czas i miejsce trwania wystawy: 2 grudnia 2024 鈥 17 stycznia 2025 r., Uniwersytecka Galeria Wozownia 11 (ul. M. Sk艂odowskiej-Curie 11)
迟飞贸谤肠锄测苍颈别: Joanna Szumacher x Justyna Anders-Morawska (U艁)
program towarzysz膮cy: Podczas wernisa偶owego wieczoru odby艂a si臋 dyskusja na temat idei 艂膮czenia sztuki z nauk膮, wsp贸艂pracy badaczki i artystki w projekcie oraz bada艅 na soniczn膮 sfer膮 miasta. Rozmow臋 poprowadzi艂 Antoni Michnik 鈥 doktor nauk humanistycznych (doktorat w IS PAN), historyk kultury, badacz sound studies, performer, kurator.
鈥濸ole si艂owe鈥 to interaktywna, plenerowa instalacja artystyczna, kt贸ra wykorzystuje technik臋 field recordingu, dzi臋ki kt贸rm uchwycono unikalne d藕wi臋ki pochodz膮ce z ogrodu wozowni przy ulicy M. Sk艂odowskiej-Curie 11 w 艁odzi. Praca autorstwa Joanny Szumacher powsta艂a na kanwie bada艅 dotycz膮cych audialnego pejza偶u miasta dr Justyny Anders-Morawskiej z Uniwersytetu 艁贸dzkiego i ma na celu wydobycie i zwr贸cenie uwagi na d藕wi臋ki, kt贸re s膮 cz臋sto nies艂yszalne lub pomijane w codziennym 偶yciu.
鈥濸ole si艂owe鈥 sk艂ada si臋 z rozmieszczonych na terenie ogrodu g艂o艣nik贸w oraz czujnik贸w ruchu. W momencie zbli偶enia do obiektu czujnik automatycznie uruchamia nagrania terenowe zarejestrowane o r贸偶nych porach dnia i nocy na przyleg艂ym do wozowni obszarze. Instalacja przykuwa uwag臋, zach臋ca odbiorc贸w do skoncentrowania si臋 na d藕wi臋kach, kt贸re w normalnej scenerii s膮 przykrywane przez odg艂osy miasta, ulicy. 鈥濸ole si艂owe鈥 kreuje wizualny i audialny pejza偶 miejsca.
Podczas wieczoru otwarcia odby艂a si臋 dyskusja na temat idei 艂膮czenia sztuki z nauk膮, wsp贸艂pracy badaczki i artystki w projekcie oraz bada艅 na soniczn膮 sfer膮 miasta. Rozmow臋 moderowa艂 dr Antoni Michnik, badacz, doktor nauk humanistycznych, historyk kultury, badacz sound studies, performer, kurator.

Tw贸rczyni膮 instalacji jest Joanna Szumacher 鈥 artystka audiowizualna, kompozytorka teatralna, graficzka, muzyczka. Instalacja powsta艂a we wsp贸艂pracy z badaczk膮 U艁 鈥 dr Justyn膮 Anders-Morawsk膮 (WSMiP), kt贸ra bada oddzia艂ywanie polityki i zarz膮dzania publicznego na pejza偶 d藕wi臋kowy miast. Dr Anders-Morawska traktuje d藕wi臋k jako przejaw stanu zdrowia miasta rozumianego jako miejsce do 偶ycia, wsp贸lnota mieszka艅c贸w, arena dzia艂a艅 ekonomicznych, jako scena aktywno艣ci kulturalnej i 藕r贸d艂o inspiracji artystycznej.
Dr Anders-Morawska w swoich badaniach zajmuje si臋 audiosfer膮 miasta jako przedmiotem zainteresowania r贸偶norodnych polityk miejskich. W magazynie 鈥濭lissando鈥 pisze o zagadnieniach zwi膮zanych z ekologi膮 d藕wi臋ku i projektowaniem d藕wi臋kowym miast i przestrzeni publicznych. Poszukuje sposobu, dzi臋ki kt贸remu pejza偶 d藕wi臋kowy miasta przestanie by膰 traktowany przez pryzmat zarz膮dzania ha艂asem, a stanie si臋 przedmiotem projektowania wra偶liwego na to偶samo艣膰 i estetyk臋 przestrzeni.
Zajmuj臋 si臋 pejza偶em d藕wi臋kowym miast 鈥 tym jak brzmi膮 miejsca ha艂a艣liwe, gwarne, t臋tni膮ce 偶yciem, ale tak偶e oazy spokoju. Mam nadziej臋, 偶e moje obecne badania dowarto艣ciuj膮 znaczenie d藕wi臋ku w projektowaniu przestrzeni publicznej oraz zaoferuj膮 model idealny, w stosunku do kt贸rego b臋dzie mo偶na por贸wna膰 obecne praktyki kszta艂towania audiosfery lub zdiagnozowa膰 zaniechania w tym obszarze
m贸wi Justyna Anders-Morawska.

Zmys艂 s艂uchu jest wra偶liwy i szybki. S艂u偶y do wykrywania zagro偶enia, nakierowywania uwagi, komunikowania si臋, wreszcie otwiera drzwi do przyjemno艣ci. S膮 d藕wi臋ki zab贸jcze i d藕wi臋ki koj膮ce. Na co dzie艅 w miastach wi臋cej jest tych, kt贸re niszcz膮 鈥 sprowadzaj膮 bezsenno艣膰, choroby uk艂adu kr膮偶enia, rozdra偶nienie. Przywracaniu dobrostanu audialnego mieszczanom maj膮 s艂u偶y膰 przepisy chroni膮ce 艣rodowisko przed ha艂asem, rekomendacje tworzenia obszar贸w ciszy, rozwi膮zania przywracaj膮ce miasta pieszym i chroni膮ce obszary zielone. W praktyce 艣wiadomo艣膰 spo艂eczna i zwi膮zana z tym wola lub jej brak po stronie os贸b decyzyjnych w samorz膮dach i na szczeblach regionalnym i krajowym w zakresie roli przyjaznego cz艂owiekowi i innym bytom biologicznym pejza偶u d藕wi臋kowego jest nadal ograniczona. Komfort akustyczny to luksus dost臋pny nielicznym, mimo 偶e koj膮ce oddzia艂ywanie ciszy i odg艂os贸w bezpiecznej natury to cecha wsp贸lna wi臋kszo艣ci ludzi 鈥 biofilia jest w nas, przykryta grub膮 warstw膮 cywilizacji z jej po艣piechem i skupieniem na wzro艣cie
dodaje badaczka.

Wi臋cej informacji o prowadzonym przez Justyn臋 Anders-Morawsk膮 projekcie mo偶na znale藕膰 na stronie U艁 (przejd藕 do strony).
Instalacja w innowacyjnej formie przekazu d藕wi臋kowego ma ambicj臋 sta膰 si臋 inspiracj膮 do kolejnych wsp贸lnych dzia艂a艅 artystki i badaczki w obszarze art & science. To tak偶e jeden z element贸w popularyzuj膮cych projekt 鈥淒藕wi臋kowy pejza偶 miasta鈥, kt贸ry w za艂o偶eniach bada potrzeby mieszka艅c贸w du偶ych aglomeracji, by w efekcie da膰 szereg rekomendacji przydatnych do planowania przestrzennego.
Zamknij oczy i s艂uchaj. Za oknem sygna艂 艣mieciarki, przejecha艂 tramwaj po starych torach, drgaj膮 szybki w kredensie po dziadkach. Na s膮siedniej ulicy warkot 鈥 naprawiaj膮 drog臋. Gdzie艣 zgrzyt metalu 鈥 buduj膮 nowy apartamentowiec zaraz obok Twojej kamienicy. Daleko sygna艂 karetki. Pod bram膮 s艂ycha膰 rozmowy, w podw贸rku krzycz膮 dzieci, studnia otoczona wysokimi 艣cianami niesie ich g艂osy, za 艣cian膮 s膮siad s艂ucha radia, w kuchni skwierczy sma偶ona jajecznica i szumi czajnik. Poruszasz si臋, s艂yszysz skrzypienie pod艂ogi, szelest ubra艅, westchni臋cie, szum wody w kaloryferze, coraz mniejsze d藕wi臋ki, mikrod藕wi臋ki przykryte brzmieniem miasta, kt贸re naciera - w ruchu ulicznym, remontach, budowach, krzykach, sygna艂ach. Nie ma ciszy. Ogr贸d w 艣rodku miasta o 艣wicie 鈥 jeden ptak 艣piewa, trzeba si臋 mocno ws艂ucha膰. Ulic膮 obok przeje偶d偶aj膮 taks贸wki, miasto budzi si臋 i zaw艂aszcza przestrze艅, ws膮cza si臋 i naciera.
Wsp贸艂cze艣ni mieszczanie szukaj膮 swojego Edenu w parkach, ogrodach, na skwerach. Tym, kt贸rym brakuje ciszy, mi艂o艣nicy zgie艂ku i wrzawy proponuj膮 wyprowadzk臋 na wie艣 lub do lasu. Nie wystarczy jednak opu艣ci膰 mur贸w miejskich, bo wsp贸艂cze艣nie zgie艂k jest wszechobecny. Urbanizacja, technicyzacja, mechanizacja, antropocen 鈥 ekspansja cz艂owieka obejmuje to, co widzimy, czujemy i s艂yszymy. Zmys艂 s艂uchu jest wra偶liwy i szybki. S艂u偶y do wykrywania zagro偶enia, nakierowywania uwagi, komunikowania si臋, wreszcie otwiera drzwi do przyjemno艣ci. S膮 d藕wi臋ki zab贸jcze i d藕wi臋ki koj膮ce. Na co dzie艅 w miastach wi臋cej jest tych, kt贸re niszcz膮 鈥 sprowadzaj膮 bezsenno艣膰, choroby uk艂adu kr膮偶enia, rozdra偶nienie. Przywracaniu dobrostanu audialnego mieszczanom maj膮 s艂u偶y膰 przepisy chroni膮ce 艣rodowisko przed ha艂asem, rekomendacje tworzenia obszar贸w ciszy, rozwi膮zania przywracaj膮ce miasta pieszym i chroni膮ce obszary zielone. W praktyce 艣wiadomo艣膰 spo艂eczna i zwi膮zana z tym wola lub jej brak po stronie os贸b decyzyjnych w samorz膮dach i na szczeblach regionalnym i krajowym w zakresie roli przyjaznego cz艂owiekowi i innym bytom biologicznym pejza偶u d藕wi臋kowego jest nadal ograniczona. Komfort akustyczny to luksus dost臋pny nielicznym, mimo 偶e koj膮ce oddzia艂ywanie ciszy i odg艂os贸w bezpiecznej natury to cecha wsp贸lna wi臋kszo艣ci ludzi 鈥 biofilia jest w nas, przykryta grub膮 warstw膮 cywilizacji z jej po艣piechem i skupieniem na wzro艣cie.
Proces przygotowywania z Joann膮 Szumacher pracy d藕wi臋kowo-przestrzennej na terenie ogrodu przy ul. Curie-Sk艂odowskiej unaoczni艂 i unauszni艂 kilka zjawisk, o kt贸rych przy okazji bada艅 prowadzonych w projekcie 鈥濿arto艣膰 publiczna pejza偶u d藕wi臋kowego miast poprzemys艂owych鈥 mia艂am okazj臋 si臋 przekona膰. Miasta s艂ucha si臋 wielozmys艂owo, s艂uchamy przez obraz, dotyk, zapach. S艂uchamy w nawi膮zaniu do wcze艣niejszych do艣wiadcze艅. S艂uchamy poprzez oczekiwania, stereotypy, tworz膮c reprezentacje d藕wi臋kowe miejsc 鈥 ogrody i parki wyobra偶one z koj膮cym odg艂osem fontanny, 艣piewem ptak贸w, szumem li艣ci, wyobra偶one rynki i skwery z gwarem przechodni贸w, dobiegaj膮cym szumem z bar贸w i restauracji. Miasto ogr贸d i miasto t臋tni膮ce 偶yciem. Tak chcemy je s艂ysze膰. Pr贸buj膮c uchwyci膰 idealny ogr贸d miejski stajemy przed wyzwaniem. Surowe nagrania ukazuj膮 inwazj臋 miasta, kt贸rego nie chcemy. Chronimy si臋 wi臋c przed nim tworz膮c ba艅ki audialne, zak艂adaj膮c s艂uchawki, uciekaj膮c do izolowanych od d藕wi臋ku pomieszcze艅. Architekci s膮 przyzwyczajeni do my艣lenia o d藕wi臋ku jako problemie, kt贸ry nale偶y trzyma膰 na zewn膮trz. Poprzez po艂膮czenie sztuki z badaniami naukowymi chcemy zwi臋kszy膰 艣wiadomo艣膰 spo艂eczn膮 i uwra偶liwi膰 mieszka艅c贸w na kwesti臋 ochrony pejza偶u d藕wi臋kowego miast, kt贸ry wspiera dobrostan. Dokumentacja d藕wi臋kowa, szczeg贸lnie w formie instalacji, pozwala nie tylko na bierne odbieranie d藕wi臋k贸w, ale na aktywne zaanga偶owanie w ich s艂uchanie i odczuwanie ich warto艣ci. Projekt promuje wi臋c ide臋, 偶e d藕wi臋k nie jest tylko t艂em 偶ycia miejskiego, lecz ma znaczenie dla jako艣ci 偶ycia i wra偶e艅 estetycznych, kt贸re kszta艂tuj膮 przestrze艅 publiczn膮. Wyniki bada艅 maj膮 potencjalne zastosowanie w ochronie 艣rodowiska, architekturze krajobrazu i urbanistyce. Poprzez uwzgl臋dnienie pejza偶u d藕wi臋kowego w planowaniu miejskim projekt sugeruje nowe podej艣cia do przestrzeni publicznej, w kt贸rej d藕wi臋k staje si臋 istotnym elementem krajobrazu. S艂uchanie jest jak czu艂y i uwa偶ny dotyk. Dotknijmy ukrytych pod zgie艂kiem warstw miasta.
Artystka audiowizualna, kompozytorka teatralna, graficzka, muzyczka. Autorka albumu Kopyta Z艂a (wsp贸lnie z Paw艂em Cie艣lakiem, Requiem Records), audiobooka i ksi膮偶ki Bambino (Altanova Press), dyskietki I will find (Pionierska Records) oraz s艂uchowiska C贸rka Rabina (wydawnictwo NKIE) i albumu fieldrecordingowego Postcards from 艁贸d藕 (2022). Tworzy muzyk臋 teatraln膮 (Teatr Polski w Poznaniu, Teatr im. Siemaszkowej w Rzeszowie, Teatr Nowy w 艁odzi). Od 2016 roku wsp贸艂tw贸rczyni i kuratorka Galerii W Y w 艁odzi, od 2020 roku pe艂ni funkcj臋 dyrektorki artystycznej Festiwalu Kultury 呕ydowskiej w Grodzisku Mazowieckim, kt贸rego jest pomys艂odawczyni膮. Wsp贸艂kuratorka festiwalu 艁贸d藕 4 Kultury 2019 - sztuki wizualne. W latach 2015-2016 prowadzi艂a w Muzeum Sztuki w 艁odzi cykl muzyczny Byle do wiosny. Laureatka Punktu dla 艁odzi, Plastr贸w Kultury w dw贸ch kategoriach, plebiscytu Wios艂a Kultury Gazety Wyborczej 艁贸d藕. Dwukrotna stypendystka Prezydent Miasta 艁odzi. Wsp贸艂za艂o偶ycielka labelu kasetowego -SUPER-, cz艂onkini duet贸w: Smutne Kobiety, BETON. Wybrane koncerty i wystawy: DomOffOn 艁贸d藕, Tauron Nowa Muzyka, Ars Independent, The Life Intense w galerii W139 w Amsterdamie (Niderlandy), Avvistamenti - (non) 猫 un festival w Bisceglie (W艂ochy), 艁贸d藕 4 Kultury, galeria Lokal 30
Adiunkt na Wydziale Studi贸w Mi臋dzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu 艁贸dzkiego, cz艂onkini Rady Naukowej Interdyscyplinarnego Centrum Studi贸w Miejskich. W swoich badaniach zajmuje si臋 obecnie audiosfer膮 miasta jako przedmiotem zainteresowania r贸偶norodnych polityk miejskich. Poszukuje sposobu, dzi臋ki kt贸remu pejza偶 d藕wi臋kowy miasta przestanie by膰 traktowany przez pryzmat zarz膮dzania ha艂asem, a stanie si臋 przedmiotem projektowania wra偶liwego na to偶samo艣膰 i estetyk臋 przestrzeni. Uko艅czy艂a stosunki mi臋dzynarodowe i zarz膮dzanie na Uniwersytecie 艁贸dzkim, prowadzi艂a wyk艂ady na Uniwersytetach w Tampere, Vaxjo i Maceracie. Zajmowa艂a si臋 badaniami nad wsp贸艂rz膮dzeniem w polskich metropoliach.