Rozmawiamy z dr. Stephenem Venn z Katedry Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrologii na Uniwersytetu 艁贸dzkiego, kt贸ry uczestniczy艂 w przygotowaniu wniosk贸w na konkurs COST Action 2024, a tak偶e bra艂 udzia艂 w ocenie wniosk贸w na konkurs UE MCSA.
Co by艂o dla pana najwi臋kszym wyzwaniem?
Uczestniczy艂em w dw贸ch konsorcjach w konkursie COST 2024. By艂em r贸wnie偶 zaanga偶owany w trzecie, kt贸re prawdopodobnie przygotuje wniosek na konkurs 2025. Z moich do艣wiadcze艅 wynika, 偶e najwi臋kszym wyzwaniem jest znalezienie dobrego konsorcjum, do kt贸rego mo偶na si臋 dopasowa膰 i znalezienie w艂asnej roli w nim.
Jak w takim razie powstaje konsorcjum?
Proces rozpoczyna si臋 od uczestnictwa w konferencjach i anga偶owania si臋 w sieci zwi膮zane z zainteresowaniami badawczymi. Kiedy jeste艣 na konferencji, siedzenie cicho z ty艂u i rozmawianie z kolegami z w艂asnego uniwersytetu nie pomaga. Polecam je藕dzi膰 na du偶e kongresy i ma艂e spotkania. Pomocne jest r贸wnie偶 szukanie okazji do wsp贸lnego pisania publikacji naukowych. Je艣li uda si臋 spotka膰 grup臋 os贸b zainteresowanych wsp贸lnym tematem i rozpocz膮膰 prac臋 nad manuskryptem to jest to dobry czas na poznanie siebie nawzajem, czy wypracowanie trybu pracy, kt贸ry b臋dzie s艂u偶y艂 rozwijaniu pomys艂贸w.
W jaki spos贸b partnerzy konsorcjum dzielili si臋 zadaniami podczas przygotowywania aplikacji?
R贸偶ni si臋 to w zale偶no艣ci od konsorcjum i cz臋sto zale偶y od lidera oraz jego trybu pracy. Zwykle zaczyna si臋 od zgromadzenia grupy potencjalnych partner贸w. Prowadzi si臋 burz臋 m贸zg贸w na temat wniosku i opracowywuje wst臋pny plan. Nast臋pnie dokonuje si臋 przegl膮du sytuacji, rozpoznaje luki w wiedzy i szuka kolejnych partner贸w z sieci, aby te luki wype艂ni膰. W przypadku wniosk贸w COST, konsorcjum zwykle opiera si臋 na du偶ej sieci naukowc贸w, kt贸rzy wsp贸艂pracuj膮 ze sob膮 od d艂u偶szego czasu.
Jaka by艂a pana rola w przygotowaniu wniosku do Akcji COST?
W jednym konsorcjum pracowa艂em z sieci膮, z kt贸r膮 by艂em zwi膮zany przez 11 lat. By艂em przyzwyczajony do pracy z wi臋kszo艣ci膮 partner贸w i wzi膮艂em odpowiedzialno艣膰 za aspekty, kt贸rymi by艂em zainteresowany i na kt贸rych si臋 zna艂em, takie jak rozwi膮zania oparte na przyrodzie, us艂ugi ekosystemowe, zr贸wnowa偶ony rozw贸j.
Druga propozycja by艂a dla mnie nowa. By艂o to du偶e konsorcjum, kt贸re z powodzeniem uzyska艂o finansowanie dla wniosku DUT (Driving Urban Transitions). Nawi膮za艂em z nimi kontakt poprzez wydarzenie DUT i do艂膮czy艂em do ich wniosku. Po udanej wsp贸艂pracy zosta艂em zaproszony do przygotowania kolejnego wniosku w ramach Akcji COST. W tym przypadku pracowa艂em tylko w ma艂ej podgrupie partner贸w z Polski, Norwegii i Danii, pracuj膮c nad ma艂ym podprojektem. Nie by艂em zaanga偶owany w pozosta艂膮 cz臋艣膰 wniosku. W obu przypadkach pracowali艣my g艂贸wnie online.
Co by艂o dla pana najwi臋kszym osi膮gni臋ciem?
W tym obszarze dzia艂ania ka偶dy sukces jest osi膮gni臋ciem. Warto analizowa膰 swoje sukcesy i wyci膮ga膰 z nich wnioski, a tak偶e wyci膮ga膰 wnioski z pora偶ek. Najwi臋kszym osi膮gni臋ciem jest z艂o偶enie wniosku, z kt贸rego jest si臋 zadowolonym. Osi膮gni臋ciem jest r贸wnie偶 zebranie dobrego konsorcjum i sprawienie, by dzia艂a艂o dobrze, niezale偶nie od tego, czy wniosek jest dobry i czy w og贸le zosta艂 z艂o偶ony. Og贸lnie rzecz bior膮c, je艣li nie jest si臋 zadowolonym z wniosku, lepiej go nie sk艂ada膰. Je艣li jednak w ramach konsorcjum opracowano kilka fajnych pomys艂贸w, dobrze jest poszuka膰 innych mo偶liwo艣ci ich wykorzystania i dalszego rozwoju. Mo偶e to by膰 na przyk艂ad inny wniosek lub manuskrypt.
Jakie korzy艣ci, osobiste i zawodowe, przynios艂o panu uczestnictwo w przygotowaniu aplikacji?
G艂贸wn膮 korzy艣ci膮 jest rozw贸j umiej臋tno艣ci zarz膮dzania i przyw贸dztwa. Wynikaj膮 one z bycia odwa偶nym, anga偶owania si臋 i podejmowania wyzwa艅. Niekt贸rych z tych umiej臋tno艣ci mo偶na uczy膰 si臋 na kursach. Uwa偶am jednak, 偶e najlepszym sposobem jest uczenie si臋 poprzez dzia艂anie. Kiedy zaczynasz karier臋 akademick膮, zazwyczaj masz do艣膰 w膮ski zakres umiej臋tno艣ci i zainteresowa艅. Dzi臋ki anga偶owaniu w r贸偶ne grupy mo偶na znale藕膰 nowe powi膮zania mi臋dzy w艂asnymi badaniami a innymi dyscyplinami.
Ponadto, aby obecnie odnie艣膰 sukces w wi臋kszo艣ci konkurs贸w finansowanych przez UE, konieczne jest po艣wi臋cenie du偶ej uwagi powi膮zaniom mi臋dzy badaniami a polityk膮 UE, wyzwaniami spo艂ecznymi itp. Naj艂atwiej jest to osi膮gn膮膰 pracuj膮c w konsorcjach z lud藕mi, kt贸rzy dobrze rozumiej膮 polityk臋. Dobrym pomys艂em jest r贸wnie偶 uczestnictwo w odpowiednich wydarzeniach, w szczeg贸lno艣ci w Brukseli. Mog膮 one pom贸c w zaanga偶owaniu si臋 w dialog na temat bada艅 i polityki. Polecam r贸wnie偶 zarejestrowanie si臋 jako ekspert w bazach danych UE i zaanga偶owanie si臋 w ocen臋 wniosk贸w. W ten spos贸b mo偶na dowiedzie膰 si臋 du偶o wi臋cej o przygotowywaniu dobrych wniosk贸w i unikaniu pu艂apek ni偶 podczas jakiegokolwiek szkolenia.
Uczestniczy艂 pan w ocenie wniosk贸w w ramach naboru MCSA UE. Jak wygl膮da ten proces?
Proces sk艂adania wniosk贸w jest bardzo rygorystyczny i 艣ci艣le kontrolowany. Ka偶dy wniosek ocenia trzech ewaluator贸w. Ka偶dy ewaluator ocenia po kilka wniosk贸w. Ja oceni艂em sze艣膰.
Protok贸艂 oceny jest obecnie standardowy dla wi臋kszo艣ci instrument贸w finansowania UE. G艂贸wne kategorie to doskona艂o艣膰, oddzia艂ywanie i wdro偶enie. W ramach ka偶dej kategorii istnieje szereg punkt贸w do oceny. Pierwszym etapem jest napisanie komentarzy i okre艣lenie s艂abych stron wniosku. Nast臋pnie wszyscy trzej ewaluatorzy oceniaj膮cy dany wniosek pracuj膮 wsp贸lnie nad raportem. Gdy tre艣膰 jest uzgodniona, przydzielamy punktacj臋.
Nale偶y pami臋ta膰, 偶e kryteria oceny s膮 wykorzystywane do projektowania formularzy zg艂oszeniowych, wi臋c formularz prowadzi lidera do dostarczenia dok艂adnie takiego obrazu, jaki jest potrzebny oceniaj膮cym do przeprowadzenia oceny. Liczba wniosk贸w, kt贸re s膮 imponuj膮ce, poniewa偶 pomys艂 jest dobry i dobrze opracowany, a tak偶e dobrze wype艂nione s膮 wszystkie sekcje formularza zg艂oszeniowego, jest bardzo niewielka.
Jest wiele wniosk贸w, kt贸re podobaj膮 si臋 oceniaj膮cym, jednak potem okazuje si臋, 偶e jedna lub dwie sekcje nie s膮 dobrze wype艂nione i w贸wczas wniosek nie ma szans na finansowanie. Traci zbyt wiele punkt贸w. Jak nas poinstruowano, g艂贸wnym zadaniem oceniaj膮cych jest odr贸偶nienie doskona艂ych wniosk贸w od bardzo dobrych. W ostatnim naborze COST by艂a ogromna liczba wniosk贸w (z艂o偶ono ponad 1000 wniosk贸w, z czego tylko 70 zostanie sfinansowanych), wi臋c tylko wnioski, kt贸re doskonale odnosz膮 si臋 do wszystkich cz臋艣ci formularza aplikacyjnego, b臋d膮 mia艂y szans臋 na sfinansowanie. Nale偶y te偶 pami臋ta膰, 偶e wykszta艂cenie akademickie ewaluator贸w jest r贸偶ne. Wi臋kszo艣膰 z nich skupia si臋 na konkretnych aspektach, a innym po艣wi臋ca mniej uwagi. Oznacza to, 偶e proces oceny jest subiektywny. Bardzo cz臋sto ka偶dy z nas ma inne pomys艂y na to, kt贸re propozycje s膮 najlepsze. Najs艂absze propozycje s膮 zazwyczaj 艂atwo rozpoznawalne dla wszystkich.
Co nale偶y zrobi膰, aby przygotowa膰 dobry wniosek i zwi臋kszy膰 swoje szanse na sukces?
Je艣li chce si臋 mie膰 szans臋 na uzyskanie finansowania, trzeba bardzo uwa偶nie zapozna膰 si臋 z uwagami dotycz膮cymi przygotowania wniosku i poda膰 wszystkie informacje, o kt贸re jest si臋 proszonym w formularzu. Nale偶y upewni膰 si臋, 偶e w ka偶dym punkcie jest dok艂adne odniesienie si臋 do ka偶dego aspektu i wszystko jest jasno wyja艣nione. Wa偶ne jest r贸wnie偶, by przekroczy膰 wymagany poziom i wyr贸偶ni膰 si臋 z ogromnej liczby dobrych wniosk贸w. Najbardziej imponuj膮ce wnioski to te, kt贸re znacznie przekraczaj膮 minimalny wymagany poziom opisany w uwagach. Samo zaznaczanie p贸l nie zapewni finansowania: trzeba by膰 innowacyjnym.
Co powiedzia艂by pan osobom, kt贸re rozwa偶aj膮 udzia艂 w Akcji COST?
Obecnie finansowanie bada艅 naukowych w UE jest do艣膰 ujednolicone. Istnieje wiele r贸偶nych instrument贸w finansowania, ale kontekst polityczny, proces oceny i protoko艂y s膮 bardzo podobne. To, czego nauczysz si臋 z jednego instrumentu, pomo偶e ci w innym. Uzyskanie finansowania z UE wymaga ci臋偶kiej pracy. Zach臋cam do zaanga偶owania si臋 w takie dzia艂anie przy pierwszej nadarzaj膮cej si臋 okazji.
Osobi艣cie wol臋 przewodzi膰 konsorcjom. Wynika to z faktu, 偶e mam szerokie sieci kontakt贸w, lubi臋 pracowa膰 zespo艂owo i jestem szczeg贸lnie zainteresowany prac膮 koncepcyjn膮. Kieruj膮c konsorcjum, mog臋 wybra膰 kogo w艂膮czy膰 do zespo艂u i zbudowa膰 zespo艂y z ludzi, kt贸rym ufam i wiem, do czego s膮 zdolni. Mog臋 tak偶e w znacznej mierze wp艂ywa膰 na tre艣膰 wniosku. Natomiast je艣li wejd臋 w nowe konsorcjum, z wieloma osobami i liderem, kt贸rego nie znam, wtedy ryzyko jest wi臋ksze. Przy czym jest to jedyny spos贸b na poszerzenie swojej sieci kontakt贸w, zw艂aszcza na pocz膮tku. Zreszt膮 zawsze mo偶na zrezygnowa膰, je艣li nie czuje si臋 dobrze w danym konsorcjum.
Radz臋 r贸wnie偶 nigdy nie do艂膮cza膰 do konsorcjum, kt贸re przygotowuje wniosek na termin, kt贸ry jest kr贸tszy ni偶 trzy miesi膮ce, chyba 偶e naprawd臋 maj膮 bardzo dobrze opracowany wniosek. Istnieje wiele ma艂ych instrument贸w, takich jak ERASMUS, DUT, Biodiversa+ itp., w kt贸rych mo偶na pracowa膰 z do艣膰 ma艂ymi konsorcjami nad konkretnymi pomys艂ami. To dobry spos贸b na pocz膮tek.
Dzia艂ania COST s膮 艣wietnymi mechanizmami u艂atwiaj膮cymi wsp贸艂prac臋 w stosunkowo du偶ych sieciach, z kt贸rych mo偶na opracowywa膰 wnioski do du偶ych projekt贸w np. w ramach programu Horyzont Europa. Je艣li chce si臋 odnie艣膰 sukces w badaniach finansowanych przez UE, trzeba wsp贸艂pracowa膰 i anga偶owa膰 si臋 w odpowiednie sieci. Je艣li znajdzie si臋 sieci, kt贸re s膮 w stanie przygotowa膰 dobre wnioski COST, b臋d膮 one mia艂y du偶y potencja艂, aby przyspieszy膰 karier臋 naukow膮 na wiele sposob贸w.
惭补迟别谤颈补艂: dr Stephen Venn, Katedra Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁
Redakcja: Kamila Knol-Micha艂owska, Centrum Promocji Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁