Silne zwi膮zki z laboratoriami w Europie
Jak m贸wi prof. Maria Bryszewska, kierownik Katedry Biofizyki Og贸lnej od 24 lat, a jednocze艣nie osoba zwi膮zana z Uniwersytetem 艁贸dzkim od pocz膮tku swojej kariery naukowej, katedra prowadzi intensywn膮 wsp贸艂prac臋 mi臋dzynarodow膮 z wieloma o艣rodkami na 艣wiecie rozpocz臋t膮 w latach 80. XX w. przez prof. dr hab. Wand臋 Leyko prekursork臋 bada艅 biofizycznych w 艁odzi i kontynuowan膮 w latach nast臋pnych. Ju偶 wtedy organizowano cykliczne sympozja 鈥濬ree radicals in biology and medicine鈥�, w kt贸rych brali udzia艂 badacze z ca艂ego 艣wiata, poczynaj膮c od Australii na USA ko艅cz膮c.
Od pocz膮tku XXI wieku g艂贸wnym badanym zagadnieniem katedry sta艂y si臋 nanocz膮stki, w tym przede wszystkim dendrymery, kt贸re s膮 pozyskiwane nie tylko komercyjnie, lecz przede wszystkim od wsp贸艂pracuj膮cych z katedr膮 partner贸w.
Dendrymery - to syntezowane w laboratorium cz膮steczki o rozga艂臋zionej, symetrycznej i tr贸jwymiarowej strukturze. Dendrymery s膮 szczeg贸lnie interesuj膮ce dla naukowc贸w, poniewa偶 ich struktura pozwala na precyzyjne kontrolowanie wielko艣ci, kszta艂tu i w艂a艣ciwo艣ci chemicznych, co czyni je bardzo przydatnymi w wielu r贸偶nych dziedzinach. Dendrymery s膮 obecnie intensywnie badane przez naukowc贸w na ca艂ym 艣wiecie, poniewa偶 ich w艂a艣ciwo艣ci mog膮 mie膰 liczne zastosowania w przysz艂o艣ci.
Profesor Bryszewska zapytana o przyk艂ady prowadzonych kooperacji, wymienia wiele znacz膮cych o艣rodk贸w naukowych:
- zesp贸艂 prof. Jean-Pierre鈥檃 Majorala, z Francuskiej Akademii Nauk w Tuluzie, tw贸rc臋 dendrymer贸w fosforowych o niezwykle ciekawych w艂a艣ciwo艣ciach,
- zesp贸艂 prof. Javiera F. de la Maty i Prof. Rafaela Gomeza-Ramireza z Uniwersytetu w Alcala (Hiszpania) tw贸rc贸w dendrymer贸w karbokrzemowych oraz
- zesp贸艂 dr. Dietmara Appelhansa z Instytutu Bada艅 Polimer贸w w Dre藕nie (dendrymery op艂aszczone resztami cukrowymi).
Od wielu lat prowadzona jest r贸wnie偶 znakomita wsp贸艂praca z:
- Akademi膮 Nauk Bia艂orusi w Mi艅sku (prof. D. Shcharbin 鈥� ponad 60 wsp贸lnych publikacji), kt贸ra obecnie w zwi膮zku z wojn膮 na Ukrainie zosta艂a zawieszona,
- Uniwersytetem Comeniusa w Bratys艂awie (prof. I. Waczulikova),
- Uniwersytetem w Atenach (prof. C. Demetzos, dr Nikolaos Naziris),
- G艂贸wnym Szpitalem im. Gregorio Maranon w Madrycie (prof. M.A. Munoz-Fernandez),
- Uniwersytetem w Rydze (prof. M. Issaguliantis),
- Uniwersytetem w Neapolu (prof. S. Galdiero),
- Uniwersytetem w Lipsku (prof. Achim Aigner).
Wymienione zespo艂y wielokrotnie wyst臋powa艂y o wsp贸lne mi臋dzynarodowe projekty badawcze.
W ramach projekt贸w odbywaj膮 si臋 ci膮gle wyjazdy do wsp贸艂pracuj膮cych o艣rodk贸w i przyjazdy do U艁. Mo偶na powiedzie膰, 偶e jest to ci膮g艂a wymiana (kilkana艣cie wyjazd贸w/przyjazd贸w rocznie) pracownik贸w, doktorant贸w i student贸w. We wszystkich o艣rodkach s膮 prowadzone r贸wnolegle w spos贸b ci膮g艂y badania i na ich podstawie publikowane wsp贸lne artyku艂y w liczbie kilkunastu rocznie 鈥� podkre艣la prof. Bryszewska.
Nanocz膮stki chimeryczne w walce z rakiem - projekt badawczy dra Nazirisa
Jednym z naukowc贸w, kt贸rzy odwiedzili 艁贸d藕 w 2022 r. by艂 Nikolaos Naziris, dr nauk farmaceutycznych z Uniwersytetu w Atenach. Jak opisuje prof. Bryszewska:
Zesp贸艂 profesora Costasa Demetzosa, w kt贸rym jest zatrudniony doktor Naziris, specjalizuje si臋 w badaniach nanocz膮stek chimerycznych, kt贸rych g艂贸wnym sk艂adnikiem s膮 liposomy w aspekcie zastosowania ich do transportu lek贸w/gen贸w do kom贸rki.
Dr Naziris zosta艂 zatrudniony w Katedrze Biofizyki Og贸lnej U艁 od czerwca 2021 do ko艅ca wrze艣nia 2022 r. w ramach projektu IDUB Junior Researcher in Residence. Celem projektu by艂o opracowanie i stworzenie chimerycznej nanocz膮stki, kt贸ra mog艂aby efektywnie ko-transportowa膰 leki i kwasy nukleinowe do kom贸rek rakowych, analiza jej w艂a艣ciwo艣ci, stabilno艣ci i aktywno艣ci przeciwnowotworowej. Wynikiem projektu b臋dzie kilka publikacji.
Historia wsp贸艂pracy dr Nazirisa z U艁 si臋ga jednak ju偶 2019 r., kiedy to, za po艣rednictwem (NAWA), otrzyma艂 mo偶liwo艣膰 przeprowadzenia w 艁odzi eksperyment贸w do swojej pracy doktorskiej. By艂 to pocz膮tek owocnej kooperacji, kt贸rej wyrazem sta艂a si臋 d艂u偶sza wizyta badawcza w 2022 r.
奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 mi臋dzy 艂贸dzkim i ate艅skim o艣rodkiem badawczym s艂owami dra Nazirisa
Poni偶ej prezentujemy, kr贸tkie nagranie (w j臋zyku angielskim) w kt贸rym dr Naziris opowiada o swoim do艣wiadczeniu pracy w 艁odzi i owocnej mi臋dzynarodowej wsp贸艂pracy pomi臋dzy 艂贸dzkim i ate艅skim o艣rodkiem badawczym.
Dr Naziris podkre艣la, 偶e historia wsp贸艂pracy mi臋dzy wspomnianymi plac贸wkami badawczymi si臋ga 2008 r., a sie膰, w kt贸rej dzia艂aj膮 laboratoria, sk艂ada si臋 z 20 kraj贸w i prawie 300 os贸b realizuj膮cych wsp贸lnie wiele konferencji, szkole艅 i warsztat贸w, z dorobkiem ponad 100 opublikowanych artyku艂贸w naukowych. Ambicj膮 grupy jest stworzenie grona du偶ych zespo艂贸w naukowych, kt贸re b臋d膮 ubiega膰 si臋 o presti偶owe granty i zapewni膮 podstawy do wsp贸艂pracy z przemys艂em farmaceutycznym, rozwojem i zwi臋kszanie skali zaawansowanych produkt贸w leczniczych, w oparciu o zasady nanotechnologii.
Publikacja bada艅 przeprowadzonych w ramach wsp贸艂pracy dw贸ch laboratori贸w pozwoli艂a lepiej zrozumie膰 nanosystemy dostarczania lek贸w, dzi臋ki zebraniu fundamentalnych informacji wyja艣niaj膮cych patogenezy chor贸b neurologicznych oraz doprowadzi艂a do opracowania dendrymer贸w zamkni臋tych w liposomach, kt贸re s膮 obiecuj膮ce jako no艣niki do ukierunkowanego i wydajniejszego dostarczania lek贸w przeciwnowotworowych.
Dr Naziris, jak sam podkre艣la, podczas swojego rocznego pobytu na Uniwersytecie 艁贸dzkim mia艂 mo偶liwo艣膰 poznania nowych technik badawczych, a dzi臋ki interakcjom z wieloma grupami badaczy i wizytom w innych laboratoriach stworzy艂 sie膰 wsp贸艂pracownik贸w, z kt贸rymi b臋dzie stara艂 si臋 o kolejne odkrycia naukowe.
Cudowne mechanizmy rz膮dz膮ce makrokosmosem
W wywiadzie dr Naziris w interesuj膮cych i inspiruj膮cych s艂owach m贸wi o swoich osobistych powodach zostania naukowcem:
Od dziecka fascynowa艂a mnie matematyka i fizyka. P贸藕niej, kiedy zapozna艂em si臋 z chemi膮 i biologi膮, zacz膮艂em zdawa膰 sobie spraw臋, jak fundamentalne prawa maj膮 zastosowanie do materia艂贸w, organizm贸w 偶ywych, 偶ycia i natury. Istniej膮 cudowne mechanizmy rz膮dz膮ce makrokosmosem, jak r贸wnie偶 mikrokosmosem. Moj膮 偶yciow膮 pasj膮 jest pog艂臋bianie wiedzy o procesach, kt贸re doprowadzi艂y do powstania kom贸rki i samego 偶ycia, a tak偶e o z艂o偶ono艣ci ich organizacji i le偶膮cych u ich podstaw mechanizmach. Regu艂y, kt贸re obowi膮zywa艂y podczas tych pierwotnych (archegon贸w) proces贸w, mog膮 pom贸c nam zrozumie膰, jak dzia艂a przyroda i da膰 nam dar ewolucji, w tym odpowied藕 jak leczy膰 trudne choroby. Taka wiedza pomaga nam budowa膰 innowacyjne funkcjonalne terapie.
Piel臋gnowana m艂odzie艅cza fascynacja sprawia, 偶e pasja do pracy w roli naukowca nie opuszcza dra Nazirisa nawet na chwil臋 i sprawia on wra偶enie osoby, kt贸ra nie zamieni艂aby tej pracy na 偶adn膮 inn膮.
Otwarcie na 艣wiat, to jeden z najwa偶niejszych aspekt贸w rozwoju uczelni wy偶szej. Warto艣ciowe kontakty nie powstaj膮 jednak z dnia na dzie艅, ale wymagaj膮 intensywnej, d艂ugofalowej wsp贸艂pracy, otwarto艣ci i odwagi wszystkich os贸b zaanga偶owanych w proces kooperacji. Katedra Biofizyki Og贸lnej posiada w tym zakresie olbrzymie do艣wiadczenie, kt贸re co roku procentuje wysoko punktowanymi publikacjami, podnosz膮c rang臋 ca艂ego Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Materia艂 藕r贸d艂owy: prof. Maria Bryszewska (Katedra Biofizyki Og贸lnej), dr Nikolaos Naziris
Redakcja: Micha艂 Gruda (Centrum Komunikacji i PR)
Misja台 Uniwersytetu 艁o虂dzkiego jest rzetelne prowadzenie badan虂 naukowych oraz aktywne g艂oszenie prawdy z nich p艂yna台cej, tak by ma台drze kszta艂cic虂 kolejne pokolenia, byc虂 uz虈ytecznym dla spo艂eczen虂stwa oraz odwaz虈nie odpowiadac虂 na wyzwania wspo虂艂czesnego s虂wiata. Doskona艂o艣膰 naukowa jest dla nas zawsze najlepszym kompasem. Nasze warto艣ci to: odwaga, ciekawo艣膰, zaanga偶owanie, wsp贸艂praca i szacunek.