91滴滴

Pochodz臋 z rodziny przedsi臋biorczej, prowadz膮cej przez d艂ugi czas biznes rodzinny w sektorze ogrodniczym w 艁odzi. Od najm艂odszych lat pomaga艂em rodzicom w ich obowi膮zkach biznesowych. Pe艂ni艂em funkcje wykonawcze w sferze produkcji a nast臋pnie zarz膮dza艂em dystrybucj膮 i by艂em odpowiedzialny za utrzymywanie kontakt贸w ze sta艂ymi klientami hurtowymi i detalicznymi. Po uko艅czeniu studi贸w magisterskich na kierunku ekonomika i organizacja handlu zagranicznego na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego podj膮艂em prac臋 zawodow膮 w praktyce gospodarczej poza biznesem rodzinnym. Sta偶 odby艂em w Zak艂adzie Handlu Sprz臋tem Ogrodniczym 鈥濰ortmasz鈥� w Skierniewicach, gdzie obs艂ugiwa艂em import sprz臋tu z rynku w臋gierskiego. Zajmowa艂em kierownicze stanowiska w Zak艂adzie Us艂ug Eksportowych w Skierniewicach (dzia艂 handlu i administracji) a nast臋pnie w przedsi臋biorstwach handlu zagranicznego w Warszawie zarz膮dzaj膮c dzia艂alno艣ci膮 eksportow膮 oraz importow膮 w wielu bran偶ach. Najwi臋ksze sukcesy osi膮ga艂em w bran偶y odzie偶owej, przygotowuj膮c kolekcje sezonowe i zawieraj膮c kontrakty na ich produkcje z przedsi臋biorstwami hinduskim. Specyfik臋 bran偶y poznawa艂em dzi臋ki uczestnictwu w mi臋dzynarodowych targach bran偶owych oraz dzi臋ki bliskim relacjom z kontrahentami. Ju偶 wtedy do艣wiadczy艂em, 偶e sieci relacji personalnych s膮 kluczowe w osi膮ganiu sukces贸w biznesowych, szczeg贸lnie na rynkach zagranicznych. Za swoje osi膮gni臋cia zawodowe by艂em wielokrotnie nagradzany.

W 1993 roku zwi膮za艂em si臋 z Mazowieck膮 Wy偶sz膮 Szko艂膮 Humanistyczno-Pedagogiczn膮 w 艁owiczu, w kt贸rej prowadzi艂em zaj臋cia dydaktyczne z zakresu marketingu i zarz膮dzania mi臋dzynarodowego. Dzieli艂em si臋 ze studentami bogatym do艣wiadczeniem praktycznym, nabytym podczas wcze艣niejszej pracy zawodowej. Przez kilka lat pe艂ni艂em tam tak偶e funkcj臋 dyrektora Studium J臋zyk贸w Obcych. Do aktywno艣ci dydaktycznej a nast臋pnie naukowej w ramach uczelni wy偶szej zach臋ci艂 mnie Pan Prof. Jan Je偶ak z Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Uzna艂, 偶e posiadam umiej臋tno艣ci cenne i po偶膮dane w dzia艂alno艣ci dydaktyczno-naukowej. Zaproponowa艂 mi i mojej 偶onie , aby艣my rozpoznali problematyk臋 przedsi臋biorczo艣ci rodzinnej w teorii i w praktyce, kt贸ra w tamtych czasach by艂a nieznana nauce polskiej. Prekursorem rodz膮cej si臋, nowej specjalno艣ci naukowej w dyscyplinie nauk o zarz膮dzaniu by艂y Stany Zjednoczone. Przyj膮艂em propozycj臋, traktuj膮c j膮 jako wyzwanie i szans臋 wniesienia nowej jako艣ci w 偶ycie zawodowe. Nie bez znaczenia by艂 fakt, 偶e sam pochodzi艂em z rodziny przedsi臋biorczej i czu艂em specyfik臋 zarz膮dzania przedsi臋biorstwem rodzinnym a dzi臋ki umiej臋tno艣ciom lingwistycznym nie mia艂em 偶adnych problem贸w za studiami literaturowymi w j臋zyku angielskim. Efektem wyt臋偶onej pracy badawczej mojej i 偶ony Alicji Winnickiej - Popczyk by艂o przygotowanie i obrona rozprawy doktorskiej.

Na posiedzeniu w dniu 27 marca 2000 r. Rada Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego nada艂a mi stopie艅 doktora nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarz膮dzaniu a od 1 pa藕dziernika 2000 r. by艂em zatrudniony w Uniwersytecie 艁贸dzkim na stanowisku adiunkta w Katedrze Zarz膮dzania Przedsi臋biorstwem na Wydziale Zarz膮dzania.

2003 r uzyska艂em dyplom uko艅czenia szkolenia na Uniwersytecie w Teksasie (IC2 Institute) w ramach transferu programu 鈥� Master of Science in Science in Technology (MSST)鈥� do Uniwersytetu 艁贸dzkiego w specjalno艣ci Internationalization of Technology. Nabyta wiedza i do艣wiadczenie ameryka艅skie wywar艂y du偶y wp艂yw na moj膮 dalsz膮 aktywno艣膰 naukow膮 i dydaktyczn膮.

Podczas pracy na U艁 w ramach programu Erasmus teacher mobility odby艂em podr贸偶e s艂u偶bowe jako visiting professor na uczelnie w Finlandii, Irlandii, Portugalii, Hiszpanii, W艂oszech, Turcji, Grecji oraz na Cyprze i na Malcie. Podczas wyk艂ad贸w prezentowa艂em najnowsze wyniki swoich bada艅.

Od samego pocz膮tku mojej aktywno艣ci akademickiej koncentruje swoje zainteresowania naukowo-badawcze na przedsi臋biorczo艣ci rodzinnej i specyfice zarz膮dzania przedsi臋biorstwem rodzinnym. Pasjonuje mnie ta formu艂a biznesu z uwagi na tradycje przedsi臋biorcze mojej rodziny oraz z uwagi na szanse, jakie generuje dla m艂odej gospodarki wschodz膮cej, dla kt贸rej istotn膮 barier膮 wzrostu jest brak kapita艂u lub jego koszt. W wi臋kszo艣ci przypadk贸w firmy rodzinne w pocz膮tkowych fazach swojego cyklu 偶ycia wykorzystuj膮 cenny zas贸b strategiczny, niematerialny, jakim jest wysoki poziom zaufania interpersonalnego, emocjonalnego. Budowanie tego wymiaru zaufania mi臋dzy nie spokrewnionymi osobami w firmach nierodzinnych wymaga d艂ugiego okresu czasu, cz臋stych interakcji a i tak rezultat podejmowanych wysi艂k贸w jest niepewny. Wsp贸lna historia, do艣wiadczenia, emocje, to偶samo艣膰, rytua艂y sk艂adaj膮 si臋 na krytyczny czynnik powi膮zania cz艂onk贸w rodziny i piel臋gnowania w艣r贸d nich zaufania emocjonalnego[1]. Natychmiastowy dost臋p do tego typu zasobu przez przedsi臋biorstwo rodzinne skutkuje wnoszeniem do jego aktyw贸w prywatnych kapita艂贸w i innych zasob贸w nale偶膮cych do cz艂onk贸w rodziny, ichmotywacj膮, po艣wi臋ceniem, determinacj膮 i zaanga偶owaniem w dzia艂alno艣膰 na rzecz powodzenia wsp贸lnego przedsi臋wzi臋cia, w ko艅cu ich cierpliwo艣ci膮 i gotowo艣ci膮 do wyrzecze艅 w fazie przedsi臋biorczej biznesu lub p贸藕niej w okresach s艂abszej koniunktury. Zaufanie interpersonalne, emocjonalne sk艂adaj膮ce si臋 na kapita艂 spo艂eczny (rodzinny)jest 藕r贸d艂em przewagi konkurencyjnej firm rodzinnych nad ich odpowiednikami nierodzinnymi. Uwa偶a si臋 tak偶e, 偶e zaufanie emocjonalne i jego implikacje dla biznesu rodzinnego u艂atwi艂y w przesz艂o艣ci rozw贸j gospodarczy USA, Wielkiej Brytanii, Japonii, Korei Po艂udniowej a obecnie jest szans膮 rozwojow膮 kraj贸w postkomunistycznych, w kt贸rych rynki kapita艂owe s膮 nie w pe艂ni rozwini臋te lub dost臋p do nich ograniczony.

Z uwagi na brak opracowa艅 polskich podj膮艂em studia literaturowe publikacji zagranicznych. Powo艂ywanie si臋 na ustalenia i badania 艣wiatowe w zakresie przedsi臋biorczo艣ci rodzinnej uzna艂em za zasadne z dw贸ch powod贸w. Po pierwsze, podstaw膮 rozwa偶a艅 nad przedsi臋biorczo艣ci膮 rodzinn膮 w rozwini臋tej gospodarce rynkowej jest twierdzenie M.A.Gallo, zgodnie z kt贸rym firmy rodzinne na 艣wiecie funkcjonuj膮 wed艂ug tej samej logiki i s膮 w zasadzie identyczne pod wzgl臋dem swoich problem贸w i zagadnie艅, jak i mo偶liwych sposob贸w ich rozwi膮zania. Nie mo偶na zatem m贸wi膰 o jakiej艣 艣cis艂ej specyfice narodowej tych podmiot贸w, a jedynie o r贸偶nicach wynikaj膮cych z poziomu rozwoju spo艂eczno-gospodarczego danego kraju czy te偶 etapu rozwoju konkretnego przedsi臋biorstwa. Socjologowie zgadzaj膮 si臋, 偶e ka偶da rodzina jest grup膮 pierwotn膮, zwi膮zkiem intymnym, opartym na wzajemnym uczuciu, wsp贸艂dzia艂aniu i wzajemnej odpowiedzialno艣ci, w kt贸rym akcent pada na wzmacnianie wewn臋trznych relacji i interakcji. Wiele definicji socjologicznych d膮偶y r贸wnie偶 do wypracowania tej w艂a艣ciwej dla rodziny jako 鈥瀠niwersalnej instytucji spo艂ecznej鈥�, okre艣laj膮c j膮 鈥瀠trwalonym w tradycji wszystkich kultur, zrytualizowanym zespo艂em dzia艂a艅 ludzkich ukierunkowanym na zaspokajanie istotnych potrzeb swoich cz艂onk贸w (g艂贸wnie seksualnych, prokreacyjnych, ekonomicznych i socjalizacyjnych)鈥�. Po drugie sama metodologia bada艅 zagranicznych mo偶e stanowi膰 inspiracj臋 dla organizacji podobnych w Polsce.

Przebieg mojej dotychczasowej aktywno艣ci naukowo-badawczej sk艂ada si臋 z czterech faz.

I. W pierwszej fazie stara艂em si臋 w oparciu o wiedz臋 艣wiatow膮, w艂asne obserwacje i badania w warunkach polskich opracowa膰 koncepcj臋 kluczowych czynnik贸w sukcesu przedsi臋biorstw rodzinnych. S膮 to: planowanie sukcesji w艂asno艣ci i w艂adzy, optymalizacja 藕r贸de艂 finansowania wzrostu, profesjonalizacja zarz膮dzania i struktury w艂asno艣ci oraz umiej臋tno艣膰 neutralizowania konflikt贸w wynikaj膮cych z nak艂adania si臋 system贸w: biznesu, w艂asno艣ci i rodziny. Te cztery obszary krytyczne w zarz膮dzaniu przedsi臋biorstwem rodzinnym zosta艂y opisane w pierwszej w Polsce ksi膮偶ce mojego wsp贸艂autorstwa, o charakterze biznesowym po艣wi臋conej przedsi臋biorczo艣ci rodzinnej 鈥� Przedsi臋biorstwo rodzinne. Funkcjonowanie i rozw贸j鈥� wydanej przez Difin w 2004 roku. Czynniki sukcesu firm rodzinnych zosta艂y pozytywnie zweryfikowane przeze mnie i Alicj臋 Winnick膮-Popczyk w pierwszych w Polsce badaniach przedsi臋biorstw rodzinnych przeprowadzonych w 1999r i kontynuowanych w 2003r. Wyniki tych bada艅 opublikowa艂em w ksi膮偶ce pod redakcj膮 Prof. 艁. Su艂kowskiego 鈥濪eterminanty rozwoju przedsi臋biorstw rodzinnych w Polsce鈥�, wydanej przez TNOiK, Dom Organizatora w 2005 roku.

II. W drugiej fazie mojego rozwoju naukowego ustala艂em i opisywa艂em 藕r贸d艂a naturalnej przewagi konkurencyjnej przedsi臋biorstw rodzinnych nad ich odpowiednikami nierodzinnymi. Podstaw膮 twierdzenia o istnieniu takiej przewagi by艂y rezultaty bada艅 zagranicznych, por贸wnawczych wynik贸w finansowych i rynkowych osi膮ganych przez przedsi臋biorstwa obu grup. Tematyka ta jest rozwijana od niedawna i uzna艂em za stosowne dokona膰 podsumowania dotychczasowych ustale艅 w tym wzgl臋dzie. Efektem naukowym tych zainteresowa艅 by艂y moje publikacje w czasopismach : 鈥濸roblemy Zarz膮dzania鈥�, 鈥濸rzedsi臋biorczo艣膰 i Zarz膮dzanie鈥� oraz w Zeszytach Naukowych Uniwersytetu Szczeci艅skiego i Gda艅skiego. M贸j artyku艂 鈥淐ompetitive advantage of family businesses over their non-family counterparts鈥� zosta艂 opublikowanyw ksi膮偶ce鈥淐ompetition Ethics Management鈥�, Wydawnictwo Naukowe Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu Warszawskiego w 2011 roku.

III. W trzeciej fazie mojego rozwoju naukowego koncentrowa艂em si臋 na zachowaniach przedsi臋biorstw rodzinnych w otoczeniu globalnym. Na 艣wiecie trwaj膮 dyskusje, czy w warunkach nowej ekonomii XXI wieku, w kt贸rej orientacja na globalne zasoby i szanse oraz kapita艂 ludzki s膮 藕r贸d艂em przewagi konkurencyjnej, firmy rodzinne b臋d膮 marginalizowane w 偶yciu gospodarczym z uwagi na swoje s艂abo艣ci a pozytywna rola rodziny sprowadza膰 si臋 b臋dzie tylko do wczesnego etapu przedsi臋biorczego 偶ycia biznesu, czy kapita艂 spo艂eczny, rodzinny stanowi膮cy zas贸b strategiczny firm rodzinnych b臋dzie 藕r贸d艂em ich sukcesu i dalszej ekspansji w globalizuj膮cym si臋 i bardziej wymagaj膮cym otoczeniu. Dokona艂em przegl膮du nielicznych bada艅 empirycznych por贸wnawczych przebiegu ekspansji mi臋dzynarodowej w firmach rodzinnych i nierodzinnych. Prezentowane wyniki bada艅 nie daj膮 jednoznacznej odpowiedzi, czy system rodziny pozytywnie czy negatywnie wp艂ywa na zachowania mi臋dzynarodowe tej grupy podmiot贸w gospodarczych. Badania prowadzone by艂y w r贸偶nych kr臋gach kulturowych wed艂ug r贸偶nej metodologii i w r贸偶nym czasie (pierwsze badania pochodz膮 z ko艅ca lat 80. XX w.). W kilku przypadkach niejasny jest spos贸b i uzasadnienie doboru pr贸by badawczej. W ramach ka偶dego projektu badano przedsi臋biorstwa istotnie r贸偶ni膮ce si臋 form膮 organizacyjno-prawn膮, stopniem profesjonalizacji zarz膮dzania, kultur膮 strategiczn膮. Zdarza艂o si臋, 偶e wykorzystywano do analiz zachowa艅 mi臋dzynarodowych firm bazy danych utworzone dla innych cel贸w. W swojej pracy habilitacyjnej 鈥濸rzedsi臋biorstwa rodzinne w otoczeniu globalnym. Analiza por贸wnawcza ekspansji mi臋dzynarodowej firm rodzinnych i nierodzinnych z rynku NewConnect鈥� prezentuj臋 wyniki w艂asnych bada艅 empirycznych, kt贸rych autorska koncepcja pozwoli艂a unikn膮膰 uchybie艅 wcze艣niejszych bada艅 na 艣wiecie. Wed艂ug wiedzy, kt贸r膮 posiadam, przeprowadzone badania ekspansji mi臋dzynarodowej przedsi臋biorstw rodzinnych by艂y jednymi z nielicznych w tamtym okresie a w takim kompleksowym zakresie pierwszym przedsi臋wzi臋ciem badawczym. Przygotowanie rozprawy habilitacyjnej poprzedzone by艂o publikacjami na temat modeli ekspansji mi臋dzynarodowej ma艂ych i 艣rednich przedsi臋biorstw, dotychczasowych ustale艅 dotycz膮cych ekspansji mi臋dzynarodowej firm rodzinnych, przedsi臋biorczo艣ci mi臋dzynarodowej i jej wp艂ywu na wzrost i efektywno艣膰 biznesu w 鈥濸rzegl膮dzie Organizacji鈥�, 鈥濸rzedsi臋biorczo艣ci i Zarz膮dzaniu鈥� czy w monografiach konferencyjnych.

IV. W obecnej fazie mojego rozwoju naukowego kontynuuj臋 badania nad zachowaniami przedsi臋biorstw rodzinnych w gospodarce XXI wieku oraz podejmuj臋 pr贸b臋 opracowania i upowszechnienia definicji przedsi臋biorstwa rodzinnego, kt贸ra istotnie przyczyni si臋 do rozwoju sub-paradygmatu zarz膮dzania przedsi臋biorstwem rodzinnym w ramach paradygmatu nauk o zarz膮dzaniu i jako艣ci. Przyj臋cie takiej definicji na miar臋 warunk贸w gospodarki 4.0, globalizacji czy gospodarki opartej na wiedzy pozwoli zmieni膰 szkodliwy stereotyp przedsi臋biorstwa rodzinnego ograniczonego do sektora M艢P i wskaza膰 po偶膮dane kierunki ewolucji tej najbardziej popularnej formu艂y biznesu.

---

[1] K.Gersick, J. Davis, M.Hampton, I. Lansberg , (1997),Generation to Generation: Life cycle of the family business,MA: Harvard Business School Press, <st1:city><st1:place>Boston</st1:place></st1:city>, s.89.

[2] M.A.Gallo, (1994), Global perspectives on family businesses, <st1:city>Chicago</st1:city>, <st1:placename>Loyola</st1:placename> <st1:placetype>University</st1:placetype>, <st1:place><st1:placename>Family</st1:placename> <st1:placename>Business</st1:placename> <st1:placetype>Center</st1:placetype></st1:place>.

[3]M.Ksi臋偶opolski, B.Rysz-Kowalczyk, C. 呕o艂臋dowski(red.), (2009), Polityka spo艂eczna w kryzysie, Instytut Polityki Spo艂ecznej UW, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa,s.

- Funkcjonowanie przedsi臋biorstw w gospodarce XXI wieku (gospodarka 4.0, globalizacja, gospodarka oparta na wiedzy)

- Rozwijanie sub - paradygmatu zarz膮dzania przedsi臋biorstwem rodzinnym w ramach paradygmatu nauk o zarz膮dzaniu i jako艣ci a w szczeg贸lno艣ci:

1. Wypracowanie uniwersalnej definicji przedsi臋biorstwa rodzinnego na miar臋 gospodarki 4.0 i globalizacji

2. Ekspansja mi臋dzynarodowa przedsi臋biorstw

3. Przewaga konkurencyjna przedsi臋biorstw rodzinnych

4. Determinanty sukcesu przedsi臋biorstw rodzinnych

W 艣rodowisku naukowym ja i dr hab. Alicja Winnicka-Popczyk prof. U艁 uchodzimy za prekursor贸w nowej specjalno艣ci w naukach o zarz膮dzaniu i jako艣ci w Polsce - zarz膮dzania przedsi臋biorstwem rodzinnym ("Overview of Family Business Relevant Issues", Country Fiche Poland (2008) - raport ekspert贸w Komisji Europejskiej w ramach projektu koordynowanego przez KMU Forschung Austria, Austrian Institute for SME Research na zlecenie Komisji Europejskiej, Enterprise and Industry Directorate General)[1]. Jako pierwsi w Polsce napisali艣my doktorat na temat przedsi臋biorczo艣ci rodzinnej, pierwsi przeprowadzili艣my badania polskich przedsi臋biorstw rodzinnych. Jeste艣my wsp贸艂autorami z prof. Janem Je偶akiem pierwszej w Polsce publikacji ksi膮偶kowej na temat zarz膮dzania tego typu podmiotami gospodarczymi zatytu艂owanej 鈥濸rzedsi臋biorstwo rodzinne. Funkcjonowanie i rozw贸j鈥�, kt贸ra zosta艂a uhonorowana w 2005 roku Nagrod膮 Zespo艂ow膮 Ministra Edukacji Narodowej i Sportu oraz III Nagrod膮 w konkursie im. Karola Adamieckiego za 艂膮czenie teorii z praktyk膮, organizowanym przez Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa. W innych opracowaniach naukowych z zakresu przedsi臋biorczo艣ci rodzinnej wymieniona pozycja jest powszechnie cytowana. Tak偶e, jako pierwsi w Polsce opracowali艣my i wdro偶yli艣my regularne wyk艂ady a nast臋pnie bloki specjalno艣ciowe zwi膮zane z zarz膮dzaniem przedsi臋biorstwem rodzinnym w ramach programu nauczania Wydzia艂u Zarz膮dzania U艁. Obecnie wsp贸艂tworz臋 FaBerNet 鈥� sie膰 badaczy przedsi臋biorstw rodzinnych w Polsce w celu integracji 艣rodowiska i podejmowania wsp贸lnych przedsi臋wzi臋膰.

Badania w艂asne ekspansji zagranicznej polskich przedsi臋biorstw rodzinnych prezentowane w monografii 鈥濸rzedsi臋biorstwa rodzinne w otoczeniu globalnym. Analiza por贸wnawcza ekspansji mi臋dzynarodowej firm rodzinnych i nierodzinnych z rynku NewConnect鈥� by艂y pierwszym takim przedsi臋wzi臋ciem naukowym na 艣wiecie. Poruszana tematyka jest trudna i rzadko eksponowana. Problem jest poznawczo wa偶ny, gdy偶 dominuj膮ce przekonanie o lokalnej skali dzia艂ania rzadko jest konfrontowane z rozpoznaniem rzeczywistych strategii przedsi臋biorstw rodzinnych. Jest to widoczne zw艂aszcza na gruncie polskim. Ustalenia empiryczne pozwoli艂y mi podwa偶y膰 szkodliwe i nieprawdziwe stereotypy na temat zachowa艅 strategicznych m艂odych przedsi臋biorstw rodzinnych w otoczeniu globalnym oraz umo偶liwi艂y mi pozytywn膮 weryfikacj臋 rozwijaj膮cej si臋 teorii kapita艂u spo艂ecznego rodziny lub teorii familizmu, b臋d膮cego naturalnym 藕r贸d艂em przewagi konkurencyjnej firm rodzinnych nad ich odpowiednikami nierodzinnymi. Tradycyjne spojrzenie na zachowania przedsi臋biorstw rodzinnych przez inwestor贸w i instytucje finansowe stawia je w pozycji 鈥瀠po艣ledzonej鈥� w stosunku do konkurent贸w nierodzinnych. Moim wk艂adem w badania nad przedsi臋biorczo艣ci膮 rodzinn膮 jest r贸wnie偶 proponowana w艂asna koncepcja bada艅 por贸wnawczych, obejmuj膮ca dob贸r czynnik贸w determinuj膮cych aktywno艣膰 mi臋dzynarodow膮, jej poziom i model ekspansji zagranicznej przedsi臋biorstw rodzinnych i nierodzinnych z rynku NewConnect oraz rozbudowane analizy wielokryterialne.

---

[1] [ 14.08.2018]