przy pi艣mie serii poetyckiej 鈥濨iblioteka Arterii鈥�. Trzykrotny stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie literatury, ostatnio latach 2019/2020 z projektem 艁贸d藕 Hermesa. Esej o p艂ynnym mie艣cie. W latach 2019 - 2021 wyk艂adowca tw贸rczego pisania na UJ (Studium Literacko Artystyczne), U艁 (Tw贸rcze Pisanie; Instytut Kultury Wsp贸艂czesnej) i UAM (Sztuka Pisania; Wydzia艂 Filologii Polskiej i Klasycznej). Urodzi艂 si臋 i mieszka w 艁odzi.
* wst臋p wolny
Wystawa jest cz臋艣ci膮 projektu dr Magdaleny Skrzypczak 艂膮cz膮cego literatur臋 inspirowan膮 piesz膮 w臋dr贸wk膮 z malarstwem. Zapis do艣wiadczania przestrzeni miasta 艁odzi z wizualnym komentarzem w formie obraz贸w i prac utrzymanych w poetyce ekspresjonizmu abstrakcyjnego i abstrakcji lirycznej jest efektem prowadzonego przez dr Magdalen臋 Skrzypczak od kilku lat projektu zapisywania sensorycznych do艣wiadcze艅 z w臋dr贸wek w formie opowiada艅, notatek, brudnopis贸w oraz miniatur plastyczno-s艂ownych.鈥�
kuratorka wystawy: Milena Rosiak
Wi臋cej informacji mo偶na znale藕膰 na stronie wystawy. Zdj臋cia z wernisa偶u znajduj膮 si臋 na .