Czym jest papier? Materi膮, kt贸ra ma swoje 藕r贸d艂o w naturze? Powszechnym no艣nikiem informacji? Materia艂em, dzi臋ki kt贸remu informacje oraz wiedza zosta艂y utrwalone i przechowane dla pokole艅 na przestrzeni wielu stuleci?
Wystawa papier贸w czerpanych Zofii Bisiak 鈥濩a艂e stado dmuchawc贸w oczekuje wiatru鈥 wraz z programem towarzysz膮cym jest punktem wyj艣cia do przypomnienia i pokazania bogactwa mo偶liwo艣ci komunikacji, jak膮 na wielu poziomach stwarza papier.

fot. Katarzyna Michalska, zdj臋cia prac z wystawy w Pa艂acu w Miechowicach (2022 r.)
Wernisa偶 odb臋dzie si臋 20 lutego o godz. 18.00 w Bibliotece Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Wystaw臋 b臋dzie mo偶na ogl膮da膰 do 24 marca 2023 r. i b臋dzie otwarta dla publiczno艣ci w godzinach pracy Biblioteki Uniwersytetu 艁贸dzkiego.


Dzi艣 trudno wyobrazi膰 sobie dzieje ludzkiej kultury i cywilizacji bez rozmaitych form komunikacji, bez historii i opowie艣ci utrwalanych przede wszystkim na papierze, bez r臋kopis贸w gromadzonych m.in. w klasztornych bibliotekach, kr贸lewskich zbiorach czy finalnie publicznych instytucjach kultury, takich jak biblioteki czy repozytoria zbior贸w specjalnych, tworzonych po to, by dba膰 o dziedzictwo materialne.
Istotnym momentem w historii papieru by艂o umasowienie jego produkcji 鈥 najpierw w Chinach, a nast臋pnie w innych cz臋艣ciach 艣wiata. Komunikacja rozmaitych tre艣ci ruszy艂a na niespotykan膮 dot膮d skal臋, a teksty nauki i kultury sta艂y si臋 osi膮galne dla tych, kt贸rzy wcze艣niej nie mieli do nich dost臋pu. Po opracowaniu przez Jana Gutenberga ruchomej czcionki drukarskiej rola papieru jako no艣nika informacji ponownie niepomiernie wzros艂a, a opracowania naukowe i i teksty kultury cz臋艣ciej trafia艂y pod strzechy.
Dzi艣 rola papieru zmienia si臋 鈥 po cz臋艣ci zast臋puj膮 go ekrany smartfon贸w i laptop贸w, z kt贸rych czytamy. Cz臋sto jednak ich interfejsy korzystaj膮 ze znanych z papierowych druk贸w sk艂adu tekstu czy podzia艂u na strony. Papier zatem w pewien symboliczny spos贸b wci膮偶 jest tam obecny.
Papier jako materia obecny jest r贸wnie偶 w wielu innych obszarach 鈥 coraz to nowe jego ods艂ony odnajdujemy cho膰by w pracach plastycznych. Mnogo艣膰 struktur i faktur, kt贸ra wynika z r贸偶norodnych sposob贸w wytwarzania papieru, powoduje, 偶e jest on atrakcyjn膮 materi膮 dla artyst贸w, a dzie艂a sztuki wykonane z papieru ciesz膮 si臋 nies艂abn膮c膮 popularno艣ci膮.
Jako no艣nik papier mo偶e s艂u偶y膰 przekazaniu tre艣ci mniej lub bardziej abstrakcyjnych, jednocze艣nie prezentowa膰 naukow膮 precyzj臋 i artystyczn膮 swobod臋. Papier umo偶liwia wymian臋 my艣li i ich konfrontacj臋.
Przygotowuj膮c wystaw臋 i program towarzysz膮cy, pragn臋li艣my skupi膰 si臋 na pokazaniu multidyscyplinarnej dzia艂alno艣ci akademickiej zwi膮zanej z trzema wymienionymi w tytule obliczami papieru: materi膮, medium i wymian膮.
Postawili艣my w zwi膮zku z tym pytania:
I na te w艂a艣nie pytania b臋dziemy poszukiwa膰 odpowiedzi.
Zofia Bisiak, absolwentka historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka wielu og贸lnopolskich, regionalnych i 艣rodowiskowych projekt贸w edukacji kulturalnej. Stworzy艂a pierwsz膮 w Polsce edukacyjn膮 pracowni臋 ceramiczn膮 w 艁ucznicy, gdzie odtworzy艂a zapomniane w Polsce techniki plastyczne (m.in. batik).
Od lat realizuje warsztaty z zakresu edukacji artystycznej adresowane do edukator贸w, pedagog贸w, instruktor贸w, terapeut贸w oraz dzieci i m艂odzie偶y. Otrzyma艂a m.in. nagrod臋 specjaln膮 Fundacji Kultury 鈥濵a艂e Ojczyzny 鈥 Tradycja dla przysz艂o艣ci鈥, jak r贸wnie偶 鈥濶agrod臋 Ministra Kultury za ca艂okszta艂t pracy w kulturze鈥. Koordynuje dzia艂alno艣膰 merytoryczn膮 O艣rodka Szkoleniowego w 艁ucznicy. Przez wiele lat pe艂ni艂a funkcj臋 Wiceprezesa Stowarzyszenia Akademia 艁ucznica. Zajmuje si臋 sztuk膮 naiwn膮, amatorsk膮 i art brut. Tw贸rczo zajmuje si臋 glin膮, tworzy batiki i niezwyk艂e kompozycje z papieru czerpanego. Cz艂owiek-instytucja.
Tak o Zofii Bisiak pisze prof. Ewa Latkowska-呕ychska
Zofia Bisiak r贸wnie偶 czerpie papiery. Jej papierowe dzie艂a prowadz膮 widza do refleksji nad z艂o偶on膮 urod膮 艣wiata ro艣lin. Zosia zatrzymuje je w kartkach papieru, wiod膮 tam nowe 偶ycie, prezentuj膮c urod臋 podleg艂膮 zmianom. Te obrazy odwo艂uj膮 si臋 do przemienno艣ci p贸r roku, od wzrostu, poprzez dojrza艂o艣膰 i czas pozornej straty.
To nie s膮 kwiatki z rabatki. Role pierwszoplanowych bohater贸w graj膮 tam ro艣liny otaczaj膮ce 艁ucznice zewsz膮d. Takie ro艣liny, kt贸re id膮c na spacer i podziwiaj膮c widoki mijamy nie przyjrzawszy si臋 im wcale, bohaterowie drugiego planu. Artystka prezentuje je form膮 kart przeskalowanego pami臋tnika. Zatapiaj膮c urod臋 ro艣lin w papierowej materii, stwarza dla nich nowe przestrzenie wizualne, aby dzieli膰 si臋 z widzem ich budz膮cym zachwyt pi臋knem.
Prace ze zbior贸w Zofii Bisiak zosta艂y udost臋pnione dzi臋ki uprzejmo艣ci artystki i Stowarzyszenia Akademia 艁ucznica.
Redakcja tekstu: Bartosz Ka艂u偶ny (Centrum Komunikacji i PR)