91滴滴

Stop. Start. Zmie艅 kierunek

Europejski Dzie艅 Bez Samochodu, obchodzony corocznie 22 wrze艣nia, stanowi jedn膮 z najwa偶niejszych inicjatyw promuj膮cych zr贸wnowa偶on膮 mobilno艣膰 miejsk膮 w Europie. Cho膰 jego wymiar jest przede wszystkim symboliczny, wydarzenie to wpisuje si臋 w szerszy kontekst przemian transportowych, 艣rodowiskowych i spo艂ecznych. 艢wi臋to jest wspierane przez Komisj臋 Europejsk膮 oraz liczne samorz膮dy i zach臋ca mieszka艅c贸w miast do rezygnacji z codziennego korzystania z samochodu na rzecz bardziej zr贸wnowa偶onych form mobilno艣ci, takich jak transport publiczny, jazda na rowerze, ruch pieszy czy mobilno艣膰 wsp贸艂dzielona.

 

Opublikowano: 22 wrze艣nia 2025

Pierwsze obchody Dnia Bez Samochodu mia艂y miejsce w XX wieku i od tamtej pory inicjatywa rozwin臋艂a si臋 w wielu krajach europejskich. Jej g艂贸wnym celem jest zach臋cenie mieszka艅c贸w miast do tymczasowej rezygnacji z samochod贸w osobowych i wypr贸bowania alternatywnych 艣rodk贸w transportu, takich jak komunikacja zbiorowa, rowery, ruch pieszy czy rozwi膮zania wsp贸艂dzielone. W wielu miastach dzie艅 ten s艂u偶y r贸wnie偶 jako okazja do zamkni臋cia cz臋艣ci ulic dla ruchu samochodowego i oddania przestrzeni pieszym oraz rowerzystom.

Dlaczego to takie wa偶ne?

Zbyt du偶e nat臋偶enie ruchu samochodowego wi膮偶e si臋 z szeregiem problem贸w, w艣r贸d nich mog膮 pojawia膰 si臋 zanieczyszczenie powietrza, ha艂as, zat艂oczenie ulic, brak przestrzeni dla mieszka艅c贸w i utrudnienia w organizacji 偶ycia miejskiego. Dzie艅 Bez Samochodu przypomina, 偶e samoch贸d nie musi by膰 domy艣lnym 艣rodkiem transportu w mie艣cie, zw艂aszcza tam, gdzie dost臋pne s膮 inne, bardziej efektywne 艣rodki komunikacji.

Transport publiczny charakteryzuje si臋 wi臋ksz膮 efektywno艣ci膮 energetyczn膮 i przestrzenn膮 ni偶 samoch贸d prywatny. Jeden autobus czy tramwaj jest w stanie przewie藕膰 kilkadziesi膮t os贸b na raz, zu偶ywaj膮c mniej energii i zajmuj膮c znacznie mniej przestrzeni w por贸wnaniu do tej samej liczby os贸b poruszaj膮cych si臋 osobnymi pojazdami. 

R贸wnie偶 rozw贸j mikromobilno艣ci, m.in. rower贸w miejskich, hulajn贸g czy system贸w wsp贸艂dzielonego transportu, pozwala na zwi臋kszenie elastyczno艣ci przemieszczania si臋 bez konieczno艣ci posiadania auta.

Do艣wiadczenia wielu miast pokazuj膮, 偶e ograniczenie ruchu samochodowego, nawet tymczasowe, mo偶e przynie艣膰 pozytywne efekty. Spadek emisji spalin i ha艂asu, poprawa jako艣ci powietrza, zwi臋kszenie bezpiecze艅stwa na ulicach czy wzrost aktywno艣ci fizycznej mieszka艅c贸w to tylko niekt贸re z obserwowanych korzy艣ci. Tego typu dzia艂ania mog膮 r贸wnie偶 sprzyja膰 odzyskiwaniu przestrzeni publicznej na potrzeby rekreacji, zieleni miejskiej i dzia艂a艅 spo艂ecznych, czego 艣wietnym przyk艂adem s膮 艂贸dzkie woonerfy. 

Mamy sw贸j wk艂ad

Uniwersytet 艁贸dzki w艂膮cza si臋 w dzia艂ania na rzecz zr贸wnowa偶onego rozwoju poprzez projekty takie jak 鈥瀂ielony Kampus鈥, kt贸rych celem jest poprawa efektywno艣ci energetycznej i kszta艂towanie postaw proekologicznych w艣r贸d spo艂eczno艣ci akademickiej. Cho膰 projekt nie jest bezpo艣rednio zwi膮zany z Europejskim Dniem Bez Samochodu, ale wpisuje si臋 w szerszy nurt dzia艂a艅 wspieraj膮cych bardziej 艣wiadome wybory transportowe i promuj膮cych odpowiedzialne korzystanie z przestrzeni miejskiej.

Europejski Dzie艅 Bez Samochodu nie jest celem samym w sobie, ale raczej narz臋dziem edukacyjnym i impulsem do refleksji. Dla miast to okazja do testowania rozwi膮za艅 transportowych i planistycznych. Dla mieszka艅c贸w to chocia偶by zach臋ta do zmiany codziennych nawyk贸w. W d艂u偶szej perspektywie to w艂a艣nie takie wydarzenia mog膮 wspiera膰 transformacj臋 transportow膮 i energetyczn膮.

Materia艂: Mateusz Soboci艅ski, Szko艂a Doktorska Nauk Spo艂ecznych U艁, Katedra Zarz膮dzania Miastem i Regionem, Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁
Redakcja: Kacper Szczepaniak, Biuro Prasowe U艁
窜诲箩臋肠颈别:
 

ul. Narutowicza 68, 90-136 艁贸d藕
NIP: 724 000 32 43
KONTAKT鈥嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌

© 91滴滴 2026