91滴滴

Dzia艂alno艣膰 badawcza zespo艂u Katedry Bada艅 Kulturowych wpisuje si臋 w dwie dyscypliny naukowe 鈥� nauki o sztuce oraz nauki o kulturze i religii.

Dzia艂ania naukowe zespo艂u koncentruj膮 si臋 wok贸艂 nast臋puj膮cych obszar贸w badawczych:

1. Nowoczesna i wsp贸艂czesna kultura artystyczna. Przedmiotem analiz s膮 przede wszystkim:

• sposoby organizacji pola produkcji, dystrybucji i recepcji sztuki, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem materialno-instytucjonalnych uwarunkowa艅 praktyk artystycznych;
• analiza idei i praktyk artystycznych jako elementu program贸w modernizacyjnych, szczeg贸lnie w krajach peryferyjnych;
• kwestia 鈥瀞kuteczno艣ci鈥� i 鈥瀞prawczo艣ci鈥� sztuki 鈥� wsp贸艂czesne praktyki sztuki zaanga偶owanej spo艂ecznie i politycznie, sztuki partycypacyjnej, community arts oraz artystycznego aktywizmu;
• rekonstrukcje translokalnych oraz transnarodowych sieci kontakt贸w i wymiany, trajektorii podr贸偶y i migracji tw贸rc贸w;
• praktyki polskiej neoawangardy artystycznej w uwarunkowaniach PRL-u lat 70. i 80. XX wieku;
• samoorganizacja artystyczna w realiach transformacji ustrojowej i modernizacji po 1989 roku;
• dyskursy krytyki artystycznej po 1945 roku w Polsce i Europie 艢rodkowo-Wschodniej;
• wsp贸艂czesne muzealnictwo i praktyki kuratorskie w poszerzonym polu sztuki; historia wystaw jako metodologia bada艅 kultury artystycznej po 1945
• analizy por贸wnawcze kultury artystycznej kraj贸w Europy 艢rodkowo-Wschodniej i wpisywanie jej w kontekst globalnej historii sztuki.

2. Przemys艂y produkcji kulturalnej. Refleksja krytyczna dotyczy:

• przemys艂贸w kreatywnych, zajmuj膮cych si臋 wytwarzaniem produkt贸w i us艂ug symbolicznych (m.in. produkcja filmowa, telewizyjna);
• teorii kultury i teorii produkcji kulturalnej;
• miejsca produkcji kulturalnej w gospodarce i spo艂ecze艅stwie;
• utowarowienia kultury i poddania jej logice marketingowej;
• historii przemys艂贸w produkcji kulturalnej i jej wsp贸艂czesnej specyfiki;
• polityki kulturalnej oraz dyskursu kreatywno艣ci;
• gospodarki kreatywnej, okre艣lanej r贸wnie偶 mianem gospodarki kognitywnej czy te偶 gospodarki opartej na wiedzy.

3. Pami臋膰 kulturowa oraz procesy jej kultywacji i instytucjonalizacji. W艣r贸d najwa偶niejszych aspekt贸w tych docieka艅 wymieni膰 nale偶y:

• 鈥瀟rudne dziedzictwo鈥�, odnosz膮ce si臋 do traum zbiorowych, rozpatrywane zar贸wno z perspektywy ofiar, jak i sprawc贸w;
• kondycj臋 spo艂ecze艅stw post-konfliktowych i post-traumatycznych;
• obecno艣膰 wydarze艅 z przesz艂o艣ci w szeroko rozumianej kreacji artystycznej i produkcji kulturowej;
• zwi膮zki mi臋dzy pami臋ci膮 historyczn膮 a polityk膮 wewn臋trzn膮 i mi臋dzynarodow膮 oraz wykorzystanie polityki pami臋ci w dyskursach (etno)nacjonalistycznych i religijnych;
• miejskie krajobrazy mnemoniczne oraz relacje mi臋dzy polityk膮 pami臋ci a procesami rozwoju tkanki miasta;
• zwi膮zki pomi臋dzy dyskursami pami臋ciowymi a przemys艂em kulturalnym (np. pami臋膰 w tekstach kultury, 鈥瀋zarna turystyka鈥�).

Zesp贸艂 Katedry Bada艅 Kulturowych korzysta z ca艂ej gamy podej艣膰 filozoficznych i narz臋dzi metodologicznych wypracowanych w ramach szeroko definiowanych studi贸w kulturowych, pocz膮wszy od materializmu kulturowego, poprzez metody etnograficzne, badania archiwalne, badania odbioru, analiz臋 dyskursu, genealogi臋, a偶 po nowomaterialistyczn膮 krytyk臋 afirmatywn膮, dyfrakcyjn膮 i kartograficzn膮.

Najwa偶niejsze obecnie realizowane projekty badacze:

鈼� EUTERPE 鈥� European Literatures and Gender in Transnational Perspective (2022-2026), w ramach programu HORYZONT EUROPA. Projekt rozwija interdyscyplinarn膮 perspektyw臋 bada艅 literackich i kulturowych, skupiaj膮c si臋 na powi膮zanych zagadnieniach wieloj臋zyczno艣ci, migracji i transnarodowej wymiany w dziedzinie literatury i przek艂adu intermedialnego. Jednym z za艂o偶onych rezultat贸w projektu b臋dzie powstanie s艂ownika transnarodowej literatury kobiecej w Europie.

鈼� Infrastruktury pami臋ci. Aktanci procesu globalizacji i ich wp艂ywa na niemieck膮 i polsk膮 kultur臋 pami臋ci (2023-2027), finansowanie: Polsko-Niemiecka Fundacja na Rzecz Nauki. Celem projektu jest wypracowanie nowej metodologii w ramach bada艅 nad pami臋ci膮, uwzgl臋dniaj膮cej rol臋 przemian technologicznych, przeobra偶e艅 organizacyjnych w instytucjach kultury, a tak偶e materialnych uwarunkowa艅 i aktor贸w nie-ludzkich w procesie produkcji kulturowej. Projekt koncentruje si臋 na ekspozycjach historycznych i artystycznych jako realizacjach o rosn膮cym znaczeniu we wsp贸艂czesnej kulturze pami臋ci. 

Istotnym dope艂nieniem dzia艂a艅 badawczych zespo艂u jest realizacja zada艅 dydaktycznych w ramach studi贸w pierwszego stopnia na kierunku Kulturoznawstwo oraz studi贸w drugiego stopnia na kierunku Kultura i sztuka wsp贸艂czesna oferowanych przez Instytut Kultury Wsp贸艂czesnej.

Kierownik Katedry: dr hab. prof. U艁 Agnieszka Rejniak-Majewska