91滴滴

Od 1945 roku podstaw臋 bada艅 pracownik贸w Katedry Teorii Literatury stanowi poetyka (teoretyczna i praktyczna), kt贸ra 艂膮czona jest z r贸偶nymi metodami i narz臋dziami badawczymi.

• Jeste艣my najstarsz膮 uniwersyteck膮 katedr膮 teorii literatury w powojennej historii nauki polskiej.
• Od ponad sze艣膰dziesi臋ciu lat nieprzerwanie stanowimy trzon redakcji czasopisma The Problems of Literary Genres/Zagadnienia Rodzaj贸w Literackich.
• Wyniki prac naukowych wykorzystujemy w dzia艂alno艣ci dydaktycznej, prowadz膮c zaj臋cia dla student贸w tw贸rczego pisania i innych kierunk贸w I i II stopnia w Instytucie Kultury Wsp贸艂czesnej.

Tak jak niegdy艣 teoria literatury dostarcza艂a narz臋dzi do bada艅 nad teatrem i filmem, tak wci膮偶 poetyka stanowi podstaw臋 dla bada艅 kulturowych nad literatur膮, prowadzonych w Katedrze Teorii Literatury. Dzia艂alno艣膰 naukowa i dydaktyczna Katedry obejmuje zar贸wno poetyk臋 teoretyczn膮, zw艂aszcza dla student贸w specjalno艣ci literaturoznawczych, jak i poetyk臋 praktyczn膮, szczeg贸lnie dla adept贸w kierunku tw贸rcze pisanie.

Niemal wszystkich badaczy z zespo艂u po艂膮czy艂o tak偶e opracowywanie hase艂 S艂ownika rodzaj贸w i gatunk贸w literackich (Krak贸w: Uniwersitas 2006, wyd. I, red. G. Gazda, S. Tynecka-Makowska; Warszawa: PWN 2012, wyd. II, red. G. Gazda). Jego dwa wydania podsumowuj膮 studia genologiczne, zapocz膮tkowane przez prof. Stefani臋 Skwarczy艅sk膮, a dokumentowane od 1958 przez mi臋dzynarodowy p贸艂rocznik The Problems of Literary Genres/Zagadnienia Rodzaj贸w Literackich, kt贸rego redaktorem naczelnym jest obecnie prof. Jaros艂aw P艂uciennik.

Poetyka literatury polskiej i 艣wiatowej w uj臋ciu teoretycznym, historycznym i komparatystycznym spaja wielo艣膰 metodologii eksplorowanych, rozwijanych i praktykowanych w Katedrze (m.in. kognitywizm, intertekstualizm, performatyka, feminizm i gender studies czy postkolonializm). Zainteresowania badaczy z zespo艂u dotycz膮 w szczeg贸lno艣ci:

• poetyk literatury polskiej i 艣wiatowej XX i XXI w., ewolucji form genologicznych i narracyjnych w kontek艣cie przemian kulturowych, w tym fenomen贸w literatury popularnej (zjawisk takich jak gotycyzm czy fantasy), liberatury czy literatury elektronicznej;
• bada艅 nad teori膮 interpretacji, teori膮 tekstu dramatycznego, teori膮 wznios艂o艣ci i problematyk膮 empatii, teori膮 i praktyk膮 awangardy, korespondencj膮 sztuk, kultur膮 literack膮;
• zwi膮zk贸w literatury i antropologii oraz literatury i historii, literackich reprezentacji Holocaustu oraz dziej贸w i kultury 呕yd贸w, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem tradycji 偶ydowskiej 艁odzi.

Katedra zorganizowa艂a w ostatnich latach kilka mi臋dzynarodowych i og贸lnopolskich konferencji: Chava Rosenfarb i 偶ydowskie pisarki XX wieku (2023) we wsp贸艂pracy z Centrum Dialogu im. M. Edelmana; Tw贸rcze pisanie - mi臋dzy uniwersytetem a rynkiem (2016);  Literatura prze-pisana (2014); On-line / Of-line 鈥� tekst a do艣wiadczenie (2013); Rodzaje i style krytycyzmu (2011); Reprezentacje Shoah w literaturze i filmie w Europie 艢rodkowej: lata powojenne (2011); Futuryzm. Przysz艂o艣膰 sto lat p贸藕niej (2010); Literatura, kultura i tolerancja (2007); Przestrze艅 ogrodu 鈥� przestrze艅 kultury (2006); Realizm magiczny. Teorie i realizacje artystyczne (2004); Stereotypy w literaturze (i tu偶 obok) 鈥� z IBL PAN (2002); Wok贸艂 gotycyzm贸w: wyobra藕nia, groza, okrucie艅stwo (2001);  

Najwa偶niejsze projekty badawcze prowadzone obecnie w jednostce:

Zagadnienia Rodzaj贸w Literackich" - czasopismo afiliowane przy Katedrze Teorii Literatury - w latach 2024-2026 realizuje grant w ramach programu "Czasopisma" Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Projektem zarz膮dza 艁贸dzkie Towarzystwo Naukowe (wydawca), od strony merytorycznej za koordynacj臋 odpowiada Redakcja (prof. zw. dr hab. Jaros艂aw P艂uciennik i dr Anna Zatora). 

IDUB edycja 2021: Mi臋dzy (re)konstrukcj膮 a emulacj膮. Archiwizacja i popularyzacja literatury elektronicznej 鈥� archiwum tw贸rczo艣ci Kate Pullinger (okres realizacji 2022-2025) - dr A. Przybyszewska