91滴滴

Dorota Stolarska-Kultys
ZROST

Otwarcie wystawy: 14 Czerwca 2022 o godzinie 18:00
Wystawa czynna do 26 czerwca od poniedzia艂ku do soboty w godzinach 15-18.

Wozownia 11

W ksi膮偶ce Nowoczesno艣膰 i Zag艂ada Zygmunt Bauman okre艣li艂 nowoczesn膮 zbiurokratyzowan膮 kultur臋, z kt贸rej zrodzi艂 si臋 Holokaust, mianem 鈥瀔ultury ogrodniczej鈥�. Upatrywa艂 jej 藕r贸de艂 w o艣wieceniowej zmianie podej艣cia do natury i szczeg贸lnej roli, kt贸r膮 zacz臋to od tego czasu przypisywa膰 nauce. Nauce, kt贸ra s艂u偶y艂a badaniu i klasyfikowaniu ludzi, zwierz膮t czy ro艣lin w zbli偶ony spos贸b.

Zaimplementowany do bada艅 nad 艣wiatem ludzi spos贸b opisywania przyrody zr贸wna艂 spo艂ecze艅stwo z ogrodem i niezaoranym ugorem, kt贸rego upraw臋 nale偶y zaplanowa膰 i doprowadzi膰 do okre艣lonego kszta艂tu. W id臋 t臋 od samego pocz膮tku wpisane by艂o warto艣ciowanie i opresja przejawiaj膮ca si臋 tak偶e w stosowanej nomenklaturze: odchwaszczanie, trzebienie, plenienie czy segregacja. Cho膰 jej apogeum stanowi膮 wydarzenia II wojny 艣wiatowej, stoi ona za ka偶dym ludob贸jstwem czy publicznym przyzwoleniem na przemocowy j臋zyk lub gest. Praca skupia si臋 na tym ostatnim, ukazuj膮c nienaturalno艣膰 sytuacji podleg艂o艣ci i oceny na fotografiach inspirowanych pomiarami antropometrycznymi. Towarzysz膮 im filmy ukazuj膮ce krajobraz Rajska 鈥� niewielkiej wsi le偶膮cej obok O艣wi臋cimia. W latach 1941 鈥� 1945 funkcjonowa艂 tam podob贸z, w kt贸rym dzia艂a艂o gospodarstwo rolne. Wi臋藕niowie, a przede wszystkim wi臋藕niarki, zajmowali si臋 w nim ogrodnictwem i hodowl膮 ro艣lin, w tym eksperymentaln膮 upraw膮 gumodajnego mniszka kok-sagiz. Ro艣liny poddawane by艂y codziennym obserwacjom i pomiarom, ewidencjonowane, znakowane i segregowane. Okazy uznane za warto艣ciowe oddzielano od pozosta艂ych przy pomocy kasten贸w 鈥� rodzaju szklani. Rajsko to przestrze艅, w kt贸rej ludzie i ro艣liny podlegali tym samym opresyjnym gestom.