Szczeg贸lnym atutem tej pozycji jest opisanie konkretnych historii i dylemat贸w bohaterek uzupe艂nionych o odniesienia do bada艅 naukowych - ale przedstawionych w przyst臋pny spos贸b. Sama autorka 鈥� dr Lotta Borg Skoglund jest specjalistk膮 zajmuj膮c膮 si臋 teoretycznie i praktycznie ADHD. 艁膮czy praktyk臋 lekarsk膮 z prac膮 akademick膮 i z aktywno艣ci膮 w organizacjach non profit oraz w stowarzyszeniach pacjent贸w.
Co wa偶ne, jest wiele opracowa艅 dotycz膮cych ADHD u ch艂opc贸w, natomiast przez lata temat ADHD u dziewcz膮t pozostawa艂 w cieniu. Sprawia艂o to, 偶e dziewczyny mog艂y czu膰 si臋 niewidoczne, nierozumiane鈥�, a ich zachowania niejednokrotnie nie by艂y 艂膮czone z ADHD.
Wiem o tym z w艂asnej praktyki. Pracuj膮c zawodowo jako psycholo偶ka, a potem psychoterapeutka, posiadaj膮ca jednocze艣nie do艣wiadczenie zawodowe w procesach diagnostycznych psychologicznych, poznawa艂am dziewczyny i kobiety, kt贸re wykazywa艂y symptomy ADHD i/lub by艂y podczas procesu diagnostyki. Cz臋sto s艂ysza艂y one od otoczenia:
鈥濧DHD to przecie偶 ch艂opi臋ca diagnoza鈥�
albo
鈥瀏dyby艣 si臋 bardziej postara艂a, 艂atwiej by艂oby ci si臋 skoncentrowa膰鈥�.
Tymczasem dzi艣 wiemy, 偶e na ADHD maj膮 wp艂yw czynniki genetyczne, a wyst臋powanie ADHD u obu p艂ci jest nawet w 80% uwarunkowane dziedziczno艣ci膮. U obu p艂ci 鈥� nie tylko u ch艂opc贸w.
Jako psycholo偶ka zajmuj膮ca si臋 zg艂臋bianiem wiedzy teoretycznej i zajmuj膮ca si臋 praktycznymi przypadkami w ramach pracy w o艣rodku NFZ czy komercyjnej dzia艂alno艣ci, niejednokrotnie zastanawia艂am si臋 nad rozd藕wi臋kiem pomi臋dzy teori膮 i klasyfikacjami diagnostycznymi, a rzeczywistymi do艣wiadczeniami i prze偶yciami pacjentek. Przypadki ADHD u ch艂opc贸w by艂y cz臋艣ciej dostrzegane, by膰 mo偶e dlatego, bo wymaga艂y niejednokrotnie dzia艂a艅 interwencyjnych innych os贸b.
Ksi膮偶ka 鈥� pokazuje jednak, 偶e nawet je艣li zachowania wynikaj膮ce z ADHD nie prowokuj膮 natychmiastowych dzia艂a艅 otoczenia, nie oznacza to, 偶e pacjentki nie wymagaj膮 wsparcia. Ich stan r贸wnie mocno wi膮偶e si臋 z cierpieniem i wewn臋trzn膮 potrzeb膮 zmiany.
Ciekaw膮 i wart膮 uwagi perspektyw臋 rzucaj膮 przedmowy zawarte w ksi膮偶ce - daj膮 one dodatkowe spojrzenie na temat ADHD u kobiet. To w艂a艣nie w tej publikacji mo偶na odnale藕膰 refleksje na temat poziomu 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej w postrzeganiu dziewczyn i kobiet z ADHD. Cz臋sto stanowi膮 one grup臋, kt贸ra 鈥瀗ie rzuca si臋 w oczy鈥�, a jednocze艣nie toczy samotn膮 walk臋 鈥� gromadz膮c z czasem coraz wi臋ksze pok艂ady cierpienia, rozczarowania, frustracji i rozpaczy.
W tym miejscu warto doda膰, i偶 w odniesieniu do bada艅 wiadomo, i偶 ADHD jest uwarunkowanym biologicznie zaburzeniem og贸lnorozwojowym, gdzie pewne funkcje m贸zgu kszta艂tuj膮 si臋 ze znacznym op贸藕nieniem. Wi膮偶e si臋 to m.in. z niemo偶no艣ci膮 opanowania emocjonalnego swoich reakcji. Ksi膮偶ka Skoglund wyra藕nie to artyku艂uje.
Autorka przedstawia aktualny zakres wiedzy na temat dzia艂ania m贸zgu os贸b z ADHD oraz funkcjonowania takich os贸b, co daje jeszcze pe艂niejszy obraz zrozumienia pacjentek z tym rozpoznaniem.
Ksi膮偶ka zawiera konkretne i przejrzyste informacje m.in. o: historii rozumienia ADHD; r贸偶nicach pomi臋dzy ADHD a ADD; obrazowym wyja艣nieniu istoty ADHD; znaczeniu diagnostyki, leczenia, psychoedukacji, wsparcia emocjonalnego i poznawczego; roli p艂at贸w czo艂owych i m贸偶d偶ku w funkcjonowaniu ADHD; wp艂ywie hormon贸w na ADHD, funkcjonowaniu kobiet z ADHD podczas cyklu menstruacyjnego i menopauzy; cz臋stym wsp贸艂wyst臋powaniu z ADHD depresji i zaburze艅 l臋kowych, czy zale偶no艣ciach mi臋dzy ADHD a chorobami neurodegeneracyjnymi. Znalaz艂y si臋 tak偶e informacje dotycz膮ce 偶ycia zawodowego, rodzinnego i relacyjnego z perspektywy partnerki, dziewczynki, matki, dziecka, rodzica z ADHD.
Dla wielu pacjentek ADHD nie jest jedyn膮 trudno艣ci膮 w codziennym funkcjonowaniu.
Lotta Borg Skoglund zwraca finalnie uwag臋, 偶e u nastolatk贸w i m艂odych doros艂ych cz臋sto przed rozpoznaniem ADHD pojawia艂y si臋 ponadto fobia spo艂eczna lub zesp贸艂 l臋ku uog贸lnionego, a tak偶e tendencje do eksperymentowania z tytoniem, alkoholem czy narkotykami 鈥� co ma znaczenie zar贸wno diagnostyczne, jak i terapeutyczne. Dodatkowo zdaniem autorki ksi膮偶ki, oko艂o 10% ankietowanych przez ni膮 kobiet przyznawa艂o si臋, i偶 na pewnym etapie swojego 偶ycia, zmaga艂o si臋 tak偶e z zaburzeniami od偶ywiania.
Osoby obserwuj膮ce u kogo艣 ADHD lub dostrzegaj膮ce u siebie trudno艣ci powi膮zane z zaburzeniem mog膮 dzi臋ki tej ksi膮偶ce poczu膰 i zrozumie膰, na czym polegaj膮 te trudno艣ci.
Lektura tej ksi膮偶ki pozwala lepiej zrozumie膰, na czym polegaj膮 problemy z koncentracj膮 uwagi, kontrol膮 proces贸w poznawczych i motywacyjnych. Pomaga tak偶e rozwin膮膰 empati臋 wobec dziewcz膮t i kobiet, kt贸re na co dzie艅 zmagaj膮 si臋 z tymi wyzwaniami.
Te wszystkie informacje zosta艂y zawarte na zaledwie nieca艂ych 250 stronach, a mimo to ksi膮偶ka jest wyj膮tkowo przejrzysta i czytelna.
Dzi臋ki odniesieniom zar贸wno do osobistych historii kobiet oraz do bada艅 naukowych, a tak偶e wiedzy teoretycznej, publikacja dostarcza praktycznych informacji przydatnych zar贸wno dla specjalist贸w, np. pracownik贸w s艂u偶by zdrowia, lecz tak偶e dla dziewczyn i kobiet z diagnoz膮 ADHD i tych, kt贸re podejrzewaj膮 u siebie to zaburzenie.
Polecam t膮 pozycj臋, gdy偶 nie艂atwe zagadnienie zosta艂o przedstawione w prosty spos贸b, a u艂o偶enie tre艣ci powoduje dalsze zaciekawienie. Opisy przypadk贸w dotycz膮 realnych kobiet, co daje coraz lepsze rozumienie problematyki ADHD.