Dokument ten jest jednym z czynnik贸w powoduj膮cych wzmo偶on膮 potrzeb臋 ponownego przyjrzenia si臋 za艂o偶eniom zr贸wnowa偶onego rozwoju na poziomie organizacyjnym. W zwi膮zku z tym ju偶 teraz warto zwr贸ci膰 uwag臋 na kluczowe kwestie zwi膮zane z poruszaniem si臋 po meandrach ESG, aby unikn膮膰 wyzwa艅 w przysz艂o艣ci. Komentuje dr Agata Rudnicka z .
Tematyka ESG nie jest nowym zagadnieniem. Ju偶 od kilkunastu lat do艣膰 dobrze zakorzenione w 艣wiadomo艣ci biznesowej by艂y terminy CSR (ang. Corporate Social Responsiblity) oraz zr贸wnowa偶ony rozw贸j (ang. Sustainable Development). Spo艂eczna odpowiedzialno艣膰 przedsi臋biorstw dawa艂a biznesowi du偶膮 mo偶liwo艣膰 wybi贸rczego anga偶owania si臋 w dzia艂ania na rzecz spo艂ecze艅stwa i 艣rodowiska, co skutkowa艂o wieloma projektami nie zawsze wpisuj膮cymi si臋 w istot臋 dzia艂alno艣ci biznesowej. Zr贸wnowa偶ony rozw贸j, traktowany przez wiele instytucji jako to偶samy z odpowiedzialno艣ci膮 spo艂eczn膮, u偶ywany by艂 g艂贸wnie do realizacji cel贸w 艣rodowiskowych. Powstaj膮ce strategie CSR te偶 nie zawsze wi膮za艂y tematy odpowiedzialno艣ci z podej艣ciem do prowadzenia biznesu, ale przedsi臋biorstwa je wdra偶aj膮ce by艂y z pewno艣ci膮 bardziej 艣wiadomie swoich oddzia艂ywa艅.
ESG 鈥� bardziej dojrza艂e spojrzenie na biznes
Obecnie swoje pi臋膰 minut ma ESG (Environmental, Social and Governance), kt贸re traktowa膰 mo偶na jako bardziej dojrza艂膮 form臋 patrzenia na biznes z perspektywy szerszej ni偶 ekonomiczna. ESG to skr贸t od angielskich s艂贸w Environment (艣rodowisko), Social (spo艂ecze艅stwo) i Governance (艂ad organizacyjny) tworz膮cy trzy wymiary, w ramach kt贸rych organizacja b臋d膮c aktywnym cz艂onkiem spo艂ecze艅stwa mo偶e wywiera膰 okre艣lony wp艂yw.
Sam termin pojawi艂 si臋 ju偶 kilkana艣cie lat temu, jednak dopiero w ostatnich latach zosta艂 na nowo przywo艂any jako jeden z mo偶liwych kierunk贸w dla badania rozliczalno艣ci firm ze swoich dzia艂a艅 - obok CSR oraz zr贸wnowa偶onego rozwoju - i wydaje si臋, 偶e trafi艂 na podatny grunt. W praktyce wymienione podej艣cia maj膮 wsp贸lny punkt styku, czyli wyj艣cie poza schematyczne rozumienie biznesu w kategoriach zysku ekonomicznego i pr贸ba pogodzenia dzia艂a艅 biznesowych z rosn膮cymi oczekiwaniami ze strony otoczenia.
鈥� pisze dr Agata Rudnicka z Wydzia艂u Zarz膮dzania U艁.
Kluczowe dla zrozumienia ESG jest odej艣cie od w膮skiej perspektywy raportowania pozafinansowego i spojrzenie na prowadzon膮 dzia艂alno艣膰 w uj臋ciu kontekstowym i d艂ugoterminowym. Pozwoli to unikn膮膰 ryzyka my艣lenia tunelowego i skupiania si臋 na szukaniu danych, zamiast odkrywaniu sedna wp艂ywu, jaki firmy mog膮 wywiera膰 lub wywieraj膮 na r贸偶ne grupy interesariuszy. Warto r贸wnie偶 pami臋ta膰 o tym, 偶e tak jak w przypadku CSR i zr贸wnowa偶onego rozwoju, podstaw膮 jest przestrzeganie obowi膮zuj膮cych przepis贸w prawa.
Jak oszacowa膰 wp艂yw firmy na otoczenie?
Punktem wyj艣cia do oceny organizacji pod k膮tem ESG jest dobre rozpoznanie otoczenia, zrozumienie jego potrzeb oraz zderzenie ich z bie偶膮c膮 dzia艂alno艣ci膮. W sferze 艣rodowiskowej takimi oczekiwaniami mog膮 by膰: ograniczanie emisji, rezygnacja z surowc贸w, kt贸re generuj膮 zanieczyszczenia, zmiana sposobu produkcji itp. W obszarze spo艂ecznym to przede wszystkim konieczno艣膰 oceny ryzyk zwi膮zanych z prawami cz艂owieka, tworzenie warunk贸w rozwoju z poszanowaniem praw spo艂eczno艣ci czy dba艂o艣膰 o przejrzyst膮 komunikacj臋 z otoczeniem. Dzia艂ania z zakresu 艂adu organizacyjnego obejmuj膮 m.in. analiz臋 dokument贸w, relacji, r贸l i odpowiedzialno艣ci za procesy os贸b decyzyjnych.
鈥� przekonuje dr Agata Rudnicka.
W dzia艂aniach ESG r贸wnie istotne jest wyj艣cie poza granice organizacji i zbadanie swojego 艂a艅cucha warto艣ci. Tylko w ten spos贸b firmy b臋d膮 艣wiadome swoich faktycznych oddzia艂ywa艅. Wzi臋cie odpowiedzialno艣ci za 艂a艅cuch warto艣ci wymaga du偶ej determinacji i zaufania ze strony wszystkich partner贸w, ale jest niezb臋dnym elementem w tworzeniu ram dla zr贸wnowa偶onego biznesu. Dopiero poznanie oczekiwa艅 i potrzeb daje przestrze艅 do dalszych dzia艂a艅. Osoby odpowiedzialne za obszar ESG maj膮 trudne zadanie szacowania zasob贸w organizacyjnych w kontek艣cie planowanych cel贸w zr贸wnowa偶onego rozwoju nie tylko w kr贸tkiej perspektywie, ale i w d艂u偶szym horyzoncie czasu. Od tego momentu zaczyna si臋 praca operacyjna zwi膮zana ze 艣wiadomymi interwencjami s艂u偶膮cymi minimalizowaniu negatywnych wp艂yw贸w spo艂ecznych i 艣rodowiskowych, wdra偶aniu po偶膮danych rozwi膮za艅, sprawdzaniu i weryfikowaniu ich skuteczno艣ci. Zrozumienie wzajemnych powi膮za艅 mi臋dzy organizacj膮 i jej interesariuszami oraz oferowanie produkt贸w i us艂ug, kt贸re nie przyczyniaj膮 si臋 do niszczenia warto艣ci spo艂ecznych i 艣rodowiskowych jest celem, kt贸ry zosta艂 postawiony przed 艣wiatem biznesu.
Wychodzenie poza schemat zbierania i ujawniania danych
ESG to proces, kt贸ry mo偶e ko艅czy膰 si臋 raportowaniem, jednak jest to ostatni etap. Przyj臋cie nowelizacji Dyrektywy o sprawozdawczo艣ci przedsi臋biorstw w zakresie zr贸wnowa偶onego rozwoju (Corporate Sustainability Reporting Directive) i zwi膮zane z tym obowi膮zki ujawniania danych dotycz膮cych podej艣cia firm do kwestii ESG wywo艂uj膮 ch臋膰 doszukiwania si臋 zr贸wnowa偶onego rozwoju tam, gdzie procesy nie zosta艂y jeszcze dostosowane, a to rodzi ryzyko greenwashingu (zielonego k艂amstwa).
ESG wymaga rozwagi i wiedzy. Otoczenie rynkowe oczekuje od organizacji dowod贸w na to, 偶e podejmowane dzia艂ania maj膮 sens, nie s膮 pozorowane czy po艂owiczne. Inwestorzy i klienci weryfikuj膮 to, co komunikuj膮 im przedsi臋biorstwa i poddaj膮 to krytycznej refleksji. P贸j艣cie na skr贸ty, rezygnacja z podania rzeczowych danych, brak dowod贸w na to, 偶e stosowane rozwi膮zanie jest zasadne czy opakowanie dzia艂a艅 biznesowych w dobry marketing bez realnych osi膮gni臋膰 to najkr贸tsza droga do negatywnej oceny. Konsekwencj膮 dzia艂a艅 greenwashingowych jest utrata wiarygodno艣ci i zaufania kluczowych interesariuszy. Jest to kolejny argument przemawiaj膮cy za tym, aby w pierwszej kolejno艣ci pozna膰 i zrozumie膰 procesy i relacje w 艂a艅cuchu warto艣ci.
Element wi臋kszej ca艂o艣ci
ESG to element strategii i modelu biznesu. Potraktowanie kwestii spo艂ecznych i 艣rodowiskowych jako czego艣, co dzieje si臋 obok tego, na czym zarabia dane przedsi臋biorstwo, nie pozwoli zaspokoi膰 potrzeby reorientacji biznesowej i stworzy膰 warunk贸w rozwoju z poszanowaniem praw cz艂owieka i 艣rodowiska. Raportowanie to moment, kiedy organizacja sprawdza, na ile uda艂o si臋 zrealizowa膰 jej plany zwi膮zane z ESG i co jeszcze mo偶na zrobi膰. To prawdziwa historia organizacji, zawieraj膮ca wzloty i upadki, b臋d膮ca odbiciem rzeczywisto艣ci bez ubarwiania rezultat贸w i snucia przypuszcze艅. To punkt odniesienia dla tego, co chcemy osi膮gn膮膰 i jak budowa膰 przewag臋 konkurencyjn膮 na celach zr贸wnowa偶onego rozwoju.
鈥疉utorka komentarza: dr Agata Rudnicka
Redakcja: